| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 236 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 430 |
پیشگفتار
مقتدای را همان علی(ع) است، همو که واژگان تاب بزرگی روحش را ندارند. با کدامین واژه می توان به توصیف آفتاب نشست؟ آنگاه که از روی سینه عبدود برخاست، اخلاص معنا گرفت. چون به همراه همسر و فرزندانش افطار خود را سه شب پیاپی به مسکین و یتیم و اسیر بخشید، خودخواهی ها رخت بربست و دگرخواهی معنا و مفهومی تازه یافت.آن شب که ضربه شمشیر ابن ملجم بر فرق نازنینش نشست، واژگان محبت و گذشت در برابرش به زانو درآمدند.
او که عارفان و مجتهدان، پدر عرفان و پیشوای زاهدان می نامند. هم او که شجاعان و دلیران، او را مظهر شجاعت و جوانمردی، عدل پیشگان و دادخواهان او را سرمشق دادگستری، حکمرانان و کارگزاران حکومتش را نمونه اعلای حکومت انسانی، فیلسوفان و اندیشمندان او را در قله های حکمت و دانایی و مددکاران عالم وی را نمونه دستگیری می دانند.
به راستی گفتار و کردار آن پیشوای سترگ مانند آب حیاتی از چشمه سار زلال هستی می جوشد و در جویبار اجتماع جاری می شود و روح تعالی می دهد.
درخشش نور حق در جمال علی (ع) چنان تابناک است که دیده ها را توان تماشای آن نیست. علی(ع) اقیانوسی است که کرانه اش سراسر هستی را پوشانیده است. خورشید محبت علی(ع)، روشنایی دل عاشقان و نورافشان پرده های زمان است.
اینک که کالبد زمان با نام زیبای او حیاتی تازه یافته، در دریای موج کرامت هایش غور می کنیم و واژه هایی از فضل و تربییت برمی چینیم و آن را ره توشه راهمان می سازیم. آموزه های نورانی اش را پاس می داریم؛ زیرا پویا، شیوا، انسان ساز و حیات آفرین است. بر عجز و ضعف خویش معترفیم ، چرا که از اقیانوس بیکران کلامش همان قدر می دانیم آن ایستاده بر ساحل دریا از عمق و وسعت و عجایب دریا می داند. جز به قدر وسعت دیدمان نمی بینیم.
واپسین کلاممان این است: ای علی، ای که زادگاهت بیت الله، زندگانی ات عبدالله، وجودت محو ذات الله، پیکارت فی سبیل الله، سخنانت نورالله، سیمایت تجسم صفات الله، و سرانجامت فنای فی الله است!ما را از زلال هدایت نصیب فرما، دل هایمان را از دریای کمالات سیراب و مشام جانمان را از بوی خوش علوی سرمست گردان؛ که در هر حال پیوندمان با اهل بیت(ع) ناگسستنی است.
امید آن دارم که تلاش اینجانب مقبول طبع شما تربیت یافتگان مکتب اهل بیت(ع) قرار گیرد.
چکیده تحقیق
دراین تحقیق به بررسی دیدگاه های امام علی(ع) در مورد تربیت اجتماعی پرداخته ایم و اهداف این تحقیق شناخت و معرفی دیدگاه های امام علی(ع) در مورد تربیت اجتماعی و جمع آوری نظرات،توصیه ها و سیره عمل آن حضرت درباره تربیت اجتماعی می باشد.تحقیق بر این نظر بود که به این سوال کلی پاسخ دهد که :
1)جامعه تا چه اندازه نسبت به مسائل تربیتی نهج البلاغه به طور اعم وتا چه اندازه نسبت به اهداف اجتماعی تربیت در نهج البلاغه به طور اخص آشنایی دارد؟
2)با توجه به دیدگاه امام علی(ع) اصول و روش های تربیت اجتماعی کدام است؟
در این تحقیق از روش توصیفی- تحلیلی استفاده شده و با استفاده از فیش برداری از اسناد و مدارک و گردآوری اطلاعات مورد نیاز به این امر اقدام کرده ایم.در رابطه با تربیت اجتماعی اصول و روش هایی را با توجه به دیدگاه امام علی(ع) استخراج نموده ایم که از این قرار است:ارزش اخلاقی اجتماعی زیستن، اصل عدالت اجتماعی،اصل عدم استرحام و ذلت ناپذیری،اصل عدم انظلام و ستم ناپذیری،اصل کرامت و تکریم در روابط اجتماعی،اصل شورا، اصل امربه معروف و نهی از منکر،اصل زهد، اصل قناعت، اصل کفاف.
در ادامه با عنایت به توصیه ها و احادیث از امام علی(ع) فرضیه های تحقیق که در قالب اصول و روش های تربیت اجتماعی بیان شده بودند را اثبات نموده و در پایان به بیان پیشنهادات پرداخته ایم.
مقدمه
اسلام و حکومت اسلامی پدیده ای الهی است که با به کار بستن دستورات آن و نیز تلاش برای تداوم و حفظ آنها سعادت فرزندان خود را در دنیا وآخرت به بالاترین درجه تأمین می کند و قدرت آن را دارد که قلم سرخ بر ستمگری ها و چپاول گری ها و فسادها و تجاوزها بکشد و انسان ها را به کمال مطلوب خود برساند و مکتبی است که برخلاف مکتب های غیر توحیدی در تمام شئون فردی و اجتماعی و مادی و معنوی و فرهنگی و سیاسی و نظامی و اقتصادی دخالت و نظارت دارد و از هیچ نکته ای ولو بسیار ناچیز که در تربیت انسان و جامعه و پیشرفت مادی و معنوی او نقش دارد فروگذار ننموده است و موانع و مشکلات سر راه تکامل را در اجتماع و فرد گوشزد نموده برای رفع آنها کوشیده است.
بقای اجتماعی مسلمین و ادامه این حیات به صورت مؤثر و گسترش فرهنگ اسلامی در جهان کنونی ایجاب می کند که تربیت اجتماعی اسلام به گونه ای عمیق تر و جامع مورد مطالعه قرار گیرد و در شکل برنامه های آموزشی، تربیتی، تبلیغی در مراکز آموزشی در کلیه مقاطع ابتدایی تا دوره های مطرح عالی و در برنامه های هنری در رسانه های جمعی به دانش پژوهان و مردم عرضه گردد.
جنبه اجتماعی و سیاسی حیات مسلمین و تربیت اجتماعی اسلام در طی زمان های گذشته مورد بی توجهی و غفلت قرار گرفته است.بینش های تک بعدی و یا سوق دادن تعلیم و تربیت اسلامی به سوی فردگرایی و انزوای از جامعه و مسئولیت اجتماعی موجب عقب ماندگی و غفلت اعظم مسلمین از فرهنگ جامع و تمام عیار اسلام گردیده و به علاوه استعمار در چند قرن اخیر با اسلام به خصوص وجه اجتماعی- سیاسی این مکتب به مبارزه برخاسته و با دسیسه ها و فریب های علنی و غیر علنی سهمی در تضعیف اسلام در جهان داشته است.پویایی و تحرک و رشد جامعه اسلامی در میان دیگر جوامع انسانی به منزله عزت آیین اسلام است. بر حق بودن و رسالت دین خاتم ایجاب می کند که امت اسلامی از حیات مستقل، پویا، قدرتمند و متشکل برخوردار باشد.این امر منوط بر این است که دیدگاه های اصیل اسلام تبیین شود.
رعایت حقوق اجتماعی، پاسداری از کیان اسلام و حراست از ناموس و عزت اسلامی و تلاش در راه بهبود و ترفیع سطح زندگی مادی و معنوی و تأمین مصالح مسلمین از اهم ضروریات اسلام و جزو وظایف الهی هر فرد مسلمان است و بدون دستیابی همگان به بینش همگون و صحیح از دیدگاه اجتماعی اسلام زمینه های تشکیل امت اسلامی و وحدت پایدار فراهم نخواهد شد و احساس مسئولیت در قبال آیین و امت به وجود نخواهد آمد و خوی تعاون نسبت به هم نوع به ویژه مسلمین کمتر ظهور خواهد کرد و روحیه فداکاری و ایثار در راه حق و ایصال به محبوب کندتر به بار می نشیند.
با عنایت به این امر که تاکنون اثر عمده ای در رابطه با دیدگاه های امام علی(ع) در باب تربیت اجتماعی تدوین نشده بود و تربیت اجتماعی مسئله مهمی در شکل گیری هویت و شخصیت هر انسان می باشد و امام علی(ع) نیز به این امر توجه شایان داشته اند و به هنگام بیان مسئله تحقیق متذکر شدیم که درصدد بررسی دیدگاه های امام علی(ع) در خصوص تربیت اجتماعی هستیم، لذا سؤالاتی که برای انجام تحقیق و پاسخگویی به آنها در نظر گرفته شده عبارتند از:
1)جامعه تا چه اندازه نسبت به مسائل تربیتی نهج البلاغه به طور اعم وتا چه اندازه نسبت به اهداف اجتماعی تربیت در نهج البلاغه به طور اخص آشنایی دارد؟
2)اصول تربیت اجتماعی با توجه به دیدگاه امام علی(ع) کدام است؟
3)با توجه به دیدگاه امام علی(ع) روش های تربیت اجتماعی چیست؟
4)میزان استفاده و بهره گیری ما از نهج البلاغه در مورد مسائل تربیتی چقدر است؟
5)آیا مسائل تربیتی مطرح شده با آنچه که در نهج البلاغه آمده است مطابقت دارد ؟
فرضیات تحقیق نیز بر اساس همین سؤالات در نظر گرفته شد و محقق در طول مدت تحقیق سعی نمود که در جهت پاسخ دادن به سؤالات فوق به بررسی فرضیه های تحقیق اقدام نماید. اهدافی که برای انجام تحقیق در نظر گرفته شد عبارتند از: آشنا کردن والدین و مربیان و دستندرکاران نظام تربیتی با دیدگاه تربیتی امام علی(ع) درباره تربیت اجتماعی و جمع آوری نظرات و سیره عملی آن بزرگوار به صورت اصول و روش های تربیت اجتماعی و معرفی نهج البلاغه به عنوان یک کتاب جامع تربیتی که در اختیار علاقمندان قرار گیرد.با توجه به اینکه پژوهش در زمره تحقیقات تاریخی قرار می گیرد ،بنابراین به عنوان منبع پژوهش از کلیه کتب روایی، تاریخی و تحقیقات ارائه شده در این زمینه بهره گرفته شد و از روش توصیفی- تحلیلی استفاده نموده ایم، در ابتدا به شناسایی و گردآوری منابع موردنیاز پرداختیم و پس از گردآوری اطلاعات، طی دو مرحله به مطالعه کلی واجمالی و نیز مطالعه عمیق همراه با فیش برداری و ثبت موضوعات موردنظر پرداختیم.
پس از انجام فیش برداری به طبقه بندی اطلاعات در رابطه با تربیت اجتماعی و با مطالعه منابع موجود در ارتباط با اصول و روش های تربیت کودک و استنباط اصول و روش ها با استفاده از دیدگاه تربیتی امام علی(ع) پرداختیم .
فصل اول
کلیات تحقیق:
1) بیان مسئله
2) اهداف تحقیق
3) ضرورت تحقیق
4) فرضیات تحقیق
5) روش تحقیق
6) تعریف اصطلاحات و واژه ها
1- بیان مسئله
یکی از اساسی ترین بخش های تربیت، تربیت اجتماعی است که از جایگاه ویژه ای در فرایند تعلیم و تربیت برخوردار می باشد.تربیت اجتماعی نه تنها یکی از اهداف آموزش و پرورش است بلکه تحقق آن یکی از وظایف اصلی آموزش و پرورش می باشد و باید به کاربرد بسیار مهم آن در توسعه فرهنگی و اجتماعی و اقتصادی نیز باید توجه نمود. به ارتباط آن با روند توسعه در هر جامعه ای تأکید کرد. روابط نامناسب برخی از افراد دچار ناسازگاری های اجتماعی ، نداشتن روابط اجتماعی مطلوب با دیگران که باعث آسیب دیدگی از دیگران می شود،نابسامانی های اجتماعی ، برخوردهای غلط اجتماعی، با وجود مشکلات موجود چه راه حل ها و چه روش هایی را برای تربیت اجتماعی افراد به کار ببریم.
عده ای از روان شناسان بر این باورند اگر روابط بین فردی بین افراد خوب باشد، سلامت روانی انسان مورد تهدید قرار نمی گیرد و جامعه شناسان معتقدند که روابط اجتماعی مطلوب اجتماعی و همگونی و اشتراک رویه باعث وحدت اجتماعی می شود. به علاوه این امر موجب موفقیت و پیشرفت مردم یک جامعه می گردد و تسهیل در امور ارتباطات ، رضایت خاطر برای انسان ها به دنبال دارد.
ما در جامعه ای اسلامی زندگی می کنیم و مشی حاکم بر نهاد های اجتماعی این جامعه باید متأثر از دیدگاه های اسلامی باشد.دین مبین اسلام با هدف تربیت بشر، انسان سازی و رشد فضایل و رساندن بشر به تکامل و مقام قرب ذات باریتعالی طراحی و توسط رسول گرامی اسلام و امامان معصوم به بشریت عرضه شده است.لذا درصدد هستیم تا تربیت اجتماعی را از منظر امام علی(ع) مورد بررسی قرار دهیم.
به طور مسلم تبیین هر چه بهتر نظرات حضرت علی(ع) در مورد تربیت اجتماعی راه گشایی تربیت صحیح افراد جامعه اسلامی است و در خصوص بهتر شکل بخشیدن به اجتماع و مناسبات حاکم بر آن می توانیم از اندیشه های زلال علی(ع) بهره گرفت .و با الهام از دیدگاه های امام علی(ع) اصول، روش ها، اهدافی را در این باره استخراج نماییم و راه حل ها و روش هایی برای تربیت اجتماعی افراد به کار ببریم و در این رابطه سؤالاتی مطرح می گردد که به جهت پاسخگویی به آنها نیازمند تحقیق هستیم.
سؤالات پژوهش عبارتند از:
1) جامعه تا چه اندازه نسبت به مسائل تربیتی نهج البلاغه به طور اعم وتا چه اندازه نسبت به اهداف اجتماعی تربیت در نهج البلاغه به طور اخص آشنایی دارد؟
2) اصول تربیت اجتماعی با توجه به دیدگاه امام علی(ع) کدام است؟
3) با توجه به دیدگاه امام علی(ع) روش های تربیت اجتماعی چیست؟
4) میزان استفاده و بهره گیری ما از نهج البلاغه در مورد مسائل تربیتی چقدر است؟
5) آیا مسائل تربیتی مطرح شده با آنچه که در نهج البلاغه آمده است مطابقت دارد ؟
2 - اهداف تحقیق
1) معرفی نهج البلاغه به عنوان یک کتاب جامع در مسائل تربیتی
2) بررسی تطبیقی مسائل و اهداف اجتماعی تربیت با آنچه که در نهج البلاغه آمده است.
3) بررسی دیدگاه امام علی(ع) در نهج البلاغه نسبت به مسائل تربیتی به طور اعم و نسبت به اهداف اجتماعی تربیت به طور اخص
4) ارائه راه کارهای مناسب برای توسعه اهداف اجتماعی تربیت با توجه به آنچه که در کتاب نهج البلاغه آمده است.
5) جمع آوری نظرات، توصیه ها و سیره عملی آن حضرت درباره تربیت به صورت منبعی که در اختیار معلمان ،مربیان ودست اندرکاران آموزش و پرورش و دیگر و سایر علاقمندان قرار گیرد.
6) هدف کاربردی تحقیق عبارت است از ارائه راهبردهایی برای تربیت اجتماعی جهت افزایش کارایی جامعه اسلامی و تسریع روند توسعه در آن.
3- ضرورت تحقیق
در نظامی که مبتنی بر دین مبین اسلام است و تمام نهادهای اجتماعی آن باید به صورت عملی دستورات اسلام را سرلوحه برنامه ها و فعالیت های خود قرار دهند،بررسی دیدگاه امام علی(ع) امری ضروری است ، خصوصا در نظام تعلیم و تربیت رسمی که وظیفه اصلی تربیت فرزندان را بر عهده دارند این ضرورت بیشتر احساس می گردد.
در مورد دیدگاه های تربیتی امام علی(ع) در کتب و تحقیقات مختلف، مطالبی به صورت پراکنده ذکر شده است،
اما تاکنون اثر مستقل و نسبتا جامعی که به جمع آوری نظرات و سیره امام علی(ع) در رابطه با اصول و روش های تربیت اجتماعی باشد، تدوین نشده است. لذا بر اساس این ضرورت و نیاز آنها پژوهشی در این زمینه احساس می شود و لازم است چنین پژوهشی انجام شود تا به صورت منبعی مورد استفاده مربیان و دست اندرکاران و علاقمندان به تربیت و والدین قرار گیرد.
4- فرضیات تحقیق
1) مسائل مطرح شده پیرامون اهداف اجتماعی تربیت مطابق با دیدگاه امام علی(ع) و الهام گرفته از کتاب شریف نهج البلاغه است و علی(ع) مسائل تربیتی را به بهترین صورت و شکل ممکن ارائه کرده است.
2) عدالت اجتماعی اصل تربیتی، و سپردن مسئولیت در حد توان و رعایت حقوق افراد و روش های تربیتی آن از دیدگاه امام علی(ع) می باشد.
3) توجه به زهد به عنوان زیستی شایسته، مشورت، امر به معروف و نهی از منکرو روش های تربیتی آن از دیدگاه امام علی(ع) می باشد.
| دسته بندی | شیمی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 68 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 72 |
فصل اول:
تیتانیوم در سال 1938 توسط W.J. kroll در آمریکا کشف شد. تیتانیوم فلزیست به رنگ سفید نقرهای و بسیار سبک است و پس از پولیش نمودن، رنگ فولادی پیدا مینماید. تیتانیوم و آلیاژهای آن به علت داشتن خواص خوب و مقاومت در مقابل خوردگی و فرسایش موارد استفاده زیادی در صنایع نظامی و هوافضا و نیروگاههای هستهای و کشتیسازی و صنایع دریائی و پتروشیمی کاربرد دارد. از جمله در ساخت بدنه و اجزای هواپیماها، وسایل حمل و نقل، لوازم جراحی، ظروف مورد استفاده در آزمایشگاههای شیمی و دیگر وسایل مقاوم به خوردگی کاربرد دارد. مهمترین ویژگی تیتانیوم، نسبت استحکام به وزن آن است که نسبت به سایر فلزات سبک بسیار عالیست. تیتانیوم استحکامی معادل فولادهای زنگ نزن دارد در حالی که وزن آن، 3/1 این فولادها است. خاصیت مهم دیگر تیتانیوم مقاومت به خوردگی و سایش بالای آن به ویژه در محیطهای دریایی است. هیچ یک از نمکهای فلزی، کلرورها، هیدروکسیدها، اسیدهای نیتریک و کرمیک، و نیز اسیدهای آلی مانند اسید استیک و آبهای شور، قادر به خوردگی تیتانیوم نیستند. به علت مقاومت در مقابل آب دریا امروزه جایگزین آلیاژهای نیکل و مس از نوع 70% نیکل و 30% مس شده است.
محصولات تولیدی فلز مزبور و آلیاژهای آن بصورت لوله (Pipe) و ورق (Plate) میباشد که پلیت یا ورق جهت ساخت و تولید مخازن مواد شیمیایی و لوله در داخل دریا جهت انتقال مواد شیمیائی مورد استفاده قرا میگیرد. جهت اتصال لولهها به هم دیگر و همچنین ساخت مخازن نیاز به جوشکاری میباشد.
تیتانیوم از احیا تتراکلرید تیتانیوم در درجه حرارت 800 تا 900 درجه سانتیگراد بوسیله منیزیم یا سدیم در محیط آرگون بدست میآید. تیتانیوم احیا شده، بصورت فلز خالص تیتانیوم، مجدداً در خلا ذوب شده و سپس مورد استفاده قرار میگیرد. فلز تیتانیوم خالص جز مواد آلتروپ میباشد.
تیتانیوم خالص دارای استحکام کمی بوده که استحکام آن برابر 216 نیوتن بر میلیمترمربع و درصد ازدیاد نسبی طول آن برابر 50 میباشد. تیتانیوم تجارتی بعلت داشتن عناصر آلیاژی استحکامی برابر 700 نیوتن بر میلیمتر مربع را دارا میباشد و نقطه ذوب آن 1725 درجه سانتیگراد و مقاومت به خوردگی آن نیز عالی است. وقتی تیتانیوم خالص از مذاب تبدیل به جامد میگردد از 1725 درجه سانتیگراد دارای ساختار کریستالی از نوع مکعب مرکزدار B.C.C میباشد که آنرا تیتانیوم یا فاز مینامند و از 882 درجه سانتیگراد تا درجه حرارت محیط که سرد میشود دارای ساختار کریستالی از نوع H.C.P بوده که بنام فاز یا تیتانیوم میباشد. در هنگام گرم شدن از درجه حرارت محیط تا C O 882 تیتانیوم دارای فاز و از C O 882 تا C O 1725 فاز بوده، به این جهت این فلز را آلتروپ مینامند.تیتانیوم فلزیست غیرمغناطیسی با قابلیت کشش بسیار عالی و ساختار B.C.C. دیگر خواص فیزیکی- مکانیکی و متالورژیکی تیتانیوم به قرار زیر است.
|
نقطه ذوب: |
C O1725 |
جرم اتمی: |
گرم 448 |
|
وزن مخصوص: |
gr/cm3 5/4 |
علامت اختصاری: |
|
|
ساختار کریستالی: |
BCC,CPH |
سختی: |
برنیل 90-70 |
حضور عناصر آلیاژی از قبیل اکسیژن، نیتروژن، آلومینیوم و کربن، به همراه تغییر درجه حرارت، در تیتانیوم تغییر ساختار کریستالی ایجاد میکند. ساختار کریستالی تیتانیوم در دمای اتاق تا حدود C O 882 به صورت (C.P.H) H.C.P است اما از این درجه حرارت به بالا، ساختار BCC تغییر شکل میدهد. همانطوری که گفته شد، وجود عناصری مثل اکسیژن، نیتروژن، آلومینیوم و کربن، درجه حرارت این استحالة فازی را افزایش میدهد و همچنین سختی و استحکام آلیاژ تیتانیوم را افزایش و انعطافپذیری آن را کاهش میدهد.
1-1- آلیاژهای تیتانیوم:
برحسب ساختار کریستالی که هر آلیاژ تیتانیوم در دمای محیط پیدا میکند، این آلیاژها را به چهار گروه تقسیم میکند:
1) آلیاژهای ، 2) ، 3) - و 4) تیتانیوم خالص تجاری با ساختمان کریستالی H.C.P
آلیاژهای تیتانیوم قابلیت ماشینکاری و چکش کاری خوبی دارد و در برابر حرارت عکسالعمل نشان داده و در مقابل زنگزدگی مقاوم میباشد. البته این وضعیت در درجه حرارت معمولی فوقالعاده بالاست و حقیقتاً آنها در برابر هوازدگی محفوظ هستند و همچنین در محیطهای دریائی و صنعتی جدول شماره 1-1 نشاندهندة چندین نوع از آلیاژها با مشخصات و بکارگیری خاص آنها میباشد.
جدول (1-1): نشاندهنده ترکیب، مشخصات مکانیکی و نوع کاربرد برای چهارنوع آلیاژهای معمولی تیتانیوم
1-1-1- تیتانیوم خالص تجاری:
تیتانیوم خالص تجاری بسته به غلظت آلیاژی به چهار نوع تقسیم میشوند که این چهار نوع در جدول زیر آمده است:
جدول (2-1): ترکیب شیمیائی و خواص مکانیکی آلیاژهای تیتانیوم خالص تجاری
با توجه به جدول فوق با کوچکترین تغییر در غلظت عناصر، خصوصاً اکسیژن و آهن، خواص مکانیکی به شدت تغییر مییابد.
2-1-1- آلیاژهای آلفا ( ):
آلیاژهای آلفا آلیاژهای تک فازی هستند که در دمای محیط دارای ساختار H.C.P بوده و ساختمان آنها با ساختمان تیتانیوم خالص یکسان است. این آلیاژها معمولاً دارای مقادیری آلومینیوم هستند. خصوصیات ویژة آلیاژهای آلفای تیتانیوم، استحکام، سختی و مقاومت به خوردگی آنها به ویژه در فاصلة حرارتی C O 315 تا C O 595 است. آلیاژهای مهم آلفا عبارتند از:
Sn 5/2- Al 5- Ti، Mo 2- Zr 4- Sn 5/2- Al 6- Ti، V 1- Mo 1- Al 8- Ti و Mo 1- Ta 1- Cb 2- Al 6- Ti و Mo 2- Zr 2- Sn 5- Al 5- Ti. شکل (1-1) نمودار فازی تیتانیوم- آلومینیوم را نشان میدهد. این آلیاژها، اغلب دارای قابلیت جوشپذیری خوبی هستند. مقدار آلومینیوم موجود در این آلیاژها حداکثر 6% بوده و گاهی تا 5/2 قلع نیز همراه دارد. آلیاژهای فاز واحد که دارای آلومینیوم است میتوانند از طریق کارهای سرد، استحکام پیدا کنند و معمولاً در وضعیت آنیل شده قابل جوشکاریاند.
شکل (1-1): نمودار فازی تیتانیوم- آلومینیوم
3-1-1- آلیاژهای بتا ():
در این آلیاژها، اغلب درصد بالایی از عناصر پایدار کنندة فاز از قبیل وانادیوم، کروم و اندکی آلومینیوم وجود دارد. ساختار این آلیاژها همان طور که گفته شد به صورت B.C.C بوده، از استحکام و سختی در اثر عملیات حرارتی بعدی برخوردارند. آلیاژهای در هر دو حالت آنیل شده و پیرسخت، قابل جوشکاریاند، اما بهتر است پس از پیرسختی و قبل از جوشکاری، آنها را تحت عملیات انحلال قرار داد. در این حالت، استحکام آنها تا ksi 215 با انعطافپذیری حدود 5% خواهد شد. مهمترین آلیاژهای عبارتند از:
Sn 55/4- Zr 6- Mo 5/11- Ti، Cr 11- V 13- Al 3- Ti، Mo 4- Zr4- Cr 6- V 8- Al 3- Ti، Sn 3- Al 3- Cr 3- V 15- Ti و Al 3- Fe 2- V 8- Mo 8- Ti.
آلیاژهای تیتانیوم و - را میتوان از طریق گرم کردن یا در بعضی موارد از طریق سرد کردن و یا پیرسختی مستحکم تر کرد. پس از سرد کردن از طریق شکلگیری ذرات فاز که در سراسر فاز به طور پراکنده قرار میگیرد استحکام بخشی آن انجام میگیرد.
4-1-1- آلیاژهای آلفا- بتا (- ):
با افزایش مقادیر معین از عناصر پایدار کنندة به تیتانیوم، آلیاژهای آلفا- بتا تشکیل میشود. این عمل، یک سیستم دوفازی آلفا- بتا با ساختمانهای B.C.C و H.C.P متراکم ایجاد میکند. با انجام عملیات حرارتی انحلال در سیکلهای طولانی، ذرات ریز آلفا از ذرات ناپایدار بتا جدا شده و رسوب میکنند. درنتیجه میتوان ساختار تغییر شکل یافتهای از سختی و مقاومت بالا (پیرسخت شده) ایجاد نمود. مقدار سختی و استحکام حاصله را میتوان با محاسبه و کنترل زمان نگهداری، تعیین نمود.
2-1- نکات مفهومی و کلیدی فصل:
تیتانیوم بصورت عنصر آلیاژی درحد پائین به فولادهای ساختمانی در شکل فرو تیتانیوم به مذاب فولادی آن اضافه میگردد که تیتانیوم آلیاژی استحکام فولاد را بالا برده و آنرا در مقابل خوردگی جوی مقاوم مینماید. چون فلز تیتانیوم کاربید قوی در فولادها ایجاد مینماید بدین جهت در فولادهای زنگ نزن برای قابلیت جوشکاری این نوع فولادها (آستنیت 18-8) از جنس 304 L، 308 L و 316 L به مقدار % C * Ti 25 (بصوریکه 0.05 C) افزوده میشود.
تیتانیوم با فلزاتی مانند کرم و مولیبدن و وانادیوم و قلع آلیاژ شده و عناصری مانند کرم و آهن و مولیبدن که خود دارای ساختار کریستالی از نوع B.C.C هستند فاز یا تیتانیوم را تثبیت یا پایدار نموده و باعث سختشدن آن میگردند که سختی تیتانیوم در این حالت بیشتر از سختی تیتانیوم از نوع میباشد. فاز دارای قابلیت آهنگری جوبی میباشد و همچنین فاز + براحتی در محدوده فاز بتا قابلیت گرم کاری دارد. آلیاژ تیتانیوم از نوع Ti 680 (یعنی 11% قلع، 25/2% آلومینیوم، 4% مولیبدن و 2/0 سیلیسیم) که استحکام کششی آن 1300 نیوتن بر میلیمتر مربع بوده که مناسب جهت عملیات حرارتی بوده و بسهولت آهنگری میگردد و این نوع آلیاژ در ساخت بدنه هواپیما کنکورد مورد استفاده قرار میگیرد. آلیاژ دیگری از تیتانیوم بنام Ex 700 بوده که 6% آلومینیوم، 5% زیرکونیوم، 3% مولیبدن و 1% مس داشته که استحکام کششی آن برابر 1540 نیوتن بر میلیمتر مربع یعنی استحکام بالایی را دارا میباشد که باز در ساخت تجهیزات فضایی مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین آلیاژهای تیتانیوم در ساخت تجهیزات توربینهای گازی که در درجه حرارتهای بالا مقاوم به خزش خوبی دارد کاربرد فراوانی را دارا میباشد.
از انواع دیگر آلیاژهای تیتانیوم 4- Ti- 6 Al است که 6% آلومینیوم، 4% وانادیوم و 90% تیتانیوم میباشد و یا از نوع Ti- 8 Mn یعنی 8% منگنز و 92% تیتانیوم و یا Ti- 8 Mo- 8 V- 3 Al- 2 Fe که 8% مولیبدن، 8% وانادیوم، 3% آلومینیوم و 2% آهن میباشد.
تمام این آلیاژهای بیان شده تیتانیوم در مقابل خوردگی بسیار مقاوم میباشند، وقتی جهت جوشکاری فلز مبنا این نوع آلیاژها باشند، الکترودهای انتخاب شده برای جوشکاری از نوع این آلیاژها میباشند.
| دسته بندی | معارف اسلامی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 108 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 84 |
فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول
مقدمه
بیان کلی مسئله
هدف- ضرورت تحقیق
فصل دوم
مقدمه
انسان کامل در سیر تاریخ
ریشه گرایش به انسان کامل
نگاهی به ویژگیهای انسان کامل
انسان کامل از دیدگاه مولوی
عظمت انسان
انسان میان دو بینهایت
ارزیابی خود
موانع رشد و کمال
راه و روشهای نیل به کمال
انسان از دیدگاه مولوی
ویژگی های انسان کامل
حواس جسمانی و حس نهانی انسان
آدم شناسی از هر علم و فنی دشوارتر است
حل مشکل
خودشناسی، کلید رمز غیرشناسی است
آدمی دید است، باقی گوشت و پوست
نتیجة اخلاقی
راه لذت و الم از درون است نه از بیرون
دفع توهم و جواب شبهة احتمالی
حس و اندیشه انسانی اسیر عقل، و عقل اسیر روح است
درمان دردهای درونی بشر
فصل سوم
انسان با کنش کامل
عنوان صفحه
زندگی راجرز
نگرش راجرز به شخصیت
انگیزش شخصیت سالم: فعلیت بخشیدن
خود و تحقق خود
ویژگیهای افراد کامل
1. آگاهی از تمام تجربیات
2. تازگی درک در مورد تمام تجربیات
3. اعتماد کردن به رفتار و احساسهای خویش
4. آزادی انتخاب بدون بازداریها
5. خلاقیت و خودانگیختگی
6. نیاز مستمر به رشد
اظهار نظر شخصی
عملکرد کامل فرد
توجه بی قید و شرط
شرایط با ارزش بودن
اصول کلی نظریه راجرز
نظر راجرز در مورد انسان
همسانی و همخوانی خویشتن
تحقیق در همسان و همخوانی خویشتن
نیاز به توجه مثبت
دیدگاه یک درمانگر از زندگی خوب
انسان کارآمد
یک مشاهدة منفی
یک مشاهدة مثبت
ویژگیهای فرایند
بازبودن فرایند نسبت به تجربه
افزایش زندگی هستی گرایانه
یک اعتماد فزاینده نسبت به ارگانیسم
فرایند کارآمدی کاملتر
پاره ای پیامدها
عنوان صفحه
چشم انداز نو در بارة آزادی در برابر جبر علمی
آفرینندگی به عنوان یک عنصر زندگی خوب
پایة اطمینان بخش طبیعت انسان
پرباری عظیم زندگی
فرایند آفرینندگی
انگیزش برای آفرینندگی
شرایط درونی آفرینندگی سازنده
فصل چهارم
مقدمه
بحث و نتیجه گیری
نظریة مولوی
نظریة راجرز
محدودیتها
پیشنهادات
فهرست منابع
«فصل اول»
بیان کلی مسئله
بحث در مورد انسان و ماهیت او از ریشه دارترین مباحث عمومی فرهنگی، در اندیشه بشر است. این موضوع، همواره مورد مداقه و مناقشه فلاسفه یونان و پس از آن فلاسفه اسلامی، و در قرون اخیر، فلاسفه غرب نیز قرار گرفته است.
مقدمه
اینکه انسان نمونه و ایده آل باید دارای چه خصوصیات و ویژگیهایی باشد تا بعنوان یک الگو برای همة انسانها مطرح شود، در همة ادیان الهی و عمومی مکاتب بشری مورد توجه قرار گرفته است. اساساً هر مذهب و مکتبی که داعیة انسان سازی و انسان شناسی دارد باید انسانی را با ویژگیها و صفات خاصی بعنوان یک الگو معرفی کند و اگر مکتبی نتواند از عهدة چنین مهمی برآید، هیچگاه نمی توان از آن مکتب بعنوان یک مکتب عاری از عیب و نقص یاد کرد. هر مکتبی نه تنها باید «انسان ایده آل» خود را معرفی نماید، بلکه باید «جامعة نمونه» خود را نیز معرفی کند.
توجه به انسان و شناسائی وی مسئله ای است که از قدیم الایام مورد توجه مذاهب و مکاتب و فرهنگهای گوناگون بوده است و کمتر سیستم فکری و فلسفی را می توان سراغ گرفت که به گونه ای به شناسائی انسان پرداخته باشد. جملة معروف «خودت را بشناس» که از سقراط نقل شده، اما با تعابیر دیگر در تفکرات و اندیشه های قبل از سقراط وجود داشته، نمایشگر این مسئله است که آدمی نسبت به «خود» و حقیقت وجودی خود همواره بی اعتنا نبوده است و اگر هم بر بعضی از مکاتب فکری ایراد گرفته می شود که به انسان توجه نکرده اند، این نه به آن معناس که آن مکاتب اصلاً توجهی به انسان نداشته اند، بلکه مراد آنست که از اندیشیدن در بارة انسان آن گونه که شایستة مقام آدمی بوده است، خودداری کرده اند.
از مکاتب و مذاهب هند گرفته تا فلسفة یونان و رم، از تفکرات اندیشمندان قرون وسطائی مسیحی گرفته تا ندیشه های اصیل اسلامی، از رنسانس گرفته تا عصر حاضر، همواره شناسائی انسان و توجه به ابعاد وجودی وی مورد نظر بوده است. اگر چه توجهی که اسلام یا مذاهب هندی به انسان دارند، هیچگاه نمی توان با تئجه فیلسوفان یونانی به انسان یکی دانست، اما اینقدر هست که بتوان گفت شناسائی انسان مورد توجه همة سیستمهای فکری و عقیدتی بوده است.
بیان کلی مسئله
همانگونه که ذکر گردید، توجه به انسان کامل از جمله مطالبی است کهن ظرگاه بسیاری از مکاتب و مذاهب و همچنین بسیاری از فلاسفه و دانشمندان را به خود معطوف کرده است. روان شناس انسانی در مشرق زمین ریشه های ژرفی داشته و این گفتة راجرز که «هر کس سرانجام باید بر تجربه های خویش تکیه کند. اعتقاد و اعتماد به تجربه های شخصی تنها واقعیتی است که هر فرد می تواند بشناسد.» (شولتس، دوآن- روان شناسی کمال- 1362، ص 49)، نوعی خودشناسی علمی است که هر چند راجرز آن را ضرورتاً پایة خداشناسی به شمار نمی آورد و اصلاً او وارد قلمرو الهیات و عرفان نمی شود، با این وجود اندیشه های او در بارة انسان با تجربه های عرفا و سالکان خدا نزدیک می شود.
از اصطلاح «خود درمانی مراجع»، نیک پیداست که نظریة راجرز بر این فرض بنا شده است که فرد مبتلا به اختلال روانی از توانائی و هوشیاری معینی برخوردار می باشد. او مسئول بهبود شخصیت خویش است و توانائی این کار را دارد.
جلال الدین محمد مولوی شاعر پرآوازة قرن هفتم هجری، مفاهیم بالا را در بیت زیبای خود، چنین آورده است:
«آنانکه طلبکار خدائید، خدائید حاجت به طلب نیست شمائید، شمائید»
(دیوان شمس تبریز)
از مختصر فوق محرض است که نظرگاه کارل رنسام راجرز تا حدود بسیار زیادی با عقاید دانشمندان و فلاسفة مشرق زمین، بخصوص با دانشمندان و عرفای ایرانی مشابهت داشته و شاید بتوان گفت که تا حدود زیادی یک کلام د ردو بیان است.
در این تحقیق، محقق در پی آن است تا هر چه بیشتر نقاط اشتراک و تفارق دو دانشمند بزرگ شرق و غرب جهان یعنی جلال الدین محمد مولوی، عارف و شاعر نامدار ایرانی و کارل راجرز را جستجو کرده و به بررسی هر چه دقیق تر نظرگاههای این دو دانشمند بپردازد.
هدف – ضرورت تحقیق
کشور عزیزمان ایران، از دیرباز سرزمینی بوده است که مخزن بسیاری از بزرگان علم و دانش به شمار می رفته و کمابیش می رود. لیکن در گذر زمان به دلایل متعدد و گوناگون، این کشور در گربادهای سهمگین سیاسی – استعماری قرار گرفته و قدرت ذاتی خود در پرورش دانشمندان بزرگ را از کف داده است. پیشرفت و گسترش تکنولوژی، با سرعت سرسام آور از یک سو و استثمار فرهنگی کشورهای جهان سوم از سوی دیگر از جمله عواملی بوده است که باعث رکود فرهنگی و علمی بسیاری از کشورهای تحت سلطه (فرهنگی) شده است.
بسیاری از دانش پژوهان و دانشجویان کشورمان چنان مقهور مطالب و نظریات علمی دانشمندان بلوک غرب شده اند که حتی فرصت رجعت به نظرات بسیاری از دانشمندان و اندیشمندان اصیل کشور خودشان را ندارند. چرا که اگر چنین می بود، به نکات ظریفی دست می یافتند که شاید راه گشای بسیاری از خلاقیتها و تفکرات می شد.
در کشورهای غربی شاید بتوانیم بگوئیم که دانشمندان شرقی را بهتر و بیشتر از خودشان (شرقیها) می شناسند و با نظریاتشان آشنا هستند و گاهاً مشاهده شده نظریاتی را که برخی دانشمندان غربی بیان می نمایند، مدتها قبل به نوعی دیگر توسط دانشمندان خودمان نیز گفته شده است. لیکن به دلیل پرزرق و برق بودن و جاذبه های کاذب این نظریات، ما آنها را فراموش کرده ایم (نظریات دانشمندان شرقی را).
با این حال هدف در تحقیق حاضر، بررسی و بیان نظریات دو دانشمند است و اینکه گذشته از شناسائی بررسی قدرت و تبین نظریات و اینکه بدانیم در نهایت تا چه اندازه این دو دانشمند با یکدیگر همفکر و هم عقیده بوده اند.
«فصل دوم»
ادبیات تحقیق
مقدمه
به انسان از دو دیدگاه می توان نگریست. یکی از این دیدگاه که «انسان چیست؟» یعنی چه صفات و انگیزه هایی در وجود انسان نهفته است. یا انسان دارای چه کششها و غرایز و فطریاتی است؟ به بیان دیگر انسان عینی و خارجی که در حال حرکت و تکاپوست دارای چه نوع طبیعت و سرشتی می باشد؟ آیا انسان دارای طبیعت وجودی مثبت است یا منفی؟ آیا انسان خوش طینت است یا بدطینت؟ آیا انسان موجودی است که ذاتاً فاسد است یا آنکه ذاتاً فرشته خوست یا اصلاً هیچکدام این دو نیست، بلکه هم گرایش به نیکی ها و خوبی ها دارد و هم گرایش به بدی ها و زشتی ها. از دیدگاه دوم این مسئله مطرح است که «انسان چه باید بشود؟» یعنی «انسان ایده آل» و «انسان کامل» کیست؟ به بیان دیگر انسان چه هدفی را باید در حیات خود در نظر بگیرد تا با سیر به سوی آن، به کمال وجودی خویش نایل شود؟ از همین دیدگاه دوم است که راه ها و روشهای نیل به کمال مطلق نیز مطرح می شود. یعنی اینکه انسان از چه مسیرهائی باید طی طریق کند تا به مقام کمال دسترسی پیدا کند و شایسته عنوان انسان کامل شود. بحث از دیدگاه اول یعنی شناسائی ابعاد وجودی انسان، در قلمرو روان شناسی است و وظیفة روان شناسان است که به کاوش در اعماق وجود انسان پرداخته تا شایستگیهای آدمی را آشکار سازند. اما دیدگاه دوم یعنی بحث از بایستگی ها و نه بایستگی های انسان مربوط به «اخلاق» است. یعنی وظیفه اخلاق است که بایدها و نبایدهائی را که موجب تعالی و کمال انسان می شود مشخص نماید. این دو بعد را متفکران و اندیشمندان و مکاتب مختلف، هر یک به گونه ای مطرح ساخته اند و در دورانهای گذشته که قلمرو کاوش های علوم از یکدیگر متمایز نگردیده بود، متفکران این دو بعد را با یکدیگر مطرح می ساختند. در مکاتب و آئینهای قدیم به کمتر آئین و یا مکتبی برمی خوریم که بطور سیستماتیک میان این دو بعد فرقی قایل شده باشد. آن مکاتب هم سخن از «هستی» های انسان به میان می آوردند و هم از «بایستی» ها، بدون آنکه مرزی میان این دو قایل شوند. نکتة جالب در مورد انسان شناسی متفکران دوران گذشته این است که آنها انسان را دقیق تر از روان شناسان حرفه ای قرون اخیر مطرح می ساختند و حتی در میان برخی از نویسندگان معاصر نیز کسانی چون «ویکتورهوگو» و «داستایوسکی» انسان را دقیق تر از روان شناسانی چون «فروید» مطرح کرده اند و این اشتباه بزرگی است که ما گمان کنیم که روان شناسی جدید در شناسائی انسان موفق تر از مکاتب دوران گذشته بوده است. البته این سخن بدان معنا نیست که بخواهیم کشفیات عمیق و دقیق برخی از روان شناسان صاحب نظر چون «پروفسور یونگ» را نادیده بگیریم. بلکه منظور اینست که در شناسائی ابعاد وجودی انسان آیینها و مکاتب دوران گذشته می تواند کمک بسیار ارزنده ای به ما بکند و در واقع بسیاری از اصول ثابته انسانی را ما می توانیم با مطالعة عمیق آن مکاتب به دست بیاوریم. اصول ثابته ای که متأسفانه روان شناسان حرفه ای بر اثر بازیگریهای خود از آنها غافل مانده اند. از همین جاست که می گوئیم برای معرفی «انسان ایده آل» و اینکه چگونه می توان خود را به سرمنزل مقصود کشاند لازم است که «طبیعت انسانی» درست مطرح شود. یعنی در ابتدا باید انسان را درست بشناسیم و از امکانات و استعدادهای وجودی او آگاه شویم و تا سرحد امکان اصول ثابته انسانی را بدست آوریم و سپس بر اساس آن استعدادها و توانائیها، هدفی را برای انسان در نظر بگیریم تا وی با حرکت به سوی آن هدف، شایسته مقام شامخ «انسان کامل» شود. (نصری- عبدا... 1371).
بنابراین برای آشنائی با «انسان کامل» از دیدگاه هر مکتب و آئین و اندیشمندی لازم است که در آغاز بررسی کنیم که آن مکتب و آیین چه تفسیری از انسان به دست می دهد؟ یعنی انسان را چگونه توجیه و تبیین می کند؟ چرا که اگر مکتبی نتواند انسان را بطور دقیق مطرح نماید بناگزیر در ارائه الگوی انسانی ناموفق خواهد بود. (نصری- عبدا...- 1371)
انسان کامل در سیر تاریخ
در سیر تاریخ همواره افراد بزرگ و انسانهای کامل مورد احترام بوده و افراد انسانی از آنها به نیکی یاد می کرده اند. گوئی گرایش به بزرگی و عظمت در ذات آدمی نهفته است، چرا که حتی کسانی هم که در پستی ها و رذالتها به سر می برند، در لحظاتی که به خود می آیند از انسانهای بزرگ باشکوه و جلال خاصی یاد می کنند. توجه به انسان کامل- انسانی که الگو و معیاری برای افراد انسانی است- سابقه ای بس دیرینه دارد. در سیر تاریخ، آدمی همیشه به دنبال انسان کامل بوده است و در همین جستجو بوده که گاه موجودات ماوراءالطبیعی و رب النوعها و گاه قهرمانان افسانه ای و اساطیری و زمانی هم شخصیتهای برجستة تاریخ را به عنوان انسان کامل برای خود مطرح کرده است. به هر یک از فرهنگها، سیستم های فکری و فلسفی، آیینها، مذهبها و مکتبها و ادیان که بنگریم رد پایی از انسان کامل را می بابیم. هم «بودا» و «کنفوسیوس» سخن از انسان کامل به میان آورده اند و هم «عیسی» (ع) و «محمد» (ص). هم «زردشت» از انسان متعالی به نیکی یاد می کند و هم «افلاطون» و «ارسطو». هم «نیچه» و «مارکس» به شناخت انسان برتر پرداخته اند و هم «متصوفه و عرفا». (نصری- عبدا...- 1371).
هر یک از اینان از دیدگاه خود یعنی جهان بینی حاکم بر اندیشه شان، انسانی را به عنوان انسان نمونه و برتر معرفی کرده اند. یکی کوشیده تا انسان کامل را از بعد ماده و مادیات مطرح سازد و دیگری در بینهایتها و معنویات. یکی از انسان متخلق به فضایل اخلاقی نام برده و دیگری از انسان عالم و حکیم. یکی بر قلب و دل تکیه کرده است و دیگری بر عقل و اندیشه. یکی کوشیده تا اصالت را به فردیت انسا بدهد و انسان کامل را انسانی بداند که فردیت وی به شکوفائی رسیده است ودیگری اصالت را از آن بعد اجتماعی انسان دانسته و انسان ایده آل خود را انسانی دانسته که توجه به غیر دارد نه خود.
در میان تما دیدگاهها و جهان بینی ها و نگرش های گاه متضاد، به قدر مشترکی می توان دست یافت و آن اینکه هر یک بر این عقیده اند که انسان کامل با انسان معمولی فرقهای بسیار دارد و همة افراد انسانی باید بکوشند تا خود را به آن نقطه ایده آل برسانند. از همی جاست که چنین وجودی را نادر می دانند و گاه در انتظار او لحظه شماری می کنند، گاه بر این باورند که انسان کامل یکبار در گذشته پا به عرصة هستی نهاده و گاه بر این عقیده اند که باید به امید ظهور او به انتظار نشست.
از انسان کامل به نامهای گوناگون یاد کرده اند. بودا او را «ارهات» می نامد و کنفوسیوس «کیون تسو». آیینهای یوگا و بهاکتی نیز از او با ع نوان «انسان آزاده» نام می برند افلاطون او را «فیلسوف» می خواند و ارسطو «انسانی بزرگوار» و از همه بالاتر آنکه قرآن وی را «خلیفه الله» می خواند. (نصری- عبدا...- 1371)
ریشه گرایش به انسان کامل
گفتیم که آدمی در طول تاریخ همواره در جستجوی انسان کامل بوده است و سراغ او را از آیینها، مذهبها، و مکتبها می گرفته است، حال می خواهیم ببینیم که ریشة این جستجو چه بوده است یعنی چرا آدمی به چنین جستجوئی دست می زده است؟
پاسخ این است که اولاً میل به کمال که در درون ذات آدمی نهفته است و انسان را به سوی کمال می کشاند او را به جستجوی انسان برین کشانده است تا در وجود او کمال خویش را ملاحظه کند. ثانیاً دوری از نقص و حقارت و پرهیز از ضعف و زبونی که به گفتة بعضی از روان شناسان چو «آلفرد آولر» از نیازهای اساسی آدمی است، انسان را بر آن داشته تا در جستجوی وجود کاملی که خالی از نقصها و ضعفهاست برآید. همین میل به کمال و پرهیز از ضعف و نقص آدمی را برآن داشته تا در جستجوی الگو برآید، الگویی برای رفتار و کردار و حتی اندیشة خویش.
دی شیخ با چراغ همی گشت گرد شهر کز دیو و دد ملولم و انسانم آرزوست
گفتند که یافت می نشو، گشته ایم ما گفت: آنکه یافت می نشود، آنم آرزوست
انسان روزگار ما نیز که بر اثر خودباختگی و ماشین زدگی اصالت خود را از دست داده و تک بعدی و تک ساختی شده، همچنان در جستجوی اناسن کامل است.اگر به گرایشهای جوانان به قهرمانان فکری و علمی و حتی ورزشی بنگریم در می یابیم که گروهی فیلسوفان و دانشمندان را الگوی خود قرار داده و گروهی نیز قهرمانان ورزشی و مشاهیر هنری را و جمعی از فرط فقدان فرهنگ و شناخت صحیح، رفتار ستارگان کاذب سینما و تئاتر را معیار رفتار و کردار خود قرار داده اند. (نصری- عبدا... 1371)
نگاهی به ویژگیهای انسان کامل
همة آنهایی که از انسان کامل سخن گفته اند، او را به مجموعه ای از صفات و ویژگیهایاد کرده اند، بطوری که صرف نظر از دو سه تن متفکر نما، همه او را به صفات و کمالات انسانی و فضایل اخلاقی متصف دانسته اند. اینک ما به برخی از آن صفات و خصلتهایی که در میان عموم مکاتب و آیینها در بارة انسان کامل مشترک است اشاره می کنیم.
انسان کامل، انسانی است که از دیگران برتر است و والاتر، انسانی که در جانها نفوذ می کند و در دلها و قلبها رسوخ.
انسان کامل، انسانی است که با دیگران است، اما اندیشه و افکارش با همگان فرق می کند. دیگران در فکر خوداند و اسیر خویشتن خویش، اما او در فکر دیگران است و سرنوشت آنها.
انسان کامل، انسانی نیست که تنها دانش بیاندوزد، بدون آنکه مثمر ثمر واقع شود، بلکه او فردی است که با اعمال و رفتار خود راهبر دیگران است.
انسان کامل، انسانی است که همة استعدادها و خصلتهای وجودی خود را به فعلیت رسانده وشخصیت خویش را در جهت هدف اعلای حیات شکوفا ساخته است.
انسان کامل، انسانی است که از «خود طبیعی» گذشته و با انتخابهای خویش به «خود ایده آل» رسیده است.
انسان کامل، انسانی است که از زندان تن گریخته و روح خویش را در عرصه گاه هستی از امامی قیود و بندها آزاد نموده است. چنین انسانی اگر چه یک تن است، اما عظمت او منشاء اثر هزاران تن را دارد. او راه گشاست و می کوشد تا باری از دوش دیگران بردارد، نه آنکه باری بر دوش ها نهد.
انسان کامل، الگوست، او انسانی است که نه تنها در حیات خویش که حتی پس از مرگ نیز به عنوان الگو برای انسانها مطرح می باشد.
انسان کامل، از آنچنان عظمتی برخوردار است که هیچگاه در حیطه ای از زمان و مکان قرار نمی گیرد و همواره شهرة عام و خاص است. (نصری- عبدا... – 1371)
با توجه به مطالب فوق و مقدماتی که از مد نظر گذشت، در این قسمت به بیان دو نظریة اصلی پیرامون موضوع تحقیق می پردازیم. به این ترتیب که ابتدا نظریة دانشمند ایرانی (مولوی) مطرح و در ادامه فصل بعد را به نظریة کارل راجرز اختصاص خواهیم داد.
انسان کامل از دیدگاه مولوی
از دیدگاه مولانا انسان موجودی است دو بعدی، که یک بعد آن جسم است و بعد دیگر آن روح. و هر یک از این دو نیز سیری مخصوص به خود دارد. جنبه جسمانی انسان از حیوان است و حیوان نیز از نبات و نبات نیز از جماد. بابراین جسم انسانی از جماد شروع شده تا به انسان رسیده است.
آمده اول به اقلیم جماد و ز جمادی در نباتی اوفتاد
سالها اندر نباتی عمر کرد وز جمادی یاد ناورد از نبرد
و زنباتی چون به حیوانی فتاد نامدش حال نباتی هیچ یاد
باز از حیوان سوی انسانیش می کشد آن خالقی که دانیش
همچنین اقلیم تا اقلیم دقت باشد اکنون عاقل و دانا و زفت
اما بعد روحی انسان نیز داستانی مخصوص به خود دارد، چرا که اصل آن از عالم لاهوت است. و برای مدتی محدود به عالم ناسوت گام نهاده و در تخته بند تن اسیر شده است. مرغ جان انسان که به قفس تن گرفتار آمده همواره رو به سوی اصل خود دارد و از جدائی از نیستان خویش همواره شکوه ها دارد و شکایتها.
بشنو از نی چون حکایت می کند از جدائیها شکایت می کند
از نیستان تا مرا ببریده اند از نفیرم مرد و زن نالیده اند
سینه خواهم شرحه شرحه از فراق تا بگویم سوز درد از اشتیاق
مولانا در سیمانگاری خود از انسان همان ابعاد وجودی را برای انسان در نظر می گیرد که قرآن کریم برای او در نظر گرفته است. از باب مثال اگر قرآن انسان را دارای وجدان می داند و می گوید:
«فلا اقسم با النفس اللوامه» (قسم به نفس سرزنشگر)
مولانا هم می گوید:
این صدا در کوه دلها بانگ کیست که پر است از بانگ این که گه تهی است
هر کجا هست آن حکیم است اوستاد بانگ او زین کوه دل خالی مباد
همچنین اگر قرآن در بحث از امانتداری انسان می گوید:
«انا عرضنا الامانه علی السموات و الارض و الجبال فابین ان یحملنها فاشفقن منها و حملها الانسان انه کان ظلوماً جهولا»
مولانا عین مطلب خود را به زبان شعر چنین بیان می کند:
خود زبیم این دم بی انتها بازخوان فابین این یحملنها
ورنه خود اشفقن منها چون بدی گرنه از بیمش دل که خون شدی
«دل» نیز در اندیشة مولانا جایگاه ویژه ای دارد. مولانا با استناد به حدیث:
«لایسعنی ارضی و لاسمائی و یسعنی قلب عبدی المؤمن.»
دل را جایگاه تجلی خدا می داند و می گوید:
گفت پیغمبر که حق فرموده است می نگنجم هیچ در بالا و پست
در زمین و آسمان و عرش نیز می نگنجم این یقین دان ای عزیز
در دل مؤمن نگنجم ای عجب گر مرا جوئی از آن دلها طلب
دل مسجد درون انسانها است و هر انسانی باید تا لحظة مرگ مراقب باشد که آنرا مخروبه نسازد:
پس خراب مسجد ما بی گمان نبود الا بعد مرگ ما بدان
مسجد است این دل که جسمش ساجداست یار بد خروب هر جا مسجد است
مولوی با استناد به حدیث:
«استفت قلبک و ان اتفاک المفتون.» (نظر صحیح را از قلبت سؤال کن، اگر چه اهل نظر خلاف آن نظر دهند.)
دل را ملاک حق و باطل می داند.
پس پیغمبر گفت استفت القلوب گرچه مفتی شان بگوید صد خطوب
(نصری- عبدا...- 1371)
عظمت انسان
به اعتقاد مولانا آدمی جوهر وجودی عالم است و هر آنچه غیر اوست فرع بر وجود وی می باشد.
جوهر ا ست انسان و چرخ او را عرض جمله فرع و سایه اندر او عرض
بحر علمی در نمی پنهان شده در دوگزتن عالمی پنهان شده
از نظر مولانا انسان موجودی با ارزش و با عظمت است. در میان موجودات جهان آفرینش موجودی یگانه و فرد است. هر آنچه در عالم ملک و ملکوت وجود دارد در نهاد انسان موجود است.
در سه گز قالب که دادش وانمود آنچه در الواح و در ارواح بود
الحذر ای مؤمنان کان در شماست در شما بس عالم بی انتهاست
عظمت انسان تا آنجاست که موجودات جهان آفرینش هر انازه هم که بزرگ باشند در مقابل انسان ناچیز و مسخر بشوند:
لب ببند وغور دریائی نگر بحر را حق کرد محکوم بشر
انسان عالم اکبر است:
پس به صورت عالم صغری توئی پس به معنی عالم کبری توئی
ظاهر آن شاخ اصل میوه است باطناً بهر ثمر شد شاخ هست
گر نبودی میل و امید ثمر کی نشاندی باغبان هر سو شجر
ارزش و عظمت انسان از آنجا ناشی می شود که هدف و غایت خلقت است. همة موجودات آفریده شده اند تا انسان به کمال برسد.
خود جهان آن یک کس و باقیان جمله اتباع و طفیلند ای فلان
در جهان آفرینش هیچ موجودی با انسان قابل مقایسه نیست.
هفت دریا اندر او یک قطره ای جمله هستیها ز موجش چکره ای
جمله پاکیها از آن دریا برند قطره هایش یک به یک میناگرند
مجموعه استعدادها و کمالاتی ک در درون انسان است موجب بروز آثار بسیار از انسان می شود:
گرچه فرد است او اثر دارد هزار آن یکی را نام باشد بی شمار
(نصری- عبدا...- 1371)
انسان میان دو بینهایت
از نظر مولانا انسان میان دو بینهایت مثبت و منفی قار دارد از یک سو می تواند به قله کمال برسد و از ملائکه برتر شود و از سوی دیگر می تواند به اسفل السافلین کشانده شود و از حیوان پست تر گردد.
آدمی کو می نگنجد در جهان در سر خاری همی گردد نهان
انسان چونان کوهی است که گاه خود را به کاهی می بازد:
آدمی کوه است چون مفتون شود کوه اندر مار حیوان چون شود
خویشتن نشناخت مسکین آدمی از فزونی آمد و شد در کمی
در درون انسان تنها گیاهان زهرآگین هوا و هوسها نروییده است، بلکه تریاق شفابخش نیز وجود دارد:
اندر آن صحرا که رست این زهرتر نیز روییده است تریاق ای پسر
گویدت تریاق از من جو سپر که ز زهرم من به تو نزدیکتر
انسان موجودی است که نیروهای متضاد وی به هم آمیخته اند. به این بیا که هم میل به سوی عالم بالا و ماوراء طبیعت دارد و هم میل به سوی عالم پایین و خور و خواب و شهوت. میلی در درون انسان است که او را به سوی خدا و بندگی او می کشاند و میلی در نهاد وی است که او را به سوی ذلتها و خواریها می کشاند. گرایشهای مثبت انسان را مولانا مربوط به روح می داند و گرایشهای منفی را مربوط به تن. مولانا روح را به صالح و تن را به ناقة او تشبیه می کند:
روح همچون صالح و تن ناقه است روح اندر وصل و تن در فاقه است
روی صالح قابل آفات نیست زخم بر ناقه بود بر ذات نیست
جان گشاید سوی بالا بالها تن زده اندر زمین چنگالها
اگر انسان ابعاد مثبت درونی خود را شکوفا سازد از فرشته برتر می شود و اگر جنبه های منفی درون خود را به فعلیت برساند از حیوان پست تر می شود.
آدمیزاده طرفه معجونی است کز فرشته سرشته و ز حیوان
گر کند میل این شود پس از این ورکند میل آن شود به از آن
این که می گوئیم در انسان نیروهای متضاد وجود دارد به این معنا نیست که خلقت اونا متعادل است، بلکه انسان با وجود ابعاد و نیروهای متضاد از اعتدال در خلقت برخوردار است.
مولانا با استناد به آیة شریفه می گوید:
احسن التقویم در والتین بخوان که گرامی است ای دوست جان
احسن التقویم از فکرت برون احسن التقویم از عرشش فزون
گر بگیم قیمت آن ممتنع من بسوزم هم بسوزم مستمع
(نصری- عبدا...- 1371)
ارزیابی خود
از نظر مولانا انسان باید همواره به ارزیابی خویشتن خویش بپردازد. انسان همواره باید در تلاش باشد تا خود را بشناسد:
تو نمی دانی که آخر کیستی جهد کن چندان که دانی چیستی
انسان باید همواره کارنامة حیات خود را ارزیابی کند. یعنی بررسی کند که لحظات گرانبهای عمر را چگونه به پایان برده است.
عمر خود را در چه پایان برده ای قوت و قوت در چه فانی کرده ای
گوهر دیده کجا فرسوده ای پنج حسن را در کجا پالوده ای
گوش و چشم و هوش خرج کردی چه خریدی تو ز فرش
اگر انسان به شناخت خویش و ارزیابی کرده و نکرده های خویش بپردازد خود را اسیر هوا و هوسهای نفسانی نمی سازد. انسان اگر به شناخت خود بپردازد در می یابد که روح او پذیرش حکمت لقمانی را دارد و نباید آن را اسیر خس و خاشاکهای عالم ماده سازد.
جان لقمان که گلستان خداست پای جانش خسته خاری چراست
اگر انسان به درون خود رجوع کند حقایق بسیاری را در خواهد یافت.
لاجرم کوتاه کردم من زبان گر تو خواهی از دورن خود بخوان
(نصری- عبدا...- 1371)
موانع رشد و کمال
بزرگترین مانع رشد و کمال انسان «خودپرستی» است. آن نیروئی که موجب به تباهی کشانده شدن انسان می شود، از نظر مولانا «نفس اماره» است. و اهمیت این مسئله در انسان شناسی مولانا تا آنجاست که هیچ چیز به اندازه آن مورد توجه مولانا قرار نگرفته است. کمتر مطلبی از مولانا را در مثنوی و یا دیگر آثار او می توان سراغ گرفت که در آن به گونه ای از نفس اماره و ضرر و زیانهای آن سخن به میان نیامده باشد. در اندیشة مولانا ریشه همه بدبختیها و گرفتاریهای بشر به جهت عدم کنترل نفس اماره است. و در واقع نفس اماره چونان اژدهایی است که مبارزه با آن سخت مشکل و توانفرساست، و همتی مردان همتی خواهد تا آدمی بتواند بر این بت درونی که ما در همة بتهاست غلبه کند.
مادر بتها بت نفس شماست زآنکه آن بت ما رو این بت اژدهاست
نفست اژدهاست او کی مرده است از غم بی آلتی افسرده است
در یک تشبیه دیگر نفس ااره سوسماری تلقی می شود که با دیدن مزاحم به سوراخ می رود و برای حیله گری از سوراخی دیگر سر بیرون می آورد.
نفس همچون زن پی چاره گری گاه خاکی جوید و گه سروری
در دل او سوراخها دارد کنون سر ز هر سوراخ می آرد برون
نفس اماره همواره در پی حیله گری است و در این راه نیز گاه جنبة منفی خود را آشکار می سازد و گاه پنهان. گاه ادعای خاکی بودن می کند و گاه ادعای سروری. عقل درست در مقابل نفس اماره عمل می کند و فکری جز نیل به الله ندارد.
نفس همچون زن پی چاره گری گاه خاکی جوید و گه سروری
عقل خود زین فکرها آگاه نیست در دماغش جز غم الله نیست
فعالیتهای نفس اماره موجب می شود که عقل از فعالیت باز بماند و در نتیجه انسان به بیراهه بیفتد.
نفس ما نفس دگر چون یاد شد عقل جز وی عاطل و بی کار شد
نفس با نفس دگر خندان شود ظلمت افزون گشت ره پنهان شود
مکاریهای نفس اماره تا آن جاست که اگر به عبادت خدا هم دستور دهد حتماً مکری در کار وی خواهد بود.
گر نماز و روزه می فرمایدت نفس مکار است مکر زایدت
من ز مکر نفس دیدم چیزها کاو برد از سحر خود تمییزها
اگر انسان به مطالعه درون خود بپردازد بدترین دشمنان را در خودش خواهد دید.
در خود این بد را نمی بینی عیان ورنه دشمن بوده ای خود را به جان
بهر خود او آتشی افروخته است در دل رنجور و خود را سوخته است
صفات و خویهای منفی انسان هر یک گرگی هستند که به کل موجودیت انسان لطمه می زنند.
ای دریده پوستین یوسفان گرگ برخیزی از این خواب گران
گشته گرگان یک به یک خوهای تو می داند از غضب اعضای تو
خون نخسبد بعد مرگت در قصاص تو مگو که میرم و یابم خلاص
خودپرستی یا طواف به دور خود بزرگترین مانع کمال انسان است.
چون به طوف خود به طوف مرتدی چون به خانه آمدی هم مرتدی
خودپرستی مظاهر بسیاری دارد که مولانا در کتاب مثنوی به بسیاری از آنها اشاره کرده است. یکی از این مظاهر «من منم» کردنهای انسان بی نواست.
این چه غل است ای خدا برگردنم ورنه غل باشد که گوید من منم
بسیاری از استدلالهائی که انسان برای فریب دیگران یا ادعای برتری بر دیگران به کار می برد نشانة خودپرستی است.
دم بجنبانیم ز استدلال و مکر تا که حیران ماند از مازید و بکر
طالب حیرانی خلقان شدیم دست طمع اندر الوهیت زدیم
در هوای آنکه گویندت زهی بسته ای بر گردن جانت زهی
هر چه انسان از نردبان خودپرستی بالاتر رود به هما اندازه احتمال سقوطش بیشتر خواهد شد.
نردبان خلق این ما و من است عاقبت زین نردبان افتادنست
هر که بالاتر رود ابله تر است کاستخوان اوبتر خواهد شکست
صورت پرستی نیز یکی از مظاهر خودپرستی است.
چند صورت آخر ای صورت پرست جان بی معنیت از صورت نرست
ملک و مال نیز غل و زنچیرهائی هستند که روح کمال وجودی انسان را به بند می کشند و او را اسیر خودخواهی و خودپرستی می گردانند.
ملک و مال و اطلس این مرحله هست بر جان سبک رو سلسله
سلسله زرین بدید و غره گشت ماند در سوراخ چاهی جان ز دشت
نام جوئی و جاه طلبی نیز از مکر جوییهای نفس اماره هستند.
نام میری و وزیری و شهی نیست الا درد مرگ و جاندهی
بنده باش و بر زمین روچون سمند چون جنازه نه که بر گردن نهند
جمله راحمال خود خواهد کفور بار مردم گشته چون اهل قبور
مظاهر دنیای مادی از قبیل مال و منال و شهوت جوئی و جاه طلبی ظاهری زیبا و فریبنده دارند که چند صباحی برای انسان می درخشد و نفس اماره از مزایای آن برخوردار می گردد، اما این امور تلخی هائی در باطن دارند که در پایان کار برای انسان آشکار می شوند.
آتشش پنهان و ذوقش آشکار دود او ظاهر شود پایان کار
(نصری- عبدا...- 1371)
| دسته بندی | هنر و گرافیک |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 165 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 307 |
@تکنیک تصویرسازی در گروه سنی های متفاوت
کودکان گروه سنی الف که شامل ابتدا 16 تا 18 ماهگی تا 2 سالگی می باشد.
کودکان خطوط درهمی را با کمک ابزاری چون مداد و ماژیک و پاستل و ... را که بدست می آورند روی کاغذ ترسیم می کنند. کودک در این هنگام هیچ کنترلی روی خطوی ترسیمی ندارد و بی محتوا کار می کند. آن ها از انگشتان نیز در نقاشی استفاده می کنند ممکن است کودک انگشتش را درون ظرف رنگ زده و بدون هیچ آمادگی ذهنی و هیچ تعلیمی افکار درونش را به روی کاغذ پیاده کند. خط پیچ دار که شاید حاوی ذهن پرشور یا مغشوش و یا پرواز روح او و شاید گاهی کاملاً غیرارادی کار شده باشد او خط را با فشار مداد آزادانه روی کاغذ می کشد. فشار کاغذ روی سطح کم و زیاد می شود که بسته به احساسی دارد که در آن حالت با او درگیر است. گاهی کودک از پاشیدن رنگ بر روی سطحی آن چه در درونش است را بروز می دهد که زیاد بسته به علائقش به رنگ خاصی عمل نمی کند قوة تشخیص رنگ و تمایل به رنگ خاص در او به طور کامل شکل نگرفته او هرآنچه در اطراف خود دارد را بهره گرفته و تنها انگیزه اش از کاربرد رنگ به نمایش گذاردن هیجانات درونیش است.
گاهی از وسیلة تیزی مانند نوک تیز مداد یا هر شیء دیگری که نوت تیز دارد استفاده می کند و بیشتر سعی می کند با کشیدن یا درواقع حکاکی ذهن آشفته خود بر روی دیوار یا هر سطح سفتی به معرض نمایش بگذارد. شاید از این طریق ذهن او نیز به نظم خاصی درمی آید و تخلیه می شود. خراش روی سطح برای او ترفند جالبی است که مفهوم بی نظمی در خطوط را از میان برده و تکنیک خارق العاده ای از برجستگی ها و فرورفتگی ها را همراه با ابداع نوعی بازی برای او همزمان به همراه دارد و او را به وجد و نشاط می آورد و از آن لذت می برد این نوع تکنیک های نامبرده تا سن 3 سالگی یا کمی بیشتر ادامه می یابد او همچنان میل به خط خطی کردن دارد اکنون اشکالی به صورت هندسی نیز در این خطوط درهم یافت می شود. اکنون او این را به خوبی می داند که داخل اشکال هندسی را که به صورت بسته است می تواند گاهی رنگ بزند ولی باز هم ترجیح می دهد به صورت تک رنگ و گاهی از 2 رنگ بهره بجوید و اکثراً برای رنگ آمیزی از تکنیک هایی استفاده می کند که راحت تر و سریع تر انجام می گیرد و پررنگ تر می باشد. هرچه می گذرد دست او برای کشیدن خطوط پخته تر می گردد و از خطوط مشخص تری استفاده می کند تا به صورتی که کاملاً خطوط درهم جای خود را به شکل خاصی می دهد. بهره گیری از شکل دایره بیشتر از اشکال دیگر مورد علاقه کودک است.
مداد شمعی ـ ماژیک ابزار روانی هستند که کودک را سریع تر به مقصود خود می رسانند او کم کم می خواهد تجربه کند که به صورت سمبولیسم تصویر بکشد یعنی هر آن چه را که از اطرافیانش دریافت کرده شاید مادر را زنی مهربان می داند و تنها این خصیصه کافی است که مادر را همیشه با لبخند و نسبت به سایرین زیباتر تصویر کند و خطوطی که از آن بهره می گیرد نرم تر و ملایم تر است و نسبت به زمانی که می خواهد هیجان های درونی اش را به نمایش بگذارد شخصیت هایی که او به تصویر می کشد ممکن است درواقع نزدیکان او یا حتی دوستانش نباشند. ممکن است یکی از اسباب بازی هایش که به خود و علائقش نزدیک تر دانسته شاید هم موجودی خیالی که درتخیلات و دنیای ذهنی خود شادی را با او تجربه می کند در این زمان است که کودک بهره گیری از رنگ های متنوع و تفاوت روحیات متفاوت در استفاده از رنگ را می آموزد و همچنین تکنیک های متفاوت در برخود با احساسات متفاوتش در خطوط نرم و لطیف به همراه پیچیدگی های بسیار و ضخیم و نازک شدن خط در صحنه بیانگر علاقه و هیجانی که با او در او حس می کند به تصویر می کشد. در ابتدا کودک به صورت تک عنصری یعنی فقط یک انسان ـ یک گیاه یا درخت و ... استفاده می کند.
نحوة رنگ آمیزی او دقتی را به همراه ندارد و از کناره های شکل به بیرون می زند درواقع تنها مقصودش بیان کردن روحیات مناسب هر فرد با رنگ مورد نظر و نشان دادن برداشت او از شیء یا فرد خاص است و هیچگونه ظریف کاری و کیفیت تصویری حائز اهمیت نیست درواقع همان خط خطی هایی که به صورت ممتد در ابتدای ترسیم اشکال به کار می برد هم اکنون به فواصل نزدیک تری برای رنگ آمیزی یک شکل استفاده می کند. او حتی سعی می کند برای اشکالی که می کشد نام گذاری کند و براساس رنگی که از او درک کرده او را نقاشی کند. علاوه بر خطوط نرم و ملایم و ممتد و پی در پی که هر کدام روحیات متفاوت اما مورد علاقة کودک هستند گاهی خطوط بسیار خشن بریده بریده و با رنگ های تیره و اکثراً سیاه یا قهوه ای نشان داده که میزان نفرت او از شخص مورد نظر و شاید ترس از موجود خیالی که چه در تصورات شخصی چه در خواب او را رویت کرده است نشان می دهد که در ذهن او جایگاه بدی دارد به این صورت به تصویر کشیده می شود.
استفاده از تکنیک های متفاوت رنگ گذاری در نقاشی های کودک و بهره بردن از رنگ در اشکال مختلفی که می کشد بدان معناست که کودک می خواهد با محیط اطرافش ارتباط مفهومی برقرار کند و در جامعه ای مثل خانواده یا حتی سطوح بزرگتری مثل مهد جایگاه ویژه ای یابد. بنابراین دیگر خط خطی کردن در امتداد حرکتی عضلانی و بصری جایش را به شکل هندسی که دارای رنگ است که اثر و علامتی از عوامل فکری و درونی کودک است تحول می یابد. اختلالات و تفاوت های فردی از همان ابتدا و از بین نحوة خط خیی کردن کودک و نوع خط هایی که در ترسیم اشکالش استفاه می شود کاملاً هویداست کودک برای بیان عشق و علاقه ترجیح می دهد در کنار خطوط نرم و لطبف از ابزار رنگی استفاده کند که نرم روی کاغذ بنشیند و نیاز به فشار بر روی کاغذ و سختی کار نباشد در نتیجه از پاستل یا ماژیک کمک م یگیرد ولی ترجیح می دهد برای کشیدن خشم و نفرت و حتی ترس خود از این تکنیک ها استفاده نکند چون دچار ناهماهنگی می گردد. بنابراین از مداد معمولی یا مدادرنگی البته رنگ های تیره یا ذغال و گچ بهره مند شود. او به این طریق هیجان کوتاه مدت و خاطره ای موت را با این تکنیک ها به تصویر بکشد شاید نیز بیانگر و روایت گر خواب یا درواقع کابوس تلخ یا رویایی شیرین است که در دنیای تخیلی او به وقوع پیوسته است.
گاهی آنقدر رنگ های مختلف را به صورت خطی و با فشارهای دست قوی بر روی کاغذ می آورد که می خواهد تخلیة عاطفی شود و دنیای ذهنی که با او درگیر است و پرشده از رنگ هایی که دیگر کاملاً ارادی از آن استفاده می کند تا آن چه در ذهنش چه از رنگ چه از اشکال متفاوت است به نمایش بگذارد گاهی خود یا خود مورد علاقه اش را چه از والدین یا اقوام نزدیک یا شاید دوست خود و حتی عروسک یا سگ همراهش بانشاط تمام در دنیایش وارد کند و در میان خطوط درهم نشانه ای از آن دو در کنار هم بیاییم. کودک ترجیح می دهد دنیایش را با کسی تقسیم کند که از لحاظ عاطفی احساس نزدیکی بیشتری می کند و کمتر خود را تنها در دنیایش ترسیم می کند به جز کودکانی که دارای مشکلات جزئی و حد کلی مانند گوشه نشینی و انزوا هستند و یا بنوعی خجالتی بود و ترجیح می دهند انتخاب اول آن ها در رنگ آمیزی اغلب رنگ بنفش ـ آبی ـ سبز پررنگ است.
گاهی کودک خطوط بسیار پیچیده و درهم که تمام صفحه را اشغال می کند ترسیم می کند و این بدان معناست که می خواهد جایگاه بیشتری در قلب والدین خود پرکند و از مداد با پهنای زیاد یا پاستل و ابزار نوک پهن استفاده می کند.
گاهی بهره گیری از ابزار نوک پهن برای نقاشی از شخصیت خودشان، نشان دهندة قدرت طلبی و خودخواهی نیز می باشد او همه چیز را برای خود می خواهد و تمایل دارد حتی در بازی هایش رئیس دیگران باشد و دستور دادن به همسالان حتی مادر و پدرش را دارد. دوست دارد خطوط پهنی که از تکنیک هایی مانند پاستل گچی می باشد کودک را علاقه مند به رهبری و بزرگ پنداری معرفی می کند او ترجیح می دهد خود را در محدوده ای بزرگ به صورتی که تمام صفحه را صورتکی که از خود ساخته اشغال کند بیشتر از خط های عمودی با فشار دست قوی استفاده می کند حواشی طرح از خود را هیچ خط اضافه ای استفاده نمی کند. تا خود را به صورت واضح تر نشان دهد گاه از ایده آل های خود در نقاشی اش سخن می گوید برای خود بال هایی تصور می کند یا شاید قوی هیکل یا ... . کودک در مواقعی که خط های بسیار پیچیده ای درون صفحه می کشد به نحوی تمام صفحه را پرمی کند بدین معناست که می خواهد جای بیشتر در قلب مادر تصاحب کند. لمس اشیاء برای او ارزش والایی دارد او دوست دارد اول هر آنچه را که می خواهد بکشد لمس کند و آن چه درک می کند را بکشد کم کم سعی می کند از دنیای فراواقعی به دنیای واقعی پا بگذارد او دوست دارد گرمای آتش را حس کند و بعد آتشی با نمایش گرما بر روی صفحه بیاورد یا نرمی و خنکی برف را 5/4 سال سنی است که کودک دیگر تک عنصری کارکردن را برای مطرح کردن خودش یا انسان خاص یا شیء خاص کنار می گذارد حال وارد ترکیب عناصر با هم می شود و چند عنصری کار می کند او ترجیح می دهد اشیاء را کنار هم تلفیق کند است او برای استفاده از ابزاری بازتر می شود حال به کلی کار کردن به منظور سریع تر رساندن پیام خود و تخلیة ذهنی فکر می خواهد تصویری با تمام جزئیات بیان کند رویاهای او معنای دیگر پیدا می کند. و برای محقق شدن آنها تفکیک مدادرنگی و ماژیک را جزء مهمی را برای رنگآمیزی طرح ها می داند چون نوک ظریف تری دارد و بهتر می تواند جزئیات صورت یا اشیاء را نشان دهد. پیچ و تاب های فکری کودک شکل تکامل یافته تری به خود می گیرد.
او در عین حال به تکنیک آبرنگ نیز علاقة خاصی نشان می دهد و چه با انگشت یا بوسیلة قلم مو آزادانه رویاهای تکامل یافته اش را به روی صفحه می آورد شاید از چند تکنیک نام برده به صورت تلفیقی نیز استفاده کند در 5 سالگی تجربة او در بکارگیری این تکنیک ها پخته تر می شود. حالا به خوبی تشخیص می دهد که چه هنگام از چه تکنیکی بهره ببرد او تکنیک آبرنگ را در هر شرایطی بخصوص بیان کردن هیجانات درونی استفاده نمی کند کودک در این سن می داند که آبرنگ حس لطیفی را با خود می آورد یا حتی صحنه ای کمرنگ را به سرعت به فراموشی سپرده می شود. گاهی قلم مو را آن قدر به روی کاغذ فشار می دهد که حالت بخش شده ای از رنگ را روی صفحه ایجاد می کند او می خواهد با این روش شدت آرامش روحی درون خانه و گاهی رویدادهایی که او را وابسته به محیط و اشخاص درون تصویر می کند را به طرر واضحی بیان کند. کودک در این سن به خوبی حس های خود را با سبک کار کردنش عنوان می کند او دیگر می داند که وابستگی به مادر و مهرمادری که او نیاز می کند و یا کل خانواده یا خاطرة رویایی از یک سفر خانوادگی و یا یک خواب زیبا تنها با تکنیک آبرنگ است که جلوة بهتری پیدا می کند و وسعت رضایت خاطر او را عنوان می سازد. ولی آبرنگ تنها برای نشان دادن رویایی شیرین نیست او گاهی خاطره هایی که علاقه دارد به فراموشی بسپارد و سعی در از یاد بردن آن می کند نیز با این تکنیک انجام می دهد ولی این بار ضربات قدرتمند قلم مو وجود ندارد بلکه رنگی بسیار رقیق شده و حتی در جاهایی محو کار می شود. حتی فرار از محیط به ظاهر آرام اما پر از سکوت ـ تنهایی و بی نشاط نیز به این گونه نقاشی می کند درست است که شرایط موجود برای او زجرآور نیست ولی او از بی تحرکی محیط گریزان است و به این نحو می خواهد به نوعی خود را آزاد از شرایط موجود حس کند و به سرعت از خاطر ببرد آن چه برای او تلخ بود و گاهی هیچ علاقه ای به ماندن در آن شرایط ندارد گاهی می تواند حادثه ای تلخ ترک یک دوست یا یکی از متعلقاتش باشد.
پس کاملاً متوجه می شویم که تکنیک آبرنگ در شرایط خاص و نحوة کاربرد کودک از او می تواند تعابیر متعددی داشته باشد ولی زمانی که که از او بخواهند تنها تکنیک آبرنگ را در یک طرح تلفیقی که از چند عنصر تشکیل شده بهره بگیرد با در نظر گرفتن حس تجربة واقعی که از اشیاء و عنصر گوناگون داشته آن چه را که حس لطیف تر و ملایم تر به او داد. مثل آب ـ گل ـ نرمی زمین ـ محبت والدین بخصوص مهر مادری را، تکنیک آبرنگ بیان کند تا آن چه را که به صورتی تجربی درک کرده به معرض نمایش بگذارد.
تکنیک مداد رنگی کودک را نسبت به رنگ آمیزی هوشیارتر می کند در این تکنیک است که کودک تمام تلاش خود را در نشان دادن آن چه در حقیقت طبیعت وجود دارد با این تکنیک به معرض نمایش می گذارد برخورداری از تکنیک مدادرنگی درس 5/5 تا 6 سال بسیار بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد چرا که کودک در این سن سعی می کند خود را از دنیای فراواقعی که برای خود ساخته خارج کرده و به دنیای رئال وارد شود تکنیک مداد رنگی با خصوصیات خاصی که دارد بصورت تقریباً خشن روی کاغذ مصور می شود پس همواره در انتخاب نقش های مهم و جدی و طرح هایی کاملاً طبیعی خارج از دنیای خیال و اوهام اند کودک از این تکنیک بهره می برد او استقلال خود را در این تکنیک می یابد کودک 6 ساله مانند دوران 18 ماهگی خود دیگر مداد را روش سریع و به راحتی در دسترس نمی داند او دیگر با اندیشة کامل و انتخاب سبک کار خود مداد رنگی را برمی گزیند او سعی می کند آن چه از اتفاقات درون خانواده گرفته تا رویدادهایی که کودک با آن درگیر است را شامل می شود او دیگر تمایز بین خود و سایرین را متوجه می شود و حتی آینده ای را که برای خود می خواهد نه آن چه رویایی است بلکه آن چه را که تصمیم می گیرد در آیندة خود کسب کند با این روش نمایش دهد. او دیگر با مداد خطوط پیچ داری که شامل تخلیة روحیات او بود انجام نمی دهد دنیای اطراف خود را درک می کند و درک از محیط خارج را به تصویر می کشد. از تکنیک مداد رنگی به دو گونه بهره می جویند کودکانی که درک از محیط خارج برایشان متمایز از دیگران است و کودکانی که عادی به دنیای خارج می نگرند.
وقتی فشار دست قوی با تکنیک مدادرنگی همراه باشد کودک سعی می کند شاخص هایی را که در ذهن او می گذرد و او را چه زجر و چه بر سر نشاط می آورد با قوة اجرایی قوی و رنگ های تند نمایش دهد او دیگر به خوبی می داند ترس چه رنگی است و آن چه را که به صورت ماندگار در ذهن او قرار داده شده او را همچنان می آزارد کودک به خوبی ترس را تجربه کرد. و در کشیدن آن بی درنگ با فشار عصبی تمام و کاملاً خط خطی شکل ترس را رنگ می کند به نحوی که از کناره های شکل ترس به صورت ناهماهنگ و کاملاً خشن به بیرون می زند و آشفتگی ذهن کودک را به خوبی نمایان می سازد و به هیچ وجه نمی خواند رویش تمرکزی داشته باشد تنها به منظور بیان حالت درونی و اضطراب و میزان وحشت و تخلیة این شرایط عذاب آور را به سرعت به بیان تصویری تبدیل کند تا کمی از میزان این آشفتگی رها شود.
او حتی نفرت خود نسبت به یکی از اقوام شامل تمایز بین خواهر و برادر ـ دعوای پدر و مادرـ نفرت مرگ کسی که او را بسیار دوست می داشته و اختلافی که با یکی از دوستانش دارد را به خوبی با تکنیک مدادرنگی نمایش می دهد او دیگر نفرت از شرایط خانوادگی یا مهدی که در آن است یا حتی علاقة بیش از حد خود نسبت به والدین یا خواهر و برادر و دوستی که از بردن کنار او احساس آرامش و شادی مضاعف دست می دهدو حتی خانه ای که او از بودن در آن احساس رضایت خاطری می کند. کسانی که در زندگی او نقش چندانی بازی نمی کنند و یا در نظر او افرادی بیهوده بوده و هیچ اقدامی به آن ها ندرد سعی می کند کوچکتر از سایرین و با فشار دست بسیار کم و حتی دورتر از سایرین نشان دهد بدترین حالت موجود زمانی است که چنین احساسی نسبت به خود داشته باشد و حس کند بین سایرین کاملاً اضافی است و هیچ جا در دل و کنار دیگران به خصوص والدین و دوستان خود ندارد و باید به سرعت مورد معالجه قرار گیرد کودکان عادی که از اوضاع موجود ناراضی نیستند و تقریباً هیچ احساس خاصی نسبت به افراد و اوضاع کنونی ندارند با یک فشار دست معمولی روی کاغذ و با در نظر گرفتن آن که مجاز به خارج شدن خطوط رنگی از تصویر موجود می باشند رنگ آمیزی خود را انجام می دهد ولی زمانی که در کودک نوعی علاقة خاص به آن چه را که به رنگ آمیزی آن می پردازد داشته باشد سعی می کند تمام دقت لازم را به کار گرفته تا ذره ای از محدودة شکل موجود خارج نشود و کاملاً درون شکل را با رنگ پر کند همچنین در نحوة انتخاب رنگ نیز اهمیت بسیار دارد که کودک چه نوع حس خاصی نسبت به آن شکل داشته باشد اگر به منظور نمایش گرمی موجود در یک خانواده باشد همة خانوادة اکثراً با لباس هایی به رنگ های گرم و حتی خطری خورشید و رنگ آمیزی به دقت این تصویر برای او حائز اهمیت است و حتی سردی و بی روحی که خانواده را با رنگ های سرد و حالت ناهماهنگی از رنگ آمیزی نشان می دهد که البته بدون حضور خورشید و اگر هم خورشیدی باشد بسیار کوچک و جزئی کار می شود کودک کم کم در مهد می آموزد که تنها ابزاری رنگ نیست که او را سرگرم می کند بلکه برخوردار شدن از تکنیک کولاژ و کاردستی و مجسمه های گلی او را به وجد می آورد او به خوبی یاد می گیرد که به این صورت هم می تواند بیان تصویری از درونیات خود داشته باشد مثلاً زمانی که موضوع آزاد برای به تصویر کشیدن یک پیکره یا شیء با بهره گیری از تکنیک گلبازی به او داده می شود آن چه در ذهن او می گذرد به روی گل ها پیاده می کند.
او حتی در ساختن کلاژ از ابزاری برای این کار بهره می جوید که با روحیاتش سازگاری بیشتری دارد کودکی علاقه به این نشان می دهد کلاژ خود را با پارچه های رنگی و کودکی به ساختن با کاغذ برگ های متعدد و ... می باشد.
کودکان از تکنیک خراش دادن رنگ روغن موجود بر صفحه خیلی به هیجان می آیند و هنگام رنگ زدن با دقت مربع یا مستطیل طرحی شده را از لحاظ اعمال کنترل دستی بسیار برانگیخته می شوند این تکنیک هنر مفهومی رو و زیر را در ذهن آن ها تقویت می کند.
نقاشی در هم برهم طرح زیبایی که تمرکز حواس و تصورات یک کودک عقب ماندة ذهنی را نشان می دهد.
حتی مجسمه های مقوایی نیز می تواند درک حسی و تجربی کودک از یک حیوان و هر چیز دیگری را به راحتی بر روی مجسمه پیاده کند او دیگر همة اجزای خارجی بدن یک پرنده و ... را شامل نوک تنة پردار و غیره درک می کند و در ساختن مجسمه همه را لحاظ می کند او با طریق الگوسازی آشنا می شود که در آینده بسیار حائز اهمیت است او درک می کند که هر چیز با برنامه ای قبلی و منظم انجام می گیرد و هیچ چیز اتفاقی ظاهر نمی شود الگوبرداری برای ساختن یک طرح تمرکز فکری را در کودک تقویت می سازد و او را به فکر فرو می برد که چگونه می تواند اجزا برهم منطبق سازد و به نوعی آرایش موزون ایجاد کند.
درک ضعیف از بدن به همراه فقدان هماهنگی عضلات دست موجب می شود که کودکان در سن 6 سالگی در هنگام کشیدن تصویر یک انسان دچار مشکل شوند و اگر بتوان اجزا را ابتدا جداگانه و با الگوبرداری از هر کدام از اجزا انجام داد و بعد همه را طی یک کلاژ با هم منطبق ساخت کودک هم به معایب خود پی می برد و هم درک از ایجاد هماهنگی به منظور ساخت پیکره ای با توازن خاص را می آموزد.
کودک علاوه بر تکنیک های نام برده با ابزار رنگ آمیزی دیگری از قبیل گواش و ماژیک آشنا می شود.
در تکنیک ماژیک با توجه به اندوختة قبلی که نسبت به رنگ آمیزی با مداد رنگی کسب کرده تلاش خود را به کار می گیرد تا تکنیک ماژیک را نیز به گونه ای به صورت مدادرنگی برخوردار شود ولی این با دقت نظر نسبت به تکنیک مدادرنگی افزوده می شود او می داند که اگر جایی اشتباه کند به هیچ وجه مانند مداد رنگی قابل پاک شدن نیست و مجبور است از نو کار کند پس دست تا حدودی نسبت به قبل پخته تر شده و کمتر سعی می کند از شکل رسم شده رنگ آمیزی اش خارج شود و اشتباه کند همچنین فشار دست یکسان می گردد و نیازی نیست برای مهم جلوه دادن بخشی از تصویر فشار دست آن بخش را بیشتر نمود.
استفاده از تکنیک گواش نیز نوع پخته تری نسبت به آبرنگ می باشد در این تکنیک علوه بر تمایل میزان غلظت رنگ که با درصد ترکیب رنگ با آب بستگی به برداشت کودک از شکل موجود می باشد به نوعی آموزش ترکیب رنگی را نیز برای او به همراه دارد کودک با کمک مربی خود می آموزد که رنگ های اصلی و فرعی چیست و چگونه از سه رنگ اولیه چندین رنگ را حاص نماید و حتی درصد تیرگی و روشنی رنگ را خود انجام می دهد استقلال رنگی از این جاست که در کودک شکل می گیرد او هم اکنون فکر می کند که واقعاً دست آزاد شده و این خودش است که برای رنگ هایی که در نقاشی اش استفاده می کند تصمیم می گیرد گواش وسیلة بسیار با اهمیتی در شناسایی رنگ ها و آموزش قوی برای کودکان در جهت ترکیب رنگی و ساخت رنگ جدید می باشد کودک دیگر خود تجربه ای واقعی و به عینه از ساخت رنگ جدید بدست می آورد و برای او این امر بسیار لذت بخش است حال کودک رنگ را تنها عاملی برای محتوا دادن به شکل و جذابیت دادن به آن نمی داند او رنگ را چیزی کاملاً ملموس دانسته و امری آموزشی و آزمایشی و کاربردی محسوب می کند.
فصل اول
نقاشی چیست؟
برخی از نقاشی ها، فقط در حد خط خطی کردن یا الگوهایی تزیینی باقی می مانند، که تعریف و توصیف شان نسبتاً آسان است. اما اغلب کودکانی که تحت تأثیرات فرهنگ غربی بزرگ شده اند نقاشی هایی می کشند که حکم تصویر یا بازنمایی از یک چیز خاص را دارند. به همین علت، در اغلب موارد، مسألة تعریف اینکه "نقاشی چیست؟" به مسألة تعریف "تصویر چیست؟" تبدیل می شود. این، از قرار معلوم، مسأله ای است فوق العاده دشوار، و از مسایلی است که روانشناسان دست اندرکار مطالعة نقاشی کودکان نیز ندرتاً به آن پراخته اند ( اما ر.ک. آرنهایم، 1356؛ سلف، 1983). لیکن، تمام نظریه های مربوط به نقاشی کودکان، به طرزی اجتناب ناپذیر، با فرضیاتی دربارة نوع و ماهیت تصویر همراهند. در اینجا نکتة مهم به نظر ما آن است که این فرضیات شکافته و روشن شوند و بحثی هم دربارة معانی ضمنی آنها به عمل آید.
با آنکه تصویرها بخشی از زندگی روزمرة ما به شمار می روند. طرح تعریفی جامع و پذیرفتنی دربارة اینکه "تصویر چیست؟" نیز کاری چندان ساده نیست:
چیزی وجود ندارد که بتوان گفت حتی به مرزهای علم ترسیم و تجسم نزدیک می شود. آنچه هنرمندان، منتقدان، و فیلسوفان هنر برای گفتن دربارة تصویر دارند، وجه مشترک چندانی با آنچه عکاسان نورشناسان، و هندسه دانان برای گفتن دربارة تصویر دارند ندارد. به نظر نمی رسد که این دو گروه دربارة یک موضوع حرف می زنند. گویا هیچ کس نمی داند که تصویر واقعاً چیست (گیبسن، 1979)، ص 270).
در چارچوبی محدود، روشن است که تصویر از یک رشته علامت ایجاد شده در سطحی تخت تشکیل می شود. مسایل تعریف و تبیین، به چگونگی بازنمایی چیزی دیگر توسط این علامت ها مربوط می شوند: که آن نیز موضوع تصویر است. مسألة مهمی که بین نظریه های مربوط به تصویر فاصله می اندازد، به رابطة بین ادراک یک تصویر و ادراک طبیعی دنیای واقعی مربوط می شود.
تصویر در مقام نماد
بحث را با این فرض آغاز می کنیم که تصویر، رمزی نمادین و اختیاری است و "دیدن" تصویر الزاماً نباید ارتباطی با ادراک دیداری دنیای مادی داشته باشد. یکی از شارحان پیشگام این فرض، یعنی گودمن (1976) گفته است علامت های تشکیل دهندة تصویر، همانند نمادهای یک زبان "خوانده" می شوند. او معتقد است که نیازی به وجود هیچ گونه تشابه بین یک نماد تصویری و موضوع مجسم شده در میان نیست:
حقیقت عیان آن است که تصویر، برای آنکه چیزی را بازنمایی کند، باید نمادی برای آن چیز باشد، نمایندة آن باشد و به آن ارجاع دهد و برای اثبات رابطة ضروری در ارجاع نیز هیچ درجه ای از تشابه کفایت نخواهد کرد. برای ارجاع، تشابه ضروری نیست؛ تقریباً هر چیزی می تواند نمایندة هر چیزی دیگر باشد. تصویری که چیزی را بازنمایی می کند ـ همانند عبارتی از متن که توصیف می کند ـ به آن چیز ارجاع می دهد و به بیان دقیق تر، برآن چیز دلالت دارد. دلالت داشتن، هسته و جان کلام بازنمایی و مستقل از تشابه است (گودمن، 1976، ص 5).
مثلاً از این استدلال چنین استنباط می شود که تصویر یک سگ و واژة "سگ"، هر دو، نماد هستند و نیازی به وجود هیچ گونه تشابه فیزیکی بین تصویر سگ و شکل ظاهر یک سگ واقعی نیست. اگر تصویر سگ به نظر ما تصویری قویاً واقع گرایانه باشد، اینجا صرفاً با موضوع عادت سروکار خواهیم داشت: ما آموخته ایم که تصویر تهیه شده به یک سبک هنری خاص را درست همان گونه تفسیر کنیم که معانی واژه های زبان انگلیسی را آموخته ایم.
این فرض، به عنوان یک نظریة عمومی، آشکارا نادرست است. اعتراض اصلی ما به آن، این دلیل محکم است که مردم برای آنکه بتوانند موضوعات تصویرها را تشخیص دهند نیاز به یادگیری خاصی ندارند. هاچبرگ (Hochberg) و بروکس (Brooks، 1962) در مطالعة کلاسیک خویش (1962) به این نتیجه رسیدند که یک کودک نوزده ماهه بدون هیچگونه تجربة قبلی در زمینة تشخیص اشیای درون تصویرها، اشیای آشنا در نقاشی های خطی را با همان دقتی که در تشخیص دادن خود اشیای واقعی داشت، تشخیص می داد. در اینجا هیچگونه یادگیری قبلی میثاق های خواندن برچسب های تصاویر، آنچنان که در نظریة گودمن ضروری دانسته شده بود، نمی توانسته است انجام شده باشد. مدارک بعدی، دستاورد مطالعات میان ـ فرهنگی است، که محققان را غالباً به این نتیجه رسانده است که تشخیص اشیای درون تصویرها (اعم از طراحی خطی و عکس) در فرهنگ ها و جوامعی که اثری از تصویر نبوده یا کسی نمی دانسته است تصویر چیست (ر.ک.بررسی های هیگن و جونز Hagen & Jones 1978؛ جونز و هیگن Hagen & Jones ، 1980) به صورت بی واسطه و بنابراین بدون سابقة یادگیری بوده است. همچنین، محققان به این نتیجه رسیده اند که برخی از جانوران نیز می توانند موضوعات تصویرها یا عکس ها را احتمالاً بدون یادگیری قبلی معنی نمادهای تصویری تشخیص دهند (برای بازنگری، ر.ک.کیب Cabe، 1980). بنابراین، مدارک موجود به روشنی نشان می دهد که در بسیاری از تصویرها همان اطلاعاتی در اختیار بیننده قرار می گیرد که از وجه مشترک کافی با اطلاعات حاصل از ادراک دیداری دنیای واقعی برای شناسایی و تشخیص مستقیم اشیای مجسم شده برخوردار است.
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 67 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 77 |
چکیده:
موضوع تحقیق حاضر با توجه به اهمیت بیماری روانی خصوصاً افسردگی در جوامع امروز انتخاب گردیده هدف اصلی مورد نظر در این مطالعه تعیین میزان افسردگی به روش غربالگری (بک) در دختران دبیرستانی تعیین گردیده است.
نمونه انتخاب شده شامل 60 نفر می باشد که به روش خوشهای و تصادفی انتخاب گردیده است. در هر مقطع تحصیلی اول و دوم و سوم دبیرستان 20 نفر انتخاب گردیده است. بعد از انتخاب گروهها تست افسردگی بک (فرم 21 سوالی) در بین گروهها اجرا گردید بعد از جمع آوری داده های خام و تحلیل آماری نتایج به روش تحلیل واریانس یک طرفه (ANOVA) انجام گرفت. نتایج حاکی از آن است که بین میانگین افسردگی دانش آموزان بر اساس پایه تحصیلی آنها رابطه معناداری مشاهده نگردیده است.
فصل اول
مقدمه
شاید بتوان به جرأت گفت که افسردگی شایعترین بیماری قرن حاضر است که باعث افت کاری، افت تحصیلی، اعتیاد، پیدایش مشکلات شغلی، خانوادگی، زناشویی و غیره .... می گردد. در هر لحظه از زمان 15 تا 20 درصد افراد بزرگسال جامعه ممکن است عوارض و نشانه های مختلف افسردگی شدید را از خودنشان دهند.
حداقل 12 درصد از جمعیت کشورهای پیشرفته در طی عمر خود برای معالجه علائم افسردگی شدید به متخصصان روانی مراجعه می کنند و حدس زده می شود که 75 درصد افرادی که در مؤسسات درمان روانی بستری می شوند دچار افسردگی هستند. مطالعاتی که در سالهای اخیر از طرف متخصصان سازمان جهانی بهداشت در کشورهای در حال توسعه آسیا و آفریقا انجام گرفته، از افزایش دامنه شیوع افسردگی در میان ملل در حال رشد حکایت می کند. (ملکی و دیگران)
افسردگی دانش آموزان و عدم توجه به تشخیص و درمان آنان می تواند موجب آسیب های اجتماعی فراوان در آینده گردد. افسردگی می تواند در خلق و رفتار، نگرش، تفکر و کارایی دانش آموزان تأثیر منفی گذاشته و باعث افت تحصیلی، اعتیاد و ... شود. تعیین میزان شیوع افسردگی در یک جامعه می تواند بعنوان حداقل یکی از فاکتورهای روانی آن جامعه بکار آید. بنابراین لزوم تحقیقاتی در رابطه با افسردگی که می تواند به تشخیص و ارتقاء اطلاعات عمومی از بیماری گردد ضروری به نظر می رسد. (همان منبع)
زندگی ماشینی و دور از طبیعت، افزایش فضشارهای روانی ناشی از شرایط اقتصادی و اجتماعی نظیر بیکاری، فقر و اعتیاد در جامعه زمینه ساز یکی از شایعترین اختلالات روان پزشکی بنام افسردگی می باشد که با وجود شیوع بسیار زیاد آن در جوامع مختلف و خصوصاً جامعه ما همچنان شاهد هستیم که بسیاری از بیمارانی ای که از این مشکل خلقی رنج می برند به علت عرف و فرهنگ جامعه و یا عدم اطلاع و آموزش صحیح و یا از ترس بیمار روانی خوانده شدن و طرد شدن از اجتماعی که در آن زندگی می کنند به پزشک مراجعه نمی کنند. (حمیدرضا رصافیانی)
بیان مسئله
بیماری های روانی از بدو پیدایش بشر وجود داشته و هیچ خردی در مقابل آن مصونیت ندارد و این خطری است که مرتباً بشر را تهدید می کند. شاید کمتر کسی که در طول زندگی خود لحظاتی نگرانی و افسردگی را احساس نکرده باشد.
فراموش کردن جزء روانی بهداشت و سایر جنبه های رفتاری بیماری و اساسی ترین خطای موجود در نظام بهداشتی محسوب می شود . بعضی آمارها نشان می دهد که حدود 30 درصد از مردم در طول حیات خود به افسردگی مبتلا می شوند.
افکار خودکشی در همه سنین دیده می شود و بیشترین میزان آن هنگامی است که با یک اختلال افسردگی شدید همراه باشد. خطر خودکشی که علت 12 درصد مرگ ومیرها در دوره نوجوانی است در نوجوانان مبتلا به اختلالات افسردگی بالاست.
در دانش آموزانی که دچار تعارض و عدم امنیت روانی هستند به ناچار بخشی از نیروی فکری خود را صرف حل مسایلی خواهند کرد که باعث خستگی آنان شده و لذا دامنه توجه و دقت فرد افت کرده وتوجهی به مسائل کلان نخواهند کرد که در نهایت به افت تحصیلی می شود و این چرخه سبب افت تحصیلی وعدم امنیت روانی خواهد شد. دانش آموزان بعنوان نسل آینده ساز یکی از سرمایه های بنیادی جوامع محسوب می شوند که توجه به بهداشت روانی آنان از اهمیت زیادی برخوردار است.(حمید رضا رصافیانی)
در این پژوهش به بررسی میزان شیوع افسردگی در دانش آموزان مقطع دبیرستان در شهر بهران می پردازیم. تا آماری دقیق از شیوع علائم افسردگی در مقاطع ذکر شده و بررسی عوامل مؤثر در ایجاد آن می باشد بدست آوریم. امید است تا مسائل و مشکلات مختلفی را که دانش آموزان را به سوی افسردگی سوق می دهد شناسایی کرده و بتوانیم با توسل به راه حلهای مناسب با آنها مقابله کنیم . همچنین تعیین میزان شیوع افسردگی در یک جامعه می تواند به عنوان حداقل یکی از فاکتورهای روانی آن جامعه بکار آید.
بنابراین لزوم تحقیقاتی در رابطه با افسردگی که می تواند به تشخیص و ارتقاء اطلاعات عمومی از بیماری گردد، ضروری به نظر می گردد.
ضرورت انجام تحقیق:
افسردگی بیماری جدی است که هر سال 5/1 میلیون آمریکایی را مبتلا می کند و موجب می شود که نه تنها خود آنها، بلکه خانواده و دوستان آنها نیز رنج ببرند. خبر خوب اینکه افسردگی نیز مانند سایر بیماریها قابل درمان است، با این حال بیشتر افراد افسرده (نزدیک به 3/2 آنها) متوجه بیماری خود نمی شوند و در نتیجه درمان مورد نیاز را دریافت نمی کنند. اکثر مردم نیز افسردگی را یک بیماری نمی دانندبلکه آن را ضعف یا نقص شخصیتی می پندارند[1]. (انجمن پزشکی امریکا). افراد افسرده و خانواده هایشان نیاز دارند و مایلند در مورد عوامل بروز افسردگی اطلاعاتی بدست آوردند.
وجود چنین تحقیقاتی ضرورت بررسی بیشتر اختلالات روانی ناشی از افسردگی را در دانش آموزان توجیه می نماید. چرا که این مطالعات تا روشن تر نمودن مسائل، رهنمودهای لازم برای برنامه ریزی آتی را در اختیار مسئولین قرار خواهد داد. به علاوه اینگونه تحقیقات، زمینه مناسبی برای مطالعات بعدی تلقی شده و افراد علاقمند را قادر خواهد ساخت تا از نتایج بدست آمده استفاده نموده و در صورت لزوم به انجام پژوهش های مشابه بپردازند. بنابراین نتایج این تحقیق در راستای تکمیل مطالعات پیشین ضمن آشکار نمودن میزان افسردگی در دختران مقطع دبیرستان، اطلاعات لازم را در اختیار برنامه ریزان قرار خواهد داد که متناسب با نتایج حاصله اقدامات مورد نیاز را نیز به عمل بیاورند.
علاوه بر این علاقمندان به مسائل تعلیم وتربیت نیز می توانند از این مطالب سود برده و در صورت تمایل چنین مطالعاتی را دنبال نمایند.
اهداف تحقیق:
هدف کلی:
این تحقیق به بررسی میزان افسردگی در دختران دبیرستان منطقه 15 شهر تهران پرداخته است. بنابراین بررسی و مقایسه افسردگی این 3 مقطع در رابطه با میزان شیوع افسردگی ، کلی ترین هدف تحقیق محسوب می گردد. به عبارت دیگر، تحقیق حاضر ضمن آشکار نمودن چگونگی میزان افسردگی 3 گروه مذکور، آنها را با یکدیگر مقایسه می کند با توجه به مطالب فوق دستیابی به دانش و بینش جدیدی که از طریق بررسی این موضوع حاصل می گردد از مهمترین اهداف تحقیق حاضر به شمار می رود.
هدف جزیی:
تعیین میزان افسردگی در دانش آموزان دختر مقاطع تحصیلی دبیرستان شهر تهران
بیان فرضیه:
بررسی میزان افسردگی دانش آموزان دختر مقاطع تحصیلی دبیرستان بر اساس پایه تحصیلی
متغیرها:
متغیر مستقل:
در این پژوهش متغیر مستقل مقطع تحصیلی دانش آموزان دختر می باشد.
متغیر وابسته:
در این پژوهش متغیر وابسته افسردگی می باشد.
واژه های کلیدی:
میزان: به وسیله این میزان وفور کلیه موارد بیماری (جدید و قدیم) اندازه گیری می شود.
تعریف نظری افسردگی: حالت روانی که با احساس غمگینی، تنهایی، ناامیدی، ضعف عزت نفس و تقبیح خود شخص است، علائم همراه مشتملاند بر کندی روانی – حرکتی یا گاهی تهییج، کناره گیری از تماس میان فردی و نشانه های نباتی از قبیل بی خوابی و بی اشتهایی ، این اصطلاح به چنین خلقی یا به اختلال خلقی اشاره دارد.
تعریف عملیات افسردگی: در این پژوهش بر اساس نمره تست (بک)(21 سوال) درجات مختلف افسردگی تعیین میگردد.
دانش آموز دختر مقطع دبیرستان: دانش آموز دختری که در دوره دبیرستان مقاطع اول و دوم و سوم ، در یکی از مراکز آموزشی شهر تهران در سال تحصیلی 1386 مشغول به تحصیل می باشد.
فصل دوم
نظریه های مربوط به افسردگی
علل افسردگی از دیدگاههای نظری عمدهای مورد بررسی واقع شده است.
نظریه زیست شناختی:
پیش فرضهای نظریه زیست شناختی این است که علت افسردگی یا در ژنها قرار دارد که از طریق توارث از والدین به فرزندان منتقل می شود، یا نارسایی عمل فیزیولوژیکی است که ممکن است پایه ارثی یا غیرارثی داشته باشد. یافته های مربوط به دوقلوها از 1930 به بعد بیانگر آن است که عوامل ارثی موجب نوعی افسردگی می شود. بسیاری از پژوهندگان عوامل ارثی را همراه با آنچه که در زندگی شخص به وقوع می پیوندند. یعنی ترکیب آمادگیهای ارثی و فشارهای روانی محیطی را علت احتمالی رفتار افسرده می دانند. کسانی که افسردگی دو قطبی دارند، یعنی هم دارای افسردگی هستند و هم مانی دست کم دو نسل از بستگاه آنها اغلب رفتارهای مشابهی داشتند. همچنین در خانواده هایی که افسردگی دوقطبی وجود دارد شانس بیشتری برای ظهور افسردگی یک قطبی می باشد. این موضوع که چگونه افسردگی از طریق توارث منتقل می شود هنوز نامعلوم است.
یک زمینه عمده از تحقیق درباره علل زیست شناختی افسردگی مربوط است به نقش انتقال دهندگان عصبی. سالهاست که نظریه کتکول آمین در مورد افسردگی حاکم بوده است. این نظریه بیان کننده آن است که افسردگی مربوط است به کمبود کتکول آمینها ، به خصوص نوراپی نفرین، در محلهای گیرنده مخصوص مغز.
کتکول آمین دیگری بنام دوپامین نیز در ارتباط با افسردگی است.
سایر محققان افسردگی را به انتقال دهنده عصبی دیگر، یعنی سروتونین مربوط دانستهاند.
بسیاری از اطلاعات مربوط به نقش انتقال دهندگان عصبی نروترانسمیتر از طریق مشاهده اثرات دارو تجویز شده به بیماران حاصل شده است. مثلاً ملاحظه گردیده که ریسرپین یکی از نخستین داروهای آرامبخشی که برای فشار خون بالا مورد استفاده قرار میگرفت علت افسردگی در بعضی از افراد است. زیرا ریسرپین موجب تخلیه مقداری مواد شیمیایی در گروه کاتکول آمین که برای انتقال تحریک عصبی لازم است می شود، بعضی دانشمندان معتقد به رابطه بین انتقال دهندگان عصبی و افسردگی شدهاند.
دو گروه است که اکنون برای معالجه افسردگی بیشترین مورد استعمال را دارد عبارت است از تری سیکلیکها[2] (سه حلقهایها) وضع کنندگان منو آمین اکسیداز[3] (M.A.O) ابراز دیگر زیست شناختی برای جدا ساختن افراد افسرده که همگون بیشتری با یکدیگر دارند مطالعه دوره های خواب REM[4] است، مرحله از خواب که چشمها به سرعت از سو به سوی دیگر حرکت کرده الگوی امواج مغزی دلالت بر منتهای فعالیت مغز دارند. به نظر می رسد که در بعضی از افراد افسرده فاصله بین خواب رفتن و شروع اولین دروه REM کوتاهتر است.
نظریه روان پویایی:
مطالعات روانشناختی درباره افسردگی توسط زیگموند فروید و کارل آبراهام شروع گردیدهر دو نفر در مقالات جداگانه درباره افسردگی این اختلال را به عنوان یک واکنش پیچیده نسبت به از دست دادن چیزی توصیف نمودند.
افسردگی اولین اختلالی بود که فروید علت آن را به جای تمایلات جنبی عامل هیجانی ذکر کرده بود. مالیخولیا چنان که فروید آن را نامید، اندوهی است افراطی مشوش کننده، طولانی مدت، اغلب نامربوط با محیط و ظاهر بی مورد.
فروید عقیده داشت که فرد مبتلا به افسردگی یک وجدان تنبیه کننده یا وجدان اخلاقی قوی دارد. او بر احساس گناه که وجدان موجب آن می شود تأکید می ورزید. طبق نظر فروید یک دلیل که وجدان این چنین قوی می شود کنترل احساسات خشم و پرخاشگری است که در غیر اینصورت ممکن است به صورت آسیب رساندن به دیگران تجلی نماید.
نظریه های روان پویایی بر احساسات و واکنشهای ناخودآگاه نسبت به موقعیتهای جدید که اساس آنها حوادث قبلی زندگی است تأکید می ورزند. اکثر نظم بندیهای روان پویایی بر تاریخچه روابط بین فرد شخصی که او به عنوان یک کودک بیشترین وابستگی را به وی داشته است – معمولاً مادر، متمرکز است. بدین ترتیب که یک سابقه تاریخی افسردگی عبارت است از اختلال در روابط اولیه کودکی. این اختلال ممکن است فقدان واقعی والدین یا یک ترس خیالی درباره از دست دادن یکی از والدین باشد.
کوششهای درمانی طبق نظریه روان پویایی عبارتند از تغییر و اصلاح همخوانی هایی که در بین افکار و احساسات مراجع وجود دارد. روان درمانگری درازمدت معطوف به کشف پایه های ناخودآگاه اختلال عاطفی است که به نظر می رسد معلول تعارضات حل نشده دوران کودکی باشد.
چون اینگونه بازسازی کامل شخصیت در اکثر موارد ممکن نیست، درمانگری حمایتی کوتاه مدت اغلب در مورد افراد مبتلا به افسردگی به کار می رود تا به آنها فر صتی برای تصفیه افکار و احساساتشان داده شده در جهت سودمندی بهتر تشویق شوند.
نظریه یادگیری:
پیش فرضیه نظریه یادگیری آن است که افسردگی و فقدان تقویت به هم مربوط است. دلایل زیادی برای این فقدان تقویت وجود دارد. پاسخها ممکن است بدین دلیل مورد تشویق قرار گیرند که، هیچ تقویتی دریافت نداشتهاند یا پاسخی ناخوشایند یا تنبیه کننده به دنبال داشتهاند. بسیاری از نظریه پردازان که به دیدگاه یادگیری معتقدند در حد زیاد تحت تأثیر کارهای بی.اف.اسکینر به صورت شرطی سازی عاملی بودند. اندیشه های مربوط به کارهای اسکینر از طریق تأکید بر تأثیر متقابل اجتماعی، به ویژه اینکه چگونه رفتار سایر افراد به عنوان تقویت می تواند عمل نماید اصلاح گردیده است.
اوین سوهن و همکاران وی از پیشوایان تحقیق در زمینه افسردگی از نقطه نظر یادگیری هستند آنها به طورمعمول تأکید می کنند که میزان پایین برون شد رفتار واحساسات غمگینی یا ناشادی که با افسردگی همبسته می شوند مربوط است به میزان پایین تقویت مثبت و یا میزان بالای تجارب ناخوشایند. این حالات ممکن است توسط یکی از چندین دلیل ذیل واقع شود:
1. محیط فی نفسه ممکن است مسئله باشد. ممکن است عوامل تقویت کننده کم یا تنبیه کننده زیاد در محیط مشخص وجود داشته باشد.
2. شخص ممکن است فاقد مهارتهای اجتماعی برای جذب تقویت مثبت یا برای تطبیق مؤثربا حوادث تنفرانگیز ناخوشایند باشد.
3. به علت بعضی دلائل برای افرادی که مستعد افسردگی هستند تقویتها کمتر مثبت و تنبیه ها بیشتر منفی به نظر می رسد تا افراد عادی. این موضوع ممکن موجب کاهش رفتار یا کناره گیری گردیده منجر به تقویتهای کمتر یا تنبیه های بیشتر شود.
افراد افسرده ممکن است از طریق انجام دادن رفتار وابسته برای برقراری ارتباط کوشش نماید شاید آموزش به مهارتهای اجتماعی بتواند رویکرد درمانی مؤثری برای افراد افسرده باشد.
نظریه شناختی:
احتمالاً با نفوذترین نظریه روانشناختی که امروزه درباره افسردگی وجود دارد نقطه نظر شناختی است. اساس این نظریه این اندیشه است که یک تجربه معین ممکن است روی دو فرد تأثیر بسیار متفاوتی بگذارد. قسمتی از این اختلاف ممکن است به دلیل نحوه تفکر آنها درباره آن حادثه باشد واینکه و تا چه اندازه شناخت درباره آن دارند.
نظریه شناختی بک درباره افسردگی بر روشهای درمانی پیشرفته مؤثر بوده و تحقیقات زیادی را موجب شده است.
نظریه شناختی بک درباره افسردگی:
آرون بک معتقد است که افراد افسرده به این دلیل افسردهاند که راههای اشتباده آلود و مبالغه آمیز در فکر کردن دارند. شخص افسرده یک نظر منفی درباره خود، دنیا و آینده دارد. طبق نظر بک این شناختهای منفی علت افسردگی است، نه سایر چیزهای پیرامون شخص.
عقیده بک این است که احساس از دست دادن که اغلب نتیجه هدفها وتوقعات بالای غیرمنطقی است، عامل اصلی افسردگی محسوب می شود.
شخص مستعد افسردگی نه تنها بیش از حد تعمیم می دهد بلکه تمایل به بزرگ جلوه دادن گناهان شخصی و کوچک شمردن کیفیتهای شخصی دارد.
بک باور داشت که شخص افسرده علت هر گونه بدبختی را عیوب شخصی می داند. بک معتقد است که افراد افسرده تمایل دارندکه خود را با دیگران مقایسه کنند و این موضوع خود موجب می شود عزت نفس آنان کمتر شود. هر گونه مواجه با شخص دیگر فرصتی برای ارزیابی منفی از خود می شود. آنان موارد مثبت را به حداقل رسانده و موارد منفی را به حداکثر به نظر می رسد که شناختهای افراد افسرده درباره پیشرفت با شناختهای دیگران متفاوت است. افراد افسرده نه تنها پیشرفت خود را سخت گیرانه ارزیابی می کنند و در تقویت خود بعد از انجام عملی قصور می ورزند، بلکه سطح توقعات آنان قبل از شروع عمل نیز پایین است.
نظریه اصالت وجودی – انسانگرایی
در حالیکه نظریه های تحلیل روانی بر از دست دادن یک شیء مورد علاقه به عنوان علت اصلی افسردگی تأکید می ورند. نظریه های اصالت وجود بر از دست دادن عزت نفس متمرکز می شوند.
شیء از دست رفته می تواند واقعی یا سمبلیک باشد. قدرت، مقام اجتماعی یا پول.
ولی از دست دادن خود به خود بدان اندازه اهمیت ندارد که تغییر در خود ارزیابی فرد بر اساس آن از دست دادن. علت شایع افسردگی در مردان از دست دادن شغل است. شغل بیانگر ارزش شخص در نظر خودش می باشد. دست کم تا زمان افزایش زیاد میزان اشتغال زنان در خارج از خانه، یک علت شایع افسردگی در زنان از دست دادن همسر بوده است.
این از دست دادن فقط شخص مورد علاقه نبوده، بلکه منبع اصلی ارزش وی بوده است، زیرا موقعیت اجتماعی زن به طور سنتی مبتنی بر نقش شوهر بوده است. علاوه بر آن با از دست دادن نان آور خانواده ممکن است امرار معاش دچار مخاطره گردد.
نظریه پردازان انسان گرایی ممکن است بر اختلاف من آرمانی شخص و ادراک وی از حالت واقعی امور تأکید ورزند. بر اساس نظریه آنان افسردگی احتمالاً زمانی ظاهر می شود که اختلاف بین من واقعی و من آرمانی خیلی زیاد شود. به طوری که برای شخص قابل تحمل نباشد. این اندیشه با شواهد تجربی جمع آوری شده توسط محققانی که میزان خود ارزیابی های افراد افسرده و غیرافسرده را بررسی کردهاند مطابقت دارد. (حسین آزاد)
پیشینه تحقیق:
به گزارش پایگاه آگاهی رسانی کمیسیون اروپا بیش از 4/1 مردم اتحادیه اروپا به گونهای از بیماریهای روانی (در اندازه کم یا زیاد) مبتلا هستند و هر ساله 27 درصد از مردم کشورهای اروپایی به گونهای از بیماریهای روانی رنج می برند.
بر اساس این گزارش بیماریهای روانی هر ساله 4 درصد به اقتصاد کشورهای اروپایی آسیب وارد می کند. بر پایه همین گزارش افسردگی رایج ترین بیماری روانی در میان مردم اتحادیه اروپا است و پیش بینی می شود تا سال 210 افسردگی به شایعترین بیماری در کشورهای اروپا تبدیل می گردد.
آمار؟ 20 درصد جمعیت ایران افسرده است. در تحقیقاتی که در دانشگاه هاروارد انجام شده این نتایج بدست آمده است که اگر علل اصلی و عمده مرگ و میر را به 10 دسته مهم تقسیم بندی کنیم، مهمترین آن افسردگی می باشد که بیشترین آمار مرگ و میر در مورد افسردگی دیده شده است[5].
اطلاعاتی که اخیراً از مطالعات همه گیر شناسی بدست آمده نشان می دهد که اختلالات افسردگی جداً سلامت عمومی جامعه را تهدید می کند.
شواهد و مدارک حاصله از تحقیقات همه گیر شناسی حاکی از وجود یک دسته متفرند که با افسردگی ارتباط دارد. در میان این متغیرها، جنسیت در درجه نخست قرار دارد.
میزان افسردگی در زنان نسبت به مردان به مراتب بیشتر است (براون و هریس 1978) دادههای جدیدتر بیانگر آنند که در مورد افسردگی نباید تنها به عامل جنسیت نظر داشت. انسیل در سال 1982 بیان داشت تفاوتهای جنسی در افسردگی با میزان سن و وضعیت تأهل تغییر می کند.
ظاهراً اختلالات افسردگی در میان نوجوانان بیشتر و در میان منتشرها کمتر شایع است. (واسیمن و دیگران) بنابر دادههای حاصل از درجه شیوع در فاصله زمانی 6 ماهه، اختلالات افسردگی در افراد 45 سال شایعتر است. ظاهراً با افزایش سن شیوع اختلالات عمده افسردگی کاهش می یابد.
بک (beck) علت افسردگی را افکار منفی نسبت به خود، تجربه جاری و آینده و خطاهای منطق می داند.
طبق داده های موسسه ملی بهداشت روانی، درجه شیوع اختلال، در طول عمر از 601 تا 915 درصد جمعیت در نوسان است. بزرگترین بخش این گروه، یعنی 7/3 تا 7/6 درصد کل جمعیت، دچار اختلال افسردگیاند. به دنبال آن اختلال افسرده خویی با دامنه 1/2 تا 8/3 درصد جمعیت و اختلال ماینا با 6/0 تا 1/1 درصد جمعیت قرار می گیرند.
این داده ها بر آنند که بخش وسیعی از جمعیت ایالات متحده در طول زندگانی خود یک حادثه تأثیرگذار را تجربه می کنند.
بررسی های صورت گرفته در فواصل کوتاهتر، نشان می دهد که در هر زمان معین بسیاری از مردم دچار اضطراریهای تأثیر گذار می شوند.
اختلالات افسرده خوی به میزان 1/2 تا 2/3 درصد ماینا و به میزان 4/0 تا 8/0 درصد به ترتیب دارای اهمیت هستند.
با توجه به جمعیت 250 میلیونی ایالات متحده و با توجه به نسبتهای ذکر شده، نتیجه می گیریم که در خلال هر فاصله زمانی 6 ماهه، 8 میلیون نفر از اختلال عمده افسردگی 7 میلیون نفر از بیماری افسرده خویی، 2 میلیون نفر از ماینا رنج می برند. (کاپلان)
تاریخچه افسردگی:
افسردگی تاریخی کهن دارد. واژه ملانکولی (مالیخولیا) را بقراط عنوان کرد که گمان می کرد حاصل صفرای سیاه است. حدود پانصد سال بعد از بقراط، اوایل قرن دوم میلادی آرتائوس کاپادو چیا رابطه بین مانی و ملانکولی را کشف کرد:
«مبتلایان به ملانکولی همه بیماریشان یک نوع نیست، یا از مسموم شدن مظنون هستند یا از مردم گریزی سر به دامان صحرا میگذارند، یا خرافاتی شدهاند و از زندگی بیزار می گردند، هرگاه آرامش پیدا شود، خوشی بر آنان مسلط می شود (مالک اعتصام) .پزشک یهودی قرن دوازدهم «موزس میمونیوس» مالیخولیا را یک بیماری جداگانه می دانست. (بونه) در 1868 نیز یک بیماری روانی را ذکر کرده است که خود عنوان مالیخولیای شیدا گونه به آن داده بود.
در 1854 (ژول فالره) بیماری به نام جنون دورهای (فوی سیرکولار) را توصیف کرده بود که در آن حالت خلقی افسردگی و مانیا به طور متناوب پیدا می شود.
تقریباً همزمان با او روانپزشک فرانسوی دیگری بنام (ژول بالارژه) بیماری جنون دوشکی (فولی آدوبل فورم) را توصیف کرده بود که در آن، فرد عمیقاً افسرده و دچار نوعی حالت بهت می شد و سرانجام از آن حال در می آمد در 1882 روانپزشک آلمانی (کارل کالبام) اصطلاح سیکلوتایمی را به کاربرد و مانیا و افسردگی را مراحلی از یک بیماری واحد قلمداد کرد.
در 1988 (امیل کرپلین) بر اساس اطلاعاتی که از روانپزشکان آلمانی و فرانسوی پیش از خود بدست آورده بود،نوعی سایکوز بنام سایکوز ماینا – افسردگی را توصیف کرده بود و اکثر معیارهایی را که امروزه روانپزشکان برای گذاشتن تشخیص بکار می برند، در آنجا گنجانده بود. کرپلین نوعی افسردگی هم بر شمرده بود که در زنان پس از یائسگی و در مردان در اواخر بزرگسالی شروع می شد و نهایتاً نام مالیخولیای کهولی (Involutional melanchatia) بر آن نهاده شد. این نوع افسردگی از همان زمان شکلی از اختلالات خلقی دیر آغاز دانسته شد.(Harold0
تشخیص افسردگی
در 10 سال گذشته از نقطه نظر شناخت یا تشخیص افسردگی، پیشرفت شگرفی شده است (ایندیکوت واسپترز 1978) . چند برنامه مصاحبه بالینی ساخت دار را طراحی کردند که برای تشخیص افسردگی معتبرند. برنامه طراحی شده این دو محقق برای اختلالهای عاطفی وشیز و فرنی هم به گستردگی بکار می رود. این راهنمای مصاحبه به دو شکل یافت می شود: یکی[6] SADS که روی حادثه جاری بیماری تمرکز دارد، و دومی[7] SADS – L که درباره بیماری و جریانات وقایع قبلی ، داده های تارخی فراهنم می کند. این دو راهنما در پیوستگی با معیارهای تحقیقی تشخیص که جلوه دار راهنمای تشخیص و آماری اختلالهای روانی انجمن روان پزشکی آمریکا (1980 – APA) می باشد، بکار می روند. مصاحبه گر ورزیده با چنین ابزارهایی در مصاحبهای 60 – 90 دقیقهای بیماری را تشخیص می دهد. این ابزارها برای تشخیص افسردگی شدید نوعی هماهنگی فوق العاده دارند. هنگام مصاحبه SADS معمولاً کل روند را ضبط ویدیویی می کنیم تا در صورت داشتن سوالات بدون پاسخ و نیز جهت تشخیص قابل اعتمادتر، آن را تکرار می کنیم. تحت این شرایط متخصصان بالینی می توانند بنا به میل خود صدای مصاحبه را ضبط کند و سپس با مرور نوار آن، SADS یا SADS – L را درجه بندی نماید.
احتمالاً دشوارترین تمایزی که متخصص بالینی پس از انجام مصاحبه SADS باید متوجه آن شود، تمایز بین اختلال افسرده خویی و اختلال افسردگی عمده است.
مبتلایان به افسردگی عمده طبق مقیاس هامیلتون، به این عنوان که به طور قابل توجهی افسرده ترند درجه بندی شدهاند و میزان اضطراب جسمانی، پریشانی معدهای – رودهای، کاهش وزن، پارانویا، دلمردگی، و احتمال خودکشی آنها به نحوه فوق العادهای، بالا ارزیابی شد. بیماران افسرده خود از لحاظ اشتهای افزوده، درجه فوق العاده بالایی را کسب کردند. جالب اینجاست که بنابر پرسشنامه بک، به جز در چهار مورد، تفاوت چندانی بین کل بیماران نبود. بیماران افسرده عمده، بی اشتهایی بیشتری همراه با کمبود وزن داشتند، در حالیکه بیماران افسرده خود را نارضایتی و خستگی رنج می داد.
سنجش شدت افسردگی
در خصوص سنجش شدت افسردگی، چند روش گزارش فردی و مقیاس درجه بندی بالینی معتبر وجود دارد. تفاوت این مقیاسها در تأکیدی است که بر جنبه های خاصی از نشانه های افسردگی دارند. برخی به شدت بر جنبه های جسمانی اختلال و برخی دیگر بر جنبه های شناختی آن تأکید دارند.
افسردگی:
افسردگی از لحاظ لغوی در زبان فارسی به معنای دلتنگی و پژمردگی آمده است افسردگی کم شدن تنش روانی است که روی خلق و احساسی که شخص از وجود خودش دارد، اثر گذاشته و این حالت با علائم متعدد روانی و جسمانی همراه می گردد . افسردگی که به گفتهای می توان آن را اضطراب ثانویه نامید از نظر پزشکی یک نوع آزادگی است که قابلیت فعالیت جسمانی و عقلانی را کاهش می دهد ولی به آسانی قابل توصیف نیست. فروید در تعریف افسردگی می گوید: افسردگی حالتی است که به علت از دست دادن یک شیء مورد علاقه در شخص بوجود می آید که جنبه از دست دادن آن ممکن است آگاهانه یا ناآگاهانه باشد. مهم است که اختلالات افسرده ساز ار از حزن و اندوه روزانه که افسردگی نیستند جدا کنیم. اندوه طبیعی ناشی از مرگ عزیزان نیز افسردگی نیست. ممکن است افراد محزون یا کسانی که با اندوههای طبیعی رو به رویند، در دورهای کوتاه نشانه های افسردگی را تجربه کنند، اما آنها معمولاً می توانند کم و بیش به طور طبیعی به کارهای خود ادامه دهند و به زودی بی آنکه به درمان نیاز باشد بهبودی یابند.
کیزوهافلینگ (1974) عدم فعالیت را یکی از علائم بارز افسردگی می دانند. در بیمارانی که خلق افسردهای دارند (یعنی در افسردگی) ، از دست دادن کارمایه (انرژی) و علاقه، احساس گناه، دشوارشدن تمرکز، از دست دادن اشتها، و افکار مرگ یا خودکشی وجود دارد. طول مدت یک دوره افسردگی به نظر می رسد 3 تا 6 ماه در بیماران سرپایی، و 6 تا 9 ماه در بیماران بستری باشد.
(مامک اعتصام)
انواع اختلالات افسردگی:
با پژوهش های بالینی و زیستی در مورد اختلالات خلقی تفکیک بالینی از پیش شناخته شده بیماران بار دیگر تأیید شده است و در DSM – IV به رسمیت شناخته شده است. دو اختلال عمده خلقی عبارت است از 1) اختلال افسردگی عمده 2) اختلال دو قطبی I که این دو اختلال را اغلب، اختلالات عاطفی هم می نامند، ولی آسیب اساسی در این اختلالات به خلق یا حالت هیجانی پایدار درونی فرد است، نه مربوط به حالت عاطفی یا تظاهر بیرونی محتوای هیجان فعلی فرد. بیمارانی که فقط حملات افسردگی پیدا می کنند، دچار اختلال افسردگی عمده خوانده می شوند، این اختلال را گاه افسردگی یک قطبی نیز می نامند که اصطلاح پذیرفته شدهای در DSM – IV نیست. بیمارانی که هم حملات ماینا و هم حملات افسردگی پیدا می کنند و بیمارانی که فقط دچار حملات ماینا می شوند، مبتلا به اختلال دو قطبی نامیده می شوند.
طبق DSM – IV تعریف اختلال افسردگی عمده عبارتند از یک یا چند حمله افسردگی عمده بدون سابقهای از حملات ماینا، مختلط یا هیپوماینا. به طور کلی علائم و نشانه های افسردگی عبارتند از:
1. ناتوانی از احساس لذت بردن (Anhedonia)
2. کناره گیری از دوستان و خانواده
3. فقدان انگیزش، عقل کم برای ناکامی
4. نشانه های بنایی شامل: فقدان جنسی، بی اشتهایی و کاهش وزن بدن، پرخوری و افزایش وزن، سطح انرژی پایین و خستگی پذیری، اختلال قاعدگی، اختلال خواب (بی خوابی، پرخوابی، سحرخیزی) و تغییرات شبانه روزی (علائم نزدیک صبح شدیدتر است)
5. یبوست
6. خشکی دهان
7. سردرد
این افراد در معاینه علائم زیر را بروز می دهند:
1) رفتار و ظاهر کلی: کندی یا تحریک روانی، تماس چشمی ضعیف، اشکباری، غمگینی و پژمردگی، بی توجهی به ظاهر شخصی
2) عاطفه محدود یا قوی
3) تکلم: فقدان یا اندک بودن تکلم خودانگیخته، تک سیلابی، مکث های طولانی ، آهسته و یکنواخت بودن تکلم
4) محتوای فکر: 6 درصد افکار خودکشی دارند و 15 درصد خودکشی می کنند، احساس ناامیدی، بی ارزشی و گناه، اشتغال ذهنی – جسمی، بی تصمیمی، فقر محتوا توهمات و هذیانها، کمبود تفکر خود انگیخته
5) نظام حسی: حواس پرتی، اشکال در تمرکز، شکایت از ضعف حافظه، گم گشتگی
6) بینش: قضاوت مختل
طبق DSM – IV حمله افسردگی عمده باید لااقل دو هفته طول بکشد. بیمار دچار این حمله نوعاً یا افسرده است، یا علاقهاش را به اکثر فعالیتها از دست داده است. بیماری که دچار حمله افسردگی عمده تشخیص داده می شود باید لااقل چهار علامت از فهرستی شامل تعمیرات خواب و فعالیت، فقدان انرژی، احساس گناه مشکل در تفکر و تصمیم گیری و افکار عود کننده مرگ یا خودکشی را هم داشته باشد.
حمله مختلط، دورهای به طول حداقل یک هفته است که در آن هر دو حمله ماینا و افسردگی عمده تقریباً هر روز پیدا می شود. تعریف اختلال دو قطبی عبارت است از داشتن حداقل یک حمله ماینا یا مختلط و گاهی حملات افسردگی عمده در سیر بالینی.
افسردگی دو قطبی را اختلال دو قطبی یا بیماری افسردگی – شیدایی نیز می نامند که در حال حاضر حدود 2 میلیون آمریکایی را به خود مبتلا کرده است.
علت افسردگی دو قطبی به طور کامل روشن نشده است. ولی بسیاری بر این باورند که اکثر مبتلایان به این بیماری احتمالاً زمینه ارثی آن را دارند، هرچند که محیط نیز در تقویت این وضعیت نقش دارد. افسردگی دو قطبی درمان قطعی ندارد ولی می توان آن را با دارو کنترل کرد. (انجمن پزشکی آمریکا).
چند نوع افسردگی عمده موسوم به انواع فرعی، وجود دارند که کمتر رایج هستند.
آنها عبارتند از افسردگی روان پریشی، افسردگی استثنایی، افسردگی پس از زایمانی ، روان پریشی پس زایمانی و اختلال ملال آور پیش از قاعدگی.
افسردگی روان پریشی: افرادی که افسردگی روان پریشی دارند، علاوه بر نشانه های افسردگی هذیان یا توهم نیز دارند. این اختلال تقریباً 15 درصد مبتلایان به افسردگی عمده دیده می شود. مبتلایان به این اختلال ممکن است عواقب کارهایی را که انجام می دهند به خوبی درک نکنند، بنابراین در معرض خطر از بین بردن خود هستند.
افسردگی استثنایی: افرادی که به افسردگی استثنایی مبتلا هستند، آمیزهای از نشانهها را دارند، بعضی از این نشانهها، نشانههای معمولی افسردگی عمده و برخی دیگر از نشانه های غیرمعمول هستند. همچنین افسردگی استثنایی، از این نظر که معمولاً مزمن (طولانی مدت) است نه صرفاً چند دوره، با افسردگی عمده تفاوت دارد.
این افسردگی معمولاً در دوره نوجوانی آغاز می شود و ممکن است بیشتر زنان مبتلا شوند تا مردان. که مبتلایان به این افسردگی عموماً با داروهای ضد افسردگی، روان درمانی یا ترکیبی از این دو روش درمان می شوند:
افسردگی پس زایمانانی: این افسردگی همان نشانه های افسردگی عمده را دارد.
این افسردگی تقریباً در 10 درصد مادرانی که نخستین زایمان خود را انجام
می دهند، دیده می شود. طبق بعضی آمارها، زنانیکه دوران حاملگی یا زایمان سختی داشتهاند، ازدواج موفق نداشتهاند، و از طرف دوستان، خانواده و همسایگان کمتر حمایت می شوند. بیشتر در معرض ابتلاء به این بیماری هستند. افسردگی پس از زایمان، شدیدتر ، طولانی تر و ناتوان کننده تر از «گرفته بودن» عادی و موقت است که اکثر زنان در چند روز اول بعد از زایمان دارند. در صورت عدم درمان این بیماری ماهها و سالها دوام داشته باشد.
افسردگی پس از زایمان با یکی از ترکیبی از روشهای زیر معالجه می شود: درمان با صحبت کردن گروه درمانی، و داروهای ضد افسردگی.
روان پریشی پس زایمانی: در موارد نادر افسردگی پس زایمانی می تواند به وضعیت خطرناکتری بنام روان پریشی پس زایمانی تبدیل شود. این بیماری در یک یا دو هزارم مادران در نخستین زایمان روی می دهد. نشانه های آن عبارتند از توهمها، هندیها، و افکار مربوط به خودکشی. زنانیکه به این بیماری مبتلا هستند، به درمان فوری پزشکی نیاز دارند و احتمالاً باید بستری شوند.
اختلال ملال پیش از قاعدگی: این بیماری یک بیماری دورهای است که 3 تا 5 درصد زنان در حال قاعدگی را به خود مبتلا می کند. زنانیکه این بیماری را دارند یا دو هفته قبل از عادت ماهیانه یا در طول آن احساس افسردگی عمیق یا تحریک پذیری می کنند و نشانه های آنان شدیدتر از نشانه های مربوطه به سندرم پیش از قاعدگی[8] (PMS) است. درمان این بیماری شامل تمرینهای بدنی، انواع مختلف روان درمانی یا داروهای ضد افسردگی می باشد.
از مدتی پیش دو اختلال خلقی دیگر یعنی اختلال دیس تایمی (کج خلقی) و اختلال سیکلوتایمی (خلق ادواری) ، نیز به لحاظ بالینی به رسمیت شناخته شده است.
مشخصه این دو اختلال به ترتیب وجود علایمی کم شدت تر از علائم دو اختلال افسردگی عمده و دو قطبی است. مشخصه اختلال دیس تایمی به تعریف DSM – IV وجود لااقل دو سال خلق افسرده در غالب اوقات و وجود علائم دیگری از افسردگی است که قابل تطبیق با تشخیص اختلال افسردگی عمده نباشد. مشخصه اختلال سیکلوتایمی نیز وجود لااقل دو سال علائم مکر هیپوماینا و علائم افسردگی است که به ترتیب با تشخیص حمله ماینا و حمله افسردگی عمده تطبیق نکند.
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 282 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 370 |
قابل نتیجه آنکه:
بازتاب های روحی فرد از جسم خود متأثر از عوامل بیرونی (مردم و اجتماع) و عوامل درونی (احساسات و تفکر) میباشد.
تصورات منفی نظیر ناکارآمدی، وابستگی و ... که دیگران نسبت به شخص دارند تصویر ذهنی او را متزلزل مینماید که از نظر اجتماعی میتواند نقش مخربی داشته باشد. به طوری که نمیتواند با اجتماع ارتباط صحیح برقرار سازد.
از سوی دیگر اگر شخصی تصویر بدی از عملکرد بدن خود، از رفتار و اخلاق خود داشته باشد، کاستیهای جسمی و روانی خود را بزرگ میانگارد. و بر اساس تصویری که از جسم خود دارد، عمل میکند و دنیا را غمانگیز میشمارد که به تدریج این تصور باعث میگردد که وی خویش را از اجتماع و سایرین جدا و منزوی فرض نماید.
در راستای تأثیرات جنبههای بدنی بر ابعاد روان شناختی، تحقیقات انجام شده نشان میدهد که کوچک ترین تغییری در رابطه با بدن هر فرد میتواند تغییرات فاحش را در ادراک وی از جهان خارج ایجاد کند (تبیرگ کمال جن –1979)در واقع انسان همانگونه که جهان را میبیند همان گونه نیز عکسالعمل نشان میدهد. همین طور همان گونه که خود را میبیند بر اساس همان دیدگاه از خویشتن نیز عمل میکند. در اینجا اهمیت شخصیت قبل از حادثه و بیماری و صدمه جسمی و روانی مشخص میشود. اگر انسان صبور، معنوی، علاقهمند به تعالی، دانشآموختن، خودسازی، خودشناسی و انسانی رفتار کردن بوده، پیشبینی شخصیت بهتری را برای بعد از دوران آسیب میتوان داشت از آنجا که در مورد جانبازان به طور متوسط و حداقل لازم سن برای اعزام به جبهه 16 سال بوده میتوان انتظار داشت که به طور میانگین هر فردی 20 سال زندگی عادی داشته است. با تمام خصوصیاتی که مردم جامعه با آن سر میکنند و آسیب بعد از 20 سال تجربه زندگی کردن اتفاق افتاده در نتیجه روند زندگی را دگرگون ساخته است. خصوصاً اینکه اگر فرد انتظار ضایعه را نداشته باشد شدت اختلال شخصیتی افزایش پیدا میکند اگر فردی مدتها در جبهه بوده و هنگام مرخصی در شهر دچار معلولیت شود طبیعتاً دچار افسردگی شدیدی خواهد شد تا فردی که به طور مادرزادی یا بعد از سن 5 سالگی دچار معلولیت (از نوع حوادث و عوارض) بدنی شده است. (اسلامی نسب،(1372)/ صص: 198-188) پس بنابراینکه بحران معلولیت در چه مرحلهای از سن رشد یا میانسالی یا کهولت روی دهد واکنشهای متفاوتی قابل انتظار است. میانگین سنی بروز معلولیت در رزمندگان ایرانی بین 30-20 سالگی است و این در حالی ست که بحران در این سن عواقب بسیار بد و شدیدتری دارد. (همان منبع/ ص: 356)
دستهای دیگر از وضعیتهای غیرطبیعی بدنی (معلولیت) که ممکن است بر تحول شخصیتی (یعنی روانشناختی) تأثیر بگذارد از طریق واکنشهای همراه این معلولیت هاست. واکنشهایی نظیر: اجتناب، مورد ترحم واقع شدن، نگرانی زیاد از حد مردود شدن، عدم پذیرش بازخوردهای هیجانی، اجباری که محیط اجتماعی فرد معلول را نسبت به فرد سالم متفاوت میسازند. (همان منبع/ ص: 188) افراد با عقیده اینکه ناتوانی از نشانههای ویژه افراد معلول است دارای آگاهی بالایی از ناتوانی هستند و دیگر صفات اختصاصی فرد معلول را نادیده میپندارند. آنها متوجه ناتوانی هستند. حال آنکه بیتوجهی نسبت به ناتوانی و توجه به توانمندیهای فرد معلول به طرز برخوردهای مثبت منجر میشود. اشخاصی که روی ناتوانی تمرکز میکنند معمولاً عقیده دارند که افراد معلول متفاوتند، فاقد صلاحیتاند، رتبه پاییناند و یا شخصیتهای منفی دارند (دارابی،(1381)/ ص: 56)
بر طبق مطالب فوق برای اینکه متوجه شویم پیراجتماع چه دیدی نسبت به وضعیت خود دارد، بایستی عواملی را که در نگرش وی مؤثر میباشد، توضیح دهیم. یکی از این عوامل، واکنشهای اجتماعی میباشد. اگر ارزشهای فرد توسط اجتماع خدشهدار شوند، زمان آسیب روانی فرا میرسد. در این راستا واکنش خانواده و نزدیکان نیز به عنوان اعضای جامعه حائز اهمیت میباشد. به طوریکه طرز تلقی دیگران از جمله والدین، دوستان نزدیک و ... شرایط متفاوتی را برای فرد ایجاد میکند. پذیرش وی به گونهای رضایتبخش از سوی خانواده در پیشگیری و کاهش تنشهای جانبازان انکارناپذیر است.
عامل دیگری که میتوان بیان داشت منشأ حادثه و نوع آن میباشد که در پذیرش تغییرات حاصله مؤثر است. به عنوان مثال از دست دادن پا در هنگام جنگ در مقایسه با از دست دادن آن هنگام فرار از جرم مرتکب شده به گونهای کاملاً متفاوت از طرف فرد درک شده و به آن عکسالعمل نشان میدهد.
عامل اثرگذار دیگر شخصیت فرد و روش سازگاری او میباشد. یعنی بعضی از این افراد از نظر روانی بسیار ضعیف شده و از پذیرش خود امتناع مینمایند. زیرا تصور ذهنی معیوبی از خود دارند و خود را خوار و زبون احساس میکنند و احساس وابستگی شدیدی به دیگران داشته به نحوی که بدون کمک آنها زندگی کردن برایشان امکانپذیر نمیباشد. در این صورت تغییر شکل جسمی میتواند تأثیرات منفی در خانواده بجا نهد و بعضی اوقات بروز تضاد در ایفای نقشها در خانواده گردد.
آرمانسازی مکانیسم دفاعی است جهت سازگاری فرد، که به وسیله آن گذشته از دست رفته مورد تجلیل قرار میگیرد. آرمانسازی وسیلهای است برای معنابخشیدن به زمان حال، بدین ترتیب که انسان یقین حاصل میکند که معنایی به زندگی اش داده است. در موارد حاد انسان ممکن است به نفع گذشتهای که کامل تلقی میشود، تا حد انزجار از زمان حال پیش برود، حال آنکه در واقع ممکن است گذشته هم چندان درخشان و فرح بخش نبوده است (بریان و روبرت ج،(1365)/ ص: 186) نوستالژی[1] به معنی حرمت گذاشتن به گذشته و روشن نگهداشتن چراغ خاطره و آن، حالت روحی خاصی است که شخص آرزو میکند که به شرایط گذشتهاش باز گردد زیرا گذشته نسبت به حال برای او جاذبه بیشتری دارد. (طلوعی،(1377)/ ص: 399) این در حالی است که برخی از بازنگریهای خاطره، ممکن است به علت وجود عواطف مثبت عشق به گذشته باشد. (اسماعیلی شیرازی،(1379)/ ص: 14)
خلاصه امر اینکه: پیر اجتماع را میتوان شخصیتی نام برد که اکنون در مواجهه با آمال و آرزوهایش میباشد. به طوری که او میخواسته سالم باشد و اکنون نیست. او میخواسته مورد ترحم نبوده و بلکه در صورت تمایل به نیازمندان ترحم کند و در حال حاضر پشت به او ترحم میکنند. او خواستار حضور کافی در اجتماع بوده و اکنون مقدور نمیباشد. هم چنین او از فضای گذشته بیرون آمده و با جامعه امروزی و قدرنشناسان اجتماع روبرو گشته است. این شخصیت با جامعه و تفکر امروزی و مردمی که شاید دیگر او را نمیشناسند، در تقابل است. به همین خاطر است که گذشته نسبت به حال برای او جاذبه بیشتری دارد و مثل این است که هنوز در گذشته زندگی میکند و قبول ساختار جدید برایش سخت به نظر میرسد و قبول این تغییرات و جابجاییها در ساختار جدید نیاز به یک فرجه و زمان کافی دارد تا فرد بتواند با اعضای دیگر انس بگیرد. در این راه گام اولیه باید از سوی جامعه برداشته شود. در غیر اینصورت فرد مأیوس شده و از حرکت های سازنده باز میایستد.
عزت نفس را میتوان چنین تعریف کرد: عزت نفس به عنوان یک نیاز شامل احساساتی است که انسان به داشتن آن، در یک سیستم متقابل اجتماعی محتاج است. بدین معنی که ما نیاز داریم تا مشترکات احساسی خود را با دیگران رد و بدل نماییم و در درون خود احساس کنیم که با ارزشیم و همچنین احساس کنیم که دیگران ما را با ارزش میپندارند و معتقد باشیم که آنان هم با ارزشند. عزت نفس زاییدة زندگی اجتماعی و ارزشهای آن است و محیط زندگی و اجتماع است که فرد را متأثر و نوعی قبولی خود به او میدهد.
کوپراسمیت (1967) میگوید عزت نفس عبارت است از یک قضاوت شخصی، در مورد با ارزش بودن، یا بیارزش بودن، قبولی یا عدم قبولی خود که در نگرش او متظاهر میشود. در حقیقت شخص ممکن است خود را آن طور که مردم میبینند، ببیند.
به نظر کوپر اسمیت منابع عزت نفس شامل موارد ذیل میباشد:
1- قدرت: وقتی من شخص احساس قدرت کند، میتواند روی سایرین اثر بگذارد و کارهایش را خوب انجام دهد و عزت نفس او بالا میرود.
2- مهم بودن: وقتی شخص متوجه میشود که اهمیت دارد و در زندگی دیگران مهم است عزت نفس او بالا میرود.
3- پایبندی به آداب و قوانین اجتماعی و اخلاقی
4- موفقیت. (اسلامینسب،(1372)/ صص: 283-280)
به طور کلی عوامل مساعد کننده و اصلی عدم عزت نفس به دو شکل ابراز وجود میکنند:
الف) عواملی که در درون انسان وجود دارند.
ب) عواملی که از خارج بوده و انسان را متأثر میسازد. (همان منبع / ص: 374)
در این راستا میتوان گفت که: پیری با دو مشکل عمده همراه است که اولی جسمی و دومی روان شناختی است که از نیاز سالمند به غلبه یافتن بر داغ ننگ پیری، حفظ عزت نفس، تسلط و احساس شایستگی نشأت میگیرد.
در واقع مشکلات روان شناختی که به وسیله افراد پیر تجربه میشود، عمدتاً ناشی از این حقیقت است که شأن و مقام آنها به طور ضعیف تعریف شده است (بررسی مسائل سالمندی در ایران و جهان،(1381)/ صص: 34-33) به طوری که آنان در مواردی احساس پوچی و بیهودگی میکنند و دلبسته نوعی احترام هستند تا احساس پوچی نکنند (روزنامه کیهان/ شماره 14121/ ص: 5)
یکی از چالش های مرتبط با پیری استفاده از پیری به عنوان استعاری برای ضعف کلی و نداشتن سلامتی است. وقتی سالمند چنین نگرشی نسبت به خود داشته باشد، مستعد یک پیشگویی خودکامرواساز [2]منفی میشود. زیرا اگر فرد پیر انتظار داشته باشد، که پیری منفی و ترسناک باشد مطمئناً این طور خواهد شد. اگر برداشت فرد این باشد که هر چه پیرتر میشود، زندگیش بیشتر به زوال میرود ممکن است این باور او تحقق یابد. ذهنش ممکن است آنچنان با درد و رنج مشغول شود که هر روز صبح با اضطراب و تنش راجع به موضوع که زندگیش دیگر ارزشمند نیست از خواب بیدار شود. اطرافیان نیز این پیام را میگیرند و با او طوری رفتار میکنند که انگار چیزی برای عرضه کردن ندارد. (بررسی مسائل سالمندی در ایران و جهان/ ص35) به طور کلی اگر فرد یاد بگیرد که نمیتواند به طور واقعی مؤثر باشد در تمام حالتهای رفتار خود احساس واماندگی و شک مینماید. (اسلامی نسب،(1372)/ ص: 249)
شاید بتوان گفت که مشکل قابل توجه در پیران اجتماع همانا وابستگی آنان به دیگران است، فردی که تا دیروز سالم بوده و از هر نظر استقلال داشته است، امروز فردی است که برای انجام برخی کارهای شخصی خویش نیز به دیگران وابسته است. و اگر این ناتوانی با عدم سازگاری با وضعیت جدید همراه گردد فرد را چنان تحت فشار قرار میدهد که نوعی احساس خجالت و شرمندگی در وی پدید میآید و گاهی چنان بر روی تاثیر میگذارد که اعتماد به نفس خود را از دست داده و خویش را در چارچوب تنگی فرض میکند.
در عین حال پیر اجتماع نیز به عنوان یک انسان از عزت نفس اولیه مشترک بین انسان ها برخوردار است. اگر چنین فردی قبلاً در رابطهای که با خویشتن خویش داشته از عملکرد جان باختن احساس رضایت میکرده بدیهی است عواقب مشکل را نیز تحمل خواهد کرد. از سوی دیگر چه بسیار افرادی که بدلایل مختلف و اهداف ناخالص قدم در این راه نهاده و امروزه پس از اینکه دچار نقص عضو شدهاند، نه تنها آرامش درون ندارند بلکه احساس حقارت و بیهدفی نیز مینمایند که در نتیجه دارای عزت نفس پایینی خواهند شد.
در بررسی جامعهشناختی سعی بر این بوده است که موضوع پیری اجتماعی را از زوایای علل و عوامل و تبعات ناشی از آن مورد بررسی قرار دهیم. حجم نسبتاً وسیعی از تحقیقات انجام شده در مورد علل وقوع پیری اجتماعی به طرد، حمایت اجتماعی، قضاوت نامناسب جامعه، رهایی اجتماعی و طراحی نامناسب فضاهای شهری اختصاص دارد. تأثیر این عوامل بر افراد میتواند موجبات انزوا، محروم شدن از نقشهای اجتماعی، بیگانگی، قرار گرفتن در گروه اقلیت و مشکلات اقتصادی در پی داشته باشد.
بررسی علل و تبعات روانشناسی پیری اجتماعی نیز ابعادی از حقایقی که در درون خود نهفته دارد، آشکار میسازد. عوامل روانی که به نوعی با موضوع مورد مطالعه این تحقیق مرتبط میباشند، عبارتند از شرایط استرسزا، انگیزش، تنهایی و نا امیدی. هم چنین به تبعات روانی متأثر از پیری اجتماعی نیز باید توجه داشت که به طور اجمال افسردگی، کاهش عزت نفس، تصویر ذهنی نامناسب، تأثیر نامطلوب جسم بر روان و نوستالژی میباشند.
شرح گستردة مضمونهای مربوط به هر کدام از حوزه ها در بخش مربوطه بیان شده است.
در این جا هدف اساسی این است که مبانی نظری را به نوعی با موضوع مورد مطالعه این تحقیق مرتبط میباشند مطرح نماییم که در ابتدا نظریههای جامعهشناسی و سپس تئوریهای در حوزه روانشناسی آورده خواهد شد.
1-1-اصول موضوعه کارکردگرایی:
مفهوم انسجام کارکردی نشان میدهد که نه فقط تمام عناصر ساخت کارکردی با هم سازگار و هماهنگ اند بلکه همه چیز در جای خود به خوبی کار میکند. از این جا اصلی را به نام اصل وحدت کارکردی استنتاج کردهاند. به نظر رادکلیف براون، «وحدت کارکردی» عبارت است از یکپارچگی و هماهنگی همه عناصر سازنده نظام اجتماعی، که اختلاف همیشگی را کنار میگذارد، زیرا حل آنها نا ممکن است.
از این اصل، اصل دیگری به نام کارکردگرایی عمومی ناشی میشود: نه فقط همه چیز در کل به خوبی کار میکند، بلکه عموم چیزها در داخل این کل کاری بر عهده دارند، یعنی همه چیز در داخل نظام جامعه کارکردی است. اصل سوم، اصل ضرورت کارکردی نامیده میشود. معنی این اصل نیاز نظام به کلیه کارکردهایی است که توسط عناصر متشکله آن انجام میشود و نمیتوان از آن صرف نظر کرد، چه هر کارکردی در رابطه با سایر کارکردها به حفظ وضع موجود کمک میکند. با وجود این، مردم شناسان انگلیسی به وجود عناصری که در نظام اجتماعی، کارکرد معینی ندارند اشاره کردهاند. این نوع عناصر را بیکار یا فاقد آثار و نتایج میدانند.
بعضی از مردم شناسان خواستهاند حتی به این نوع عناصر نیز کاری نسبت دهند و وجود آن را ناشی از یک ضرورت بدانند. منتقدین، این گونه توجیهات را به حساب زیادهرویهای کارکرد گرایی در ضرورت کار هر عنصر میگذارند. بالاخره در توضیح اصل ضرورت باید به آثار و نتایج نامناسب کارکرد نظام اشاره کرد. معلوم است که اگر با دید وحدت و هماهنگی به نظام نگاه کنیم این گونه عناصر قابل اغماض بوده و اختلافات پاینده نظام ندیده گرفته میشود. عناصری که به قول هانری مندراسساز مخالفت میزنند و در جهت عکس کار طبیعی نظام، عمل میکنند. پس نمیتوان گفت که همه عناصر متشکل یک نظام اجتماعی «کارا» مثبت و مفید و ضروری هستند بلکه ما در هر نظام به وجود سه عنصر کارا یا دارای آثار و نتایج مناسب و مساعد برای نظام، ضدکارآ یا عناصر غیر موجه یا نامناسب که هدفهای لازم را برآورده نمیکنند و حتی در جهت تخریب وحدت عمل میکنند و بالاخره عناصر بیکار که فاقد اثر و نتیجه در نظام بوده و کارکردی بر عهده ندارند، پی میبریم. به علاوه باید توجه داشت که هر عنصر ممکن است در کل نظام یا در ساختهای درونی هر نظام واجد یا فاقد کار و عملکردی باشد. به عبارت دیگر یک عنصر ممکن است در یک مجموعه نقش کارکردی مثبتی داشته باشد و در مجموعه دیگر فاقد چنان نقشی باشد. (توسلی،(1380)/ صص: 222-221)
1-1-1-سالخوردگی از دیدگاه کارکردگرایی[3]
به طور خلاصه کارکردگرایی دیدگاهی است که جامعه را به عنوان سیستمی در نظر میگیرد که کلیه اجزا و عناصر آن برای حفظ ثبات و تعادل سیستم، دارای کارکرد یا تاثیر مثبت میباشند. بر مبنای این دیدگاه، تمامی اجزا وعناصر در نظام اجتماعی[4]
به سازگاری با هم گرایش دارند و هر عنصر به ثبات کلی و همگانی کمک میکند. این دیدگاه معتقد است که اعضای یک جامعه دارای توافق اساسی در مورد ارزش های مشترک میباشند و در مجموع، بیش از آنکه به دگرگونی اجتماعی توجه کند، به تعادل و ثبات توجه میکند. کارکردگرایان مسایل اجتماعی سالخوردگان را از زاویهای خوشبینانه مورد توجه قرار میدهند و عنوان میکنند که این تغییر و تحولات در وضعیت سالخوردگان در نهایت به نفع همگان از جمله خود سالخوردگان میباشد. روشنترین بیان کارکردگرایان درباره مسائل اجتماعی سالخوردگی را در آثار الاین کامینگ[5] و ویلیام هنری[6] میتوان یافت، آنها در کتابی با عنوان «پیر شدن، فرایند آزادی» استدلال میکنند که پایگاه سالخوردگان نتیجه یک فرایند دو سویه کنارهگیری است که طی آن، از یک سو جامعه به تدریج نقش ها را از سالخوردگان میگیرد و از سوی دیگر، سالخوردگان نقش های خود را به اعضای جوان جامعه واگذار مینمایند. کامینگ و هنری عنوان میکنند که چون هر کسی سرانجام خواهد مرد، لذا یک جامعه اگر بنا باشد بیشتر از فرد فرد اعضایش زنده بماند، باید ترتیبی بدهد که کارها از سالخوردگان به جوانان منتقل شود. آنها یادآور میشوند: هم چنان که مردم پیر میشوند احتمال مرگ آنان افزایش مییابد. لذا جامعه، کسانی را که در آینده از نظر همکاری دچار مشکل می شوند از صحنه خارج میسازد.
از نظر سالخوردگان نیز هم چنان که مردم پیرتر میشوند به تدریج نقش های اجتماعی خود را کاهش میدهند و در مقابل انرژی و وقت خود را صرف خود میکنند. به نظر آنها هنجارهای اجتماعی بدین منظور ظاهر شدهاند که این فرایند کنارهگیری را تحت نظم در آوردند، به این ترتیب بر اساس نظریات کامینگ و هنری سالخوردگی و بازنشستگی به معنای آن است که این گروه سنی، مانند دوره جوانی، نیازی به پذیرفتن مسئولیت های شغلی ندارند و میتوانند باقیمانده عمر خود را به راحتی بگذرانند. مشروط بر اینکه درآمد کافی داشته باشند. در مجموع دیدگاه کارکردگرایی ادعا میکند، تحولاتی که امروزه در وضعیت سالخوردگان به وقوع پیوسته، نتیجه یک فرآیند طبیعی است که در نهایت به ثبات و تعادل جامعه میانجامد (مجموعه مقالات سالمندی، ج2، (1379)/ صص 246-245)
کناره گیری افراد از نقش ها
پیری اجتماعی
سلب نقش از افراد از سوی جامعه
از منظر کارکردگرایان که دیدگاه کاملاً خوشبینانه دارند تمام عناصر یا افراد در جامعه، دارای کارکرد هستند. حتی آن افرادی که به عنوان عناصر فاقد ارزش یا کارکرد میباشند. مصداق این عناصر فاقد کارکرد را میتوان در جامعة سالخوردگان به عین دید. نکتهای که تأکید آن در بحث لازم میباشد، بیان این مطلب است که بسیاری از همین افراد سالخورده و بیکار در عصر کنونی، زمانی کارکرد مثبتی داشتهاند و در جهت برآورده کردن نیازهای ضروری بودند، ولی چنان که بارز است گذر زمان کارایی آنها را دستخوش تغییر وتحول نموده است. بدین صورت که کارایی خود را به طور کامل از دست ندادهاند، ولی جامعه به ظرفیت باقیمانده وجودی آنها توجه خاص مبذول نداشته و آنها را به وادی فراموشی سپرده است. محققاً اگر افراد در بطن جامعة خود قرار نگیرند، سرانجام با مفهوم پیر اجتماع مواجه خواهیم شد.
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 238 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 287 |
مقدمه
آدمی برای پاسخ به درخواستهای متنوع دنیای پیچیده عصر حاضر، نیازمند توانمندیهای بیشماری است از این رو براساس ضرورتهایی که بر وی تحمیل میشود ساز و کارهایی به صورت خود انگیخته یا خود ساخته در او شکل میگیرد و او را از سایر جانداران متمایز میسازد. انسان با نگاهی ژرف و متفکرانه به رفتارهای خویش در مییابد که از ویژگیهای خاصی بهرهمند است که موجب سهولت سازگاری او با شرایط جدید میگردد. در این میان ویژگیهای شناختی دارای نقش ویژهای در رویارویی با دنیای پیچیده هستند از جمله ویژگیهای برجسته و شاید منحصر به فرد انسانی، پدیده «هوش»[1] میباشد این پدیده در انسان از نظر کمی و کیفی به گونهای است که او را قادر به تمدنسازی کرده است. به این ترتیب تغییراتی که در زندگی و موقعیتهای مختلف روی میدهد انسان را وادار میسازد که از ابعاد مختلف هوش بهرهمند گردد.
انسان در طول حیات خود پیوسته در حال حل مسئله، خلق پدیدههای مستند با طبیعت و برقراری ارتباط و کنترل رفتار خود و دیگران به سر میبرد که هر یک از این فعالیتها با بعدی از توانمندیهای هوشی در ارتباط هستند. هرچند که بحث در مورد توانمندیهای هوشی انسان در این محدوده نمیگنجد اما با نگاهی تیزبین به یکی از ابعاد ممتاز هوش میتوان ظهور رفتارهای هوشمندانه انسان را در قالب هیجانات مشاهده کرد (سارنی[2]، 1999؛ به نقل از شمس،1384)، بعد مورد نظر «هوش هیجانی[3]» است که به شناخت فرد از خود و دیگران، ارتباط با دیگران و نیز سازگاری و انطباق با محیط برای دستیابی به اهداف موردنظر مربوط میشود، هوش هیجانی پیشبینی موفقیت فرد را ممکن میسازد زیرا نشان میدهد که فرد چگونه دانشش را در یک موقعیت بلادرنگ به کارگیرد (بار ـ آن[4]، 2000؛ به نقل از گلمکانی،1384) .
هیجانهایی که افراد احساس میکنند ناشی از ارزیابی اطلاعات است که این ارزیابی شامل شناخت یا پردازش اطلاعات رسیده از محیط، بدن، حافظه فرد، تمایل به پاسخگویی به شیوه خاص، و ملاحظه نتایج اعمالی که ممکن است از حالت هیجانی به دست آیند میباشد. (شاکتر[5] و سینگر[6]، 1942، محیالدین بناب، 1375) بنابراین افکار و شناخت فرد در تعیین این که چه هیجانهایی برانگیخته خواهد شد، نقش اساسی ایفا میکند و پس از ارزیابی موقعیت سبب واکنش هیجانی میگردند (اکمن[7]، 1992، به نقل از محیالدین بناب، 1375). ناتوانی افراد یک جامعه در شناخت صحیح و تجزیه و تحلیل موضوعات گوناگون، حل مشکلات، اتخاذ تصمیمهای صحیح وارزیابی نتایج انواع پدیدهها و جریانات، نسلهای ناتوان و سازشپذیر در مقابل انواع مسائل اجتماعی و فرهنگی را نتیجه خواهد داد ( پازارگادی و همکاران ،1381)
بدون شک، رشد تواناییهای پیچیده تفکر برای موفقیت انسان در قرن بیست و یکم ضروری است، اریکسون معتقد است که توانایی در تفکر انتقادی، حل مسئله و تعقل به عنوان اهداف اساسی تربیت محسوب میگردد (عباسی، 1380 ) . هر فرد چه در جریان تحصیل و چه پس از فراغت از تحصیل پیوسته در حال اظهارنظر و اخذ تصمیم است،روی این زمینه باید قضاوتهای او منطقی باشد و بتواند قضاوت دیگران را نیز ارزیابی کند و آنچه را که با دلیل همراه است صحیح تلقی و غیر از این را بیاعتبار بداند. هدف تعلیم و تربیت چیزی جز تفکر نمیباشد و در این بخش تفکر انتقادی بخشی اساسی در تفکر و یادگیری میباشد که با رشد افراد ارتباط دارد و در نهایت به رشد جامعه میانجامد. (مایرز[8] 1986؛ترجمه، ابیلی، 1380)
دعوت به تفکر در نظام فکری مسلمان نیز مورد تاکید است. در قران آیات زیادی در این رابطه وجود دارد. برای مثال در آیه 43 سوره عنکبوت آمده است:«تعجب نکنید از این که حشراتی از قبیل عنکبوت را مثال میزنیم جز عالمان و دانایان آن را در نمییابند.»، در این آیه خداوند مثالهایی را برای انسانهای آگاه و متفکر میزند. همچنین در احادیث مختلف به تفکر توصیه شده است از جمله حدیث نبوی، «یک دم اندیشه از هفتاد سال عبادت بهتر است» و اینکه حضرت علی (ع) میفرماید: «خردها، رهبران اندیشه، اندیشهها، رهبران دلها و دلها، رهبران حسها و حسها، رهبران اندامها هستند». (نهجالبلاغه، نقل از الحیات)، بزرگان ادب و اندیشه نیز ما را به تفکر دعوت نمودهاند چنانچه مولانا اندیشه را مهمترین عنصر وجودی انسان قلمداد میکند. (اسلامی، 1382)
افراد باید عقاید و افکار و عادات و مهارتها، تمایلات و طرز برخورد خویشتن را مورد ارزیابی قرار دهند و با توجه به نقش هر یک از آنها در زندگی و توجه به دلیل و نتایج خاص هر یک، در ارتباط با دیگران آنها را بررسی نمایند. (شریعتمداری، 1376، ص 29).
بیان مسأله
آدمی از همان بدو تولد در یک محیط اجتماعی قرار میگیرد که این محیط در فرد به همان اندازه موثر است که محیط طبیعی و فیزیکی در دگرگونی و تغییر وجودی فرد نقش دارد. زیرا نه تنها او را به بازشناسی واقعیات ملزم میسازد بلکه نظام یا سیستمی ساخته و پرداخته از نشانهها و علائم را نیز برای وی فراهم میکند که افکار و اندیشه و هیجانات و عواطف درونی فرد را تغییر میدهد و روشهای تازهای به او ارائه میدهد و یک رشته از فرایض و تکالیف بیشماری را به وی تحمیل میکند (گلمن[9]، 1994؛ ترجمه کوچک انتظار ، 1384).
تحقیقات نشان داده است که عواملی غیر از هوش یا استعداد در موفقیت افراد دخالت دارند از جمله این عوامل میتوان هوش هیجانی را نام برد، هوش هیجانی نوعی هوش درونفردی است و شامل ویژگیهایی مانند توانایی تهییج و برانگیختن خود، استقامت و پایداری در مقابل شکست، از دست ندادن روحیه، پس راندن افسردگی و یاس در هنگام تفکر، همدلی، صمیمیت و امید داشتن است (گلمن، 1995؛ ترجمه کوچک انتظار، 1384) . افرادی که از لحاظ هیجانی باهوش هستند حالتهای هیجانی خود را به نحو صحیح درک و ارزیابی مینمایند. آنها میدانند چگونه و چه وقت احساسات خود را بیان نمایند و به نحو موثری خلق خود را تنظیم مینمایند. این افراد از لحاظ اجتماعی نیز کارآمد میباشند. (سالوی[10]، 1999؛ ترجمه اکبرزاده، 1383).
این که هیجانها تا چه حدی توانایی تفکر و برنامهریزی کردن برای حل مشکلات یا بهبود در روابط به کار گرفته میشوند مشخص میکند که شناخت هر فرد از تواناییهای خود، چقدر است و به این ترتیب نحوه عملکرد شخص را در زندگی مشخص میکند (اکمن 1990، به نقل از گلمن 1995؛ ترجمه پارسا، 1380).
کشفهای اخیر دنیای علم نیز به قدرت مغز و خاصیت اثرپذیری آن، یعنی توانایی در زمینه قدرتمند و باهوشتر شدن، حفظ محرکات ذهنی در بلند مدت اشاره دارند (صفوی، 1380). دیویی تفکر را جریانی میداند که در آن فرد کوشش میکند مشکلی را که با آن روبرو شده است مشخض سازد و با استفاده از تجربیات قبلی خویش به حل آن اقدام کند. (شریعمتداری، 1366)
علاوه بر این انسانها به طور طبیعی با دنیای خودنقادانه رابطه برقرار میکنند یعنی اهل تحقیق و بررسی هستند نه این که هر آنچه به آنها گفته میشود را قبول کنند (کدیور، 1381). تفکر انتقادی از جمله شیوههای تفکر است که به تواناییهای فکری افراد از جمله تحلیل، ترکیب، قیاس، نقد و انتقاد خلاقانه تجارب به موقعیتهای جدید کمک میکند (چت مایرز، 1986؛ ترجمه ابیلی، 1374) و به معنای شکایت از یک موقعیت یا پدیده نیست بلکه به معنی تیزبینی است و در واقع به دستهای از امور که با جریان تفکر سنجیده و منطقی منجر میشود، ارتباط دارد. (قاسمیفر، 1383)
روانشناسان در دو سه دهه اخیر موفقیت در زندگی اجتماعی و اقتصادی، احساس شادکامی و رضایت روانی، توانایی مقابله با استرس و ویژگیهای شخصیتی و مهارتهای اجتماعی را به هوش هیجانی نسبت دادهاند. مسئلهای که در این پژوهش برای محقق مطرح می باشداین است که:
آیا بین هوش هیجانی با تفکر انتقادی رابطه وجود دارد؟
آیا بین هوش هیجانی و تفکر انتقادی دختران وپسران تفاوت وجود دارد؟
ضرورت یا اهمیت پژوهش
فلاسفه و دانشمندان در طول تاریخ عمدتاً بر هوش تحلیلی تکیه داشته و آن را تحسین کردهاند، از نظر آنها هیجان به عنوان یک عنصر پر هرج و مرج، اتفاقی، غیرعقلانی، ناپخته و تا حدی مخرب و راهنمایی خطاپذیر برای عملکرد انسان میباشد. به طوری که پابلیوس سیروس[11] مینویسد «بر احساسات خود حکمرانی کن، نگذار احساسات تو بر تو غلبه و حکمفرمایی کند». (اکبرزاده، 1383) . اما امروزه بر اهمیت روانشناختی هیجان تاکید زیادی میشود و این ایده که هیجان سایر تواناییهای شناختی را تقویت میکند نه این که مانع آنها باشد، مورد پذیرش قرار گرفته است. علاوه بر این بسیاری ازمحققان معتقدند که هیجان منبع اولیه انگیزش است (لازارد[12]، 1961، لیپر[13]، 1848؛به نقل از شمس ،1384) و تجربههای هیجانی اطلاعات مهمی درباره محیط و موقعیت فراهم میآورد که این اطلاعات قضاوتها، تعمیمها، اولویتها و فعالیتهای شخصی را شکل میدهد (شوآرز[14]، 1990، و کلر، 1983؛ همان منبع).
این ایده که هیجان نه تنها در فعالیتهای هوشمندانه بلکه در موفقیت زندگی نیز تاثیر دارد به طور چشمگیری در قلمرو و هوش هیجانی ظاهر شده است.تئوری هوش هیجانی دیدگاه جدیدی درباره پیشبینی عوامل موثر بر موفقیت و همچنین پیشگیری اولیه از اختلالات روانی فراهم میکند که تکمیل کننده علومشناختی، علوم اعصاب و رشد کودک است. قابلیتهای هوش هیجانی برای خودگردانی هیجانی و تدبر ماهرانه روابط بسیار با اهمیت هستند. مفهوم هوش هیجانی را میتوان در موقعیتهای آموزشی مانند دانشگاهها، مدارس و غیره برای کمک به روانشناسان و مشاوران در شناسایی دانشآموزان و دانشجویانی که نمیتوانند به طور موثر و مکفی با نیازهای تحصیلشان که ممکن است به اخراج از مدرسه یا احتمالاً مشکلات هیجانی بینجامد به کار برد (بار ـآن، 1997).
مربیان بزرگ تفکر را هم مبنا و اساس تعلیم و تربیت قرار میدهند و رشد استعداد تفکر را هدف عمده مؤسسات تربیتی میدانند. آنها معتقدند که هوش استعدادی عقلانی است و تفکر کار هوش یا عقل است اگر هوش یا عقل امری بالقوه باشد پس ما صرفاً در طریق پرورش تفکر میتوانیم هوش را به گیریم و آن را از قوه به فعل درآوریم (شریعتمداری، 1366، ص 422).
هر فعالیت علمی و تحقیقی باید دو تأثیر در انسان به وجود آورد یکی این که بینش و بصیرت به انسان بدهد و دیگر این که راه حلهای فنی برای غلبه بر مشکلات در اختیار او قرار دهد (قاسمیفرد، 1383). در جریان یادگیری نیز تعقل جزء ارکان اصلی به شمار میرود. فهم به معنای درک رابطه عنوان یا مطلب، درک رابطه اجزاء مطلب با هم و هر جزء به کل مطلب و به طور کلی قدرت ارائه تصویری کامل از موضوع ارائه شده است (شریعتمداری، 1375). یادگیرنده در این جریان به تحلیل موضوع و بررسی اجزاء آن میپردازد. او علاوه بر تحلیل به ترکیب اجزاء با هم مبادرت نموده از این طریق بهتر موضوع ارائه شده را درک میکند. (شریعتمداری، 1366). توجه به شناخت بستر ذهنی افراد و تواناییهای آنها در تفکر انتقادی به شهروندان دیدی نقاد وجامع نسبت به کلیه ابعاد اجتماعی،فردی،اقتصادی،سیاسی و... داده و آنها را با اصول بنیادی دموکراسی آشنا میکند. برای اینکه نسلی پویا و تلاشگر در پیشبرد ثبات و دوام جامعه تربیت شود، باید دانشآموزان شیوههای قضاوت درباره جامعه و تفکر در مورد زندگی خویش و دیگران را بیاموزند.(شعبانی، 1371).
بنابراین با توجه به این که غالباً، عاطفه به عنوان یک مؤلفه مفید و حتی حیاتی برای بروز واکنشهای سازگارانه در مقابل موقعیتهای اجتماعی به حساب میآید و با توجه به اهمیت مهارت افراد در تفکر و استدلال و پردازش اطلاعات و در نهایت به کارگیری آنها، پژوهش در زمینه هوش هیجانی و تفکر انتقادی ضروری به نظر میرسد.
اهداف پژوهش
هدف اصلی این پژوهش تعیین رابطه میان هوش هیجانی با تفکر انتقادی در میان دانشآموزان دوره متوسطه شهر تهران است.
اهداف اختصاصی
- بررسی رابطه بین هوش هیجانی و تفکر انتقادی در دانشآموزان دوره متوسطه
- مقایسه هوش هیجانی دانش آموزان دختر وپسر دوره متوسطه
- مقایسه تفکر انتقادی دانش آموزان دختر و پسر دوره متوسطه
- بررسی رابطه هوش هیجانی و تفکر انتقادی در دانش آموزان دختر دوره متوسطه
- بررسی رابطه هوش هیجانی و تفکر انتقادی در دانش آموزان پسر دوره متوسطه
فرضیههای پژوهش
- بین هوش هیجانی و تفکر انتقادی دانش آموزان رابطه وجود دارد.
- بین هوش هیجانی کلی دانشآموزان دختر و پسر و مؤلفه های آن تفاوت وجود دارد.
- بین تفکر انتقادی دانشآموزان دختر و پسرو مؤلفه های آن تفاوت وجود دارد.
- بین هوش هیجانی و تفکر انتقادی دانش آموزان دختر تفاوت وجود دارد.
- بین هوش هیجانی و تفکر انتقادی دانش آموزان پسر تفاوت وجود دارد.
متغیرهای پژوهش
در این پژوهش مطالعه بر روی دانشآموزان سوم متوسطه با دامنه سنی 17 ـ 16 سال (دختر و پسر) که در سال تحصیلی 85 ـ 84 در مدارس شهر تهران مشغول به تحصیلی هستند انجام شده است. از این رو هوش هیجانی متغیر پیشبینیکننده و تفکر انتقادی متغیر ملاک و متغیر جنسیت به عنوان متغیر تعدیلکننده و میزان تحصیلات و سن به عنوان متغیرهای کنترلکننده در نظر گرفته میشوند.
تعاریف نظری و عملیاتی مفاهیم و متغیرها
1.هوش هیجانی
گلمن[15] (1995)، هوش هیجانی را عبارت از مهارتهایی میداند که دارنده آن میتواند از طریق خودآگاهی روحیات خود را کنترل کند، از طریق خودکنترلی آنها را بهبود بخشد و از طریق همدلی، تأثیر آن را درک کند و از طریق مدیریت روابط به شیوههایی رفتار کند که بر روحیه خود و دیگران به صورت مثبت تاثیر بگذارد (پارسا ، 1381).
مارتینز[16] (1997)، هوش هیجانی را یک سری از مهارتهای غیرشناختی، تواناییها و ظرفیتهایی میداند که توانایی فرد را در مقابل مطالبات و فشارهای بیرونی مقاوم میسازد. (وفا، 1384).
بار ـ آن[17] (1999)، هوش هیجانی را یک دسته از تواناییها و مهارتهای غیرشناختی میداند که توانایی موفقیت فرد را در مقابله با فشارها و اقتضاهای محیطی افزایش میدهد.
2.تفکر انتقادی[18]:
تفکر انتقادی عبارت است از «تفکر مستدل و تیزبینانه درباره این که چه چیزی را باور کنیم و چه اعمالی را انجام دهیم و یا ارزیابی تصمیمات از راه وارسی منطقی و منظم مسایل، شواهد و راهحلها» (سیف، 1383)
تعاریف عملیاتی
1.هوش هیجانی: منظور از هوش هیجانی در این تحقیق، نمرهای است که هر یک از آزمودنیها از پرسشنامه هوش هیجانی بار ـ آن به دست میآورند.
2.تفکر انتقادی: منظور از تفکر انتقادی، نمرهای است که هر یک از آزمودنیها در پاسخ به پرسشنامه در آزمون مهارتهای تفکر انتقادی کالیفرنیا «فرم ب[19]» کسب میکنند.
در این فصل به بررسی و نقد منابع و تدوین چارچوب نظری متغیرهای تحقیق که شامل هوش هیجانی و تفکر انتقادی میباشد، پرداخته میشود.
قسمت اول: هوش هیجانی
هوش
بعد از استقلال روان شناسی به عنوان یک شاخه در سال 1879، هوش یکی از مفاهیمی بود همواره ذهن پژوهشگران و روانشناسان را در دورههای مختلف به خود مشغول ساخت، ولی چون هوش یک مفهوم کاملاً انتزاعی بوده و هیچگونه پایه و اساس محسوس عینی و فیزیکی ندارد تعریف این واژه همواره روانشناسان را با مشکل مواجه ساخته است. با این وجود تعاریف متفاوتی از هوش ارائه شده است و اکثر روانشناسان در این نکته توافق دارند که، هوش توانایی سازگاری فرد با شرایط و محیط است و هوش عامل اصلی موفقیت افراد محسوب میشود (مارنات[20]، 1990؛ ترجمه پاشا شریفی، 1375).
معانی هوش در فرهنگهای مختلف به شکلهای گوناگون وجود دارد اما به گونه کلی، آن را میتوان به سه گروه تربیتی (تحصیلی)، تحلیلی و کاربردی تقسیم کرد. روانشناسان تربیتی معتقدند هوش کیفیتی است که موجب موفقیت تحصیلی میشود و از این نظر یک نوع استعداد تحصیلی به شمار میآید. نظریهپردازان تحلیلی آن را توانایی استفاده از پدیدههای رمزی یا
| دسته بندی | برنامه ریزی شهری |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 138 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 106 |
فهرست مطالب
عنوان صفحه
چکیده...........................................
فصل اول: ضرورت تحقیق............................ 1
1-1- مقدمه: ضرورت تحقیق......................... 2
فصل دوم: ضرورت بهینه سازی سپتیک تانک............ 4
1-2- تعریف فاضلاب................................ 5
2-2- مشخصات فاضلاب............................... 5
1-2-2- مشخصات فیزیکی........................... 5
2-2-2-مشخصات شیمیایی............................ 5
33-2- انواع فاضلاب.............................. 11
1-3-2- فاضلاب خا نگی ............................ 11
2-3-2 فاضلاب صنعتی ............................. 11
3-3-2- فاضلاب سطحی............................... 12
4-2- تصفیه فاضلاب .............................. 12
1-4-2- تاریخچه.................................. 12
2-4-2- ضرورت و اهداف تصفیه فاضلاب................ 13
5-2- شناسایی و دلایل ساخت تصفیه خانه های کوچک ... 17
1-5-2 سپتیک تانک .............................. 17
2-5-2تعریف سپتیک تانک .......................... 18
3-5-2 علل کاربرد سپتیک تانک ................... 25
6-2- تاریخچه توسعه سیستم RBC ................. 36
1-6-2- توصیف سیستم RBC - ...................... 36
2-6-2- مرحله بندی کردن واحدهای RBC ............ 45
7-2- اصول تصفیه بیو لو ژیکی .................... 50
1-7-2 موازنه جرم روی سیستم RBC ................ 52
8-2- موازنه جرم روی سیستم RBC ................. 53
9-2- پارامترهای تایثر گذار برروی رشد بیو لوژیکی 54
1-9-2- اثر PH................................... 55
2-9-2- اثر سمیت وروش کاهش آن ................... 55
3-9-2 – اثر دما ................................ 55
10-2- محدود ه بارهیدرولیکی مناسب برای سیستم RBC 56
11-2- مشکلات عملیات اجرایی ...................... 59
12-2- تلفیق سپتیک تانک با RBC ................. 59
فصل سوم : تجهیزات و راه اندازی ................. 61
1-3- مقدمه .................................... 62
2-3- قوانین طراحی مدلهای هیدرو لیک ............. 62
1-2-3 – تئوری تشابه ............................ 62
2-2-3- اصول تشابه .............................. 62
3-3- مختصری در مورد طراحی مدل ................. 66
4-3- محاسبه ابعاد مدل آزمایشگاهی .............. 66
1-4-3- محاسبه «زمان ماند » در داخل تانک......... 67
2-4-3- محاسبه تعداد دیسکها...................... 69
5-3- ساخت پایلوتها ونصب تجهیزات مربوطه ........ 69
6-3 – جزئیات ساخت و راه اندازی پایلوت .......... 77
7-3- محاسبه میزان انرژی تقریبی لازم باری تماس دهنده ها 77
8-3- نصب تجهیزات مربوطه به سیستم RBC ........... 82
9-3- نحوه مونتاژ سیستم ......................... 83
10-3- آزمایشات ................................. 83
1-10-3- آزمایش اندازگیری اکسیژن محلول (DO)-..... 83
2-10-3- اکسیژن مورد نیاز بیو شیمیایی ()-..... 83
3-10-3- آزمایش اکسیژن مورد نیا شیمیایی (COD)-... 87
4-10-3- اندازه گیری مواد معلق (MISS)-............ 87
5-10-3- کل مواد باقیمانده (T.S)-................. 88
11-3-مواد و روشها .............................. 88
12-3- محلولهای لازم و روشهای ساخت آنها.......... 88
1-12-3- آزمایش اکسیژ ن محلول (DO)-.............. 89
2-12-3- آزمایش اکسیژن مورد نیا بیو شیمیایی ()- 89
3-12-3- اکسیژن مورد نیاز شیمیایی (COD)-....... 90
13-3 – دستگاهها و وسایل مورد نیاز .............. 91
فصل چهارم : مطالعه تجربی روی پایلوتهای طراحی شده . 93
1-4- مختصری در مورد میکرو بیو لوژی سیستم ....... 94
2-4- سیستمهای مرکب.............................. 97
1-2-4- مکانیزم سپتیک تانک ...................... 97
3-4- مو جودات زنده موجود در سیستم ............. 100
5-4- رشد فیلم در RBC ........................... 117
4-4- محاسبه میزان فسفر ورودی به سیستم .......... 118
1-5-4- توسعه فیلم .............................. 120
2-5-4- انتقال اکسیژن بین فیلم و هوای داخل سیستم 121
6-4- تاثیر سطح مدیل (MEDIA) روی رشد فیلم و راندمان سیستم 121
7-4- تاثیر سرعت چرخش برروی رشد فیلم ............ 122
فصل پتنجم : نتایج و بحث......................... 125
1-5- اثرمیزان بار ورودی بر راندمان سیستم ....... 126
2-5- تغییرات PH نسبت به زمان ................... 126
3-5- اثر افزایش دور الکتروموتور در پایلوت(2)-... 132
4-5- اثر افزایش ضخات فیلم برراندمان حذف COD- .. 132
5-5- تغییرات غلظت فاضلاب ورودی به سیستم ......... 136
6-5- تاثیر کاهش ارتفاع فاضلاب ورودی در مخزن بادبی 136
7-5- تفییرات دما در ورودی و خروجیهای دو پایلوت.. 136
8-5- تغییرات جامدات کل (T.S) در ورودی و خروجی پایلوتها 138
1-8-5- تغییرات جامدات معلق (T.S.S) در ورودی و خروجی پایلوت 138
2-8-5- تغییرات جامدات معلق فرار (V.S.S) در ورودی و خروجی پا یلوتها 138
9-5- بررسی راندمان حذف COD در دو پایلوت ....... 143
10-5- مشکلات عملیات ............................. 143
نتایج .......................................... 146
پیشنهادات ..................................... 148
فهرست منابع .................................... 150
ضرورت تحقیق
نیاز انسان به محیط سالم امری انکارناپذیر است که بسادگی نمی توان از کنار آن گذشت ، چرا که متابولیسم بدن انسان در سایه محیط زیستی سالم راندمانی مطلوب از خود نشان میدهد و این مهم میسر نمی شود مگر اینکه در حفظ و نگهداری محیط زیست نهایت دقت و تلاش بکار گرفته شود در راستای اهمیت همین مسئله است که بحث تصفیه فاضلاب به میان می آید و دفت و تأمل در این امر کمک شایانی به سلامت محیط زیست می کند . از حدود یکصد سال پیش که رابطه ای بین اثر باکتریها و میکروبهای بیماریزا آشکار گشت انسان بفکر پاکسازی آبهای آلودهخ افتاد ، بعبارت دیگر فن تصفیه آب و فاضلاب در روند امروزی خود بیشتر در اثر پیشرفت علم زیست شناسی و پزشکی بوجود آمده است (1)
پرداختن و توجه به این فن از آنجا شروع گشت که بتدریج برای جلوگیری از آلوده شدن منابع طبیعی آب و بویژه رودخانه ها ، ورود فاضلاب به این منابع ممنوع اعلام گردید .متأسفانه افزایش شهرنشینی و پیشرفتهای صنعتی نه تنها باعث بالا رفتن میزان مصرف آب گردیده بلکه میزان آلودگی آبها را نیز افزایش داده است مخصوصا" که با گذشت زمان بعلت کاربرد دهها محصول شیمیایی جدید در زندگی روزمره و ورود آنها به فاضلاب شهری و تخلیه فاضلاب به آبها و یا مصرف هزاران ترکیب جدید شیمیایی در صنایع و تخلیه آنها به جریانها از طریق پسابها موضوع آلودگی محیط زیست را پیچیده تر ساخته است .بنا به دلایل ذکر شده ، تصفیه فاضلاب امری کاملا" ضروری بنظر رسیده و این ضرورت انگیزه ای جهت ساختن تصفیه خانه های بزرگ و مدرن گردید .
اما ، بعلت اینکه تصفیه خانه های بزرگ نیاز به صرف هزینه فراوان دارد لذا بطور خود بخود ساخت آنها محدود میشود و بجای آنها تصفیه خانه های کوچکتر و محدودتری در نظر گرفته می شوند .
منظور از تصفیه خانه های کوچک ، تصفیه خانه هایی هستند که بنا به عللی که توضیح داده خواهد شد چند واحد از تأسیسات تصفیه خانه بزرگ در آن بکلی حذف و یا ساختمان آن در واحدهای دیگر ادغام شده اند . مهمترین عاملی که موجب کوچک شدن یک تصفیه خانه می شود ، عبارت از کم بودن جمعیتی است که فاضلاب آنها به تصفیه خانه می رسد . بعلاوه علل زیر نیز میتواند کوچک شدن طرح یک تصفیه خانه گردد (1) :
1- عدم نیاز به تصفیه کامل فاضلاب
2- علل اقتصادی .
3- نوع آلودگی فاضلاب .
"سپتیک تانگ" ساده ترین نوع تصفیه خانه تک واحدی است که تصفیه مکانیکی (ته نشینی ) و تصفیه زیستی بکمک باکتریهای بی هوازی بطور همزمان در آن انجام می گیرد .
سپتیک تانک می تواند حدود 30٪ آلودگی را کاهش دهد که این مقدار کم محسوب می شود و نیاز سازمان حفاظت محیط زیست را برطرف نمی سازد . (15)
اما بعلت اینکه در شهرهای مختلف بویژه شهرهایی که در آنها شبکه جمع آوری فاضلاب وجود ندارد ( شهرهایی استان مازندران ) ، سپتیک تانک کاربرد وسیعی داشته و فاضلاب تصفیه شده باید به زمین و یا آبهای سطحی و زیرسطحی منتقل گردد .
لذا این منابع در اثر تماس با فاضلاب دفع شده بشدت آلوده می شوند . این مسأله بویژه در تقاطیکه سطح آب زیرزمینی بالاست ( استان مازندران ) شدت بیشتری پیدا می کند .
البته دفع فاضلاب ناشی از سپتیک تانک به رودخانه ها ، زمینهای کشاورزی و غیره مشکلاتی از قبیل آلودگی آبها ، شیوع انواع بیماریهای واگیر و غیر واگیر ، نابودی محصولات کشاورزی و غیره را نیز بهمراه دارد .
وقوع این مشکلات ، نیاز به بهینه سازی سپتیک تانک را ضروری می سازد . جهت بهینه سازی سپتیک تانک از سیستمی به نام RBC "1" ( دیسکهای بیولوژیکی چرخان ) استفاده شده است که این سیستم را درون سپتیک تانک سنتی تعبیه می کنیم .
با استفاده از RBC درون سپتیک تانک عملا" فیلم بیولوژیکی Biofilm ) ( تشکیل و راندمان حذف BOD افزایش می یابد و پساب با کیفیت مقبولتری وارد محیط زیست می گردد .
فصل دوم :
ضرورت بهینه سازی سپتیک تانک
1-2- تعریف فاضلاب
فاضلاب مخلوط رقیقی از انواع آبهای زائد حاصل از فعالیت انسان است که این فعالیتها را می توان در امور شخصی ، صنعتی ، خدماتی و کشاورزی خلاصه کرد (15) .
در فاضلاب همواره مقدار آب ( 9/99٪ ) بوده و تنها (1/0٪ ) بقیه را سایر مواد تشکیل می دهند . فاضلاب تازه ، مایع کدر خاکستری رنگ است که بوی زننده ای ندارد .
این فاضلاب حاوی مواد مختلفی می باشد که با توجه به منشأ تولید فاضلاب ، نوع آنها فرق می کند . البته باید توجه داشت در هنگامیکه فاضلاب از صنایع رنگسازی و نساجی تولید می شود ، فاضلاب رنگی خواهد بود . فاضلاب از هر جائیکه تولید شده باشد ، با گذشت زمان اکسیژن محلول آن پایان یافته و بعد از گذشت مدت زمانی متعفن خواهد شد و رنگ آن در مورد فاضلاب خانگی و شهری بطور اخص به ساه تبدیل می شود و بوی بسیار زننده ای دارد که بوی ناشی از تولید هیدروژن سولفید بوده و رنگ سیاه آن بخاطر تشکیل ترکیب سولفید آهن می باشد . ( 2 )
2-2- مشخصات فاضلاب
برای طراحی و بهره وری از تأسیسات جمع آوری ، تصفیه و دفع فاضلاب و نیز به منظور جلوگیری از مشکلات زیست محیطی آگاهی از ماهیت فاضلابها ضروری است .
مشخصات فاضلاب را می توان در سه گروه عمده : مشخصات فیزیکی ، مشخصات شیمیایی و مشخصات بیولوژیکی دسته بندی کرد (18)
1-2-2- مشخصات فیزیکی
مهمترین مشخصه فیزیکی فاضلاب عبارت است از کل مواد جامد که شامل مواد شناور ، مواد قابل ته نشینی ، مواد کلوئیدی و مواد محلول می باشد . سایر مشخصات فیزیکی عبارتند از بو ، دما ، چگالی ، رنگ و کدورت .
2-2-2- مشخصات شیمیایی
ویژگی شیمیایی فاضلاب بسیار گسترده و پیچیده می باشد چون با توجه به ورود مواد معدنی و آلی و آلی گوناگون در هر روز به محیط زیست و اثرات تقریبا" ناشناخته آنها روی همدیگر تنها می توان مشخصات شیمیائی را در سه گروه عمده بررسی کرد .
1- مواد آلی 2- مواد غیرآلی 3- گازها
1- موادآلی
ترکیبات آلی معمولا" شامل کربن ، هیدروژن و اکسیژن و در بعضی موارد همراه با نیتروژن هستند . ممکن است عناصر مهم دیگری نظیر گوگرد ، فسفر و آهن نیز وجود داشته باشند . گروههای اصلی مواد آلی موجود در فاضلاب عبارتند از :
پروتئین (40 تا 60 درصد ) ، کربوهیدراتها (25 تا 50 درصد ) و ( چربی و روغن 10 درصد ) "15" اوره ترکیب آلی دیگری است که در تشکیل فاضلاب نقش دارد . از آنجایی که اوره به سرعت تجزیه میشود ، اوره تجزیه نشده در فاضلابهائیکه تازه نباشند به ندرت دیده میشود . فاضلاب علاوه بر پروتئین ، کربو هیدات ، چربی ، روغن و اوره حاوی مقادیر کمی از مولکولهای آلی سنتزی مختلف با ساختمانهای ساده تا بی نهایت پیچیده است .
از این مواد سنتزی می توان به پاک کننده ها ، ترکیبات آلی فرار و سموم کشاورزی اشاره کرد علاوه بر اینها تعداد اینگونه ترکیبات در نتیجه ساختن مولکولهای آلی جدید ، هر ساله افزایش میابد .
2- مواد غیر آلی ( معدنی )
مواد معدنی داخل فاضلاب دارای اهمیت زیادی بوده و در تثبیت کثرت کیفیت آن حائز اهمیت اند. غلظت مواد غیر آلی در اثر فرسایش زمین و در مسیر حرکت فاضلاب افزایش می یابد . به جز برخی از فاضلابهای صنعتی ، اکثر فاضلابها بندرت از مواد غیرآلی که در چرخه طبیعی آب به آنها اضافه می شود ، تصفیه می شوند .
از مواردیکه روی تصفیه فاضلاب مؤثر بوده و در گروه مواد غیرالی قرار میگیرند می توان به PH ، قلیائیت ، نیتروژن ، فسفر ، گوگرد ، ترکیبات غیرآلی سمی و فلزات سنگین اشاره کرد . "16" .
3- گازها
گازهائی که عموما" در فاضلابهای تصفیه نشده یافت میشود عبارتند از :
نیتروژن ، اکسیژن ، کربن دی اکسید ، هیدروژن سولفید ، آمونیاک و متان سه گاز اول از گازهای عمومی جو بوده و در همه آبهائی که در معرض هوا باشند دیده می شوند . هر سه گاز در اثر تجزیه مواد آلی موجود در فاضلاب بوجود می آیند . سایر گازهایی که در فاضلاب تصفیه نشده وجود ندارد ولی برای مقاصدی وارد فاضلاب می شود عبارتند از گاز کلر ، اوزن و اکسیدهای گوگرد و نیتروژن می باشد .
3-2-2- مشخصا بیولوژیکی
در ارتباط با مشخصات بیولوژیکی باید به ارگانیزمهای بیماریزا و روشهای شناسائی شاخص آشنا بود" 6 " .
میکروارگانیزمهای اصلی که عمل بخش بیولوژیکی را بعهده دارند عبارتند از باکتریها ، قارچها ، جلبکها ، تک یاختگان ، جانوران و ویروسها که از این میان باکتریها به خاطر تنوع و گستره عملشان نقش مهمتری را بر عهده دارند .
بطور کلی مشخصات فیزیکی ، شیمیایی و بیولوژیکی فاضلابها در جـدول ( 1-2 ) آورده شده است "18 و 15 "
همچنین بخاطر آشنایی با آلاینده های فاضلاب و دلیل اهمیت آنها در تصفیـه فاضلاب ، در جـدول (2-2 ) آلاینده های مهم فاضلاب و دلایل اهمیت حذف این آلاینده ها آورده شده است "16و 18 "
جدول (1-2 ) – مشخصه های فیزیکی ، شیمیایی و بیولوژیکی فاضلاب و منابع آنها .
3-2- انواع فاضلاب
فاضلاب بسته به شکل پیدایش و خواص آنها به سه گروه تقسیم می شود "9"
فاضلابهای خانگی ، فاضلابهای صنعتی و فاضلابهای سطحی . البته امروزه فاضلاب کشاورزی را نیز به دسته بندی بالا اضافه می کنند .
1-3-2- فاضلاب خانگی
فاضلاب خانگی از فاضلاب دستگاههای بهداشتی ، شیر دستشویی ، حمام ، ماشین لباس شویی و ظرفشویی و فاضلاب آشپزخانه و همچنین فاضلاب ناشی از شستشوی قسمت هاتی مختلف خانه ایجاد می گردد .
خواص فاضلابهای خانگی در سطح یک کشور تقریبا" یکسان است . فقط غلظت آن فرق میکند "1" .
علاوه بر فاضلاب خانگی ، فاضلاب ناشی از اماکن تجاری و خدماتی نیز به شبکه جمع آوری فاضلاب وارد شده و در نهایت فاضلاب شهری را تشکیل می دهند .
2-3-2- فاضلابهای صنعتی
فاضلابهای صنعتی بر خلاف فاضلابهای بهداشتی ( که از حالت پایداری غلظت مواد آلی و معدنی برخوردارند ) دارای اختلاف گسترده و زیادی هستند که بررسی و پژوهش جداگانه ای برای هر کدام از صنایع لازم خواهد بود .
مهمترین اختلاف فاضلابهای صنعتی با فاضلاب خانگی را می توان بصورت زیر بیان کرد :
الف – امکان وجود مواد و ترکیبات شیمیایی سمی در فاضلاب صنعتی بیشتر است .
ب – خاصیت خورندگی در فاضلاب صنعی بیشتر است .
ج – خاصیت قلیایی و اسیدی متفاوت و وسیعی در فاضلاب صنعتی دیده می شود .
د – امکان وجود موجودات زنده در فاضلاب صنعتی کمتر است .
بعضی از فاضلابهای صنعتی نظیر فاضلاب صنایع غذایی وجه اشتراک بیشتری با فاضلاب خانگی دارند . وجه مشترک فاضلاب صنعتی ناشی از کارخانجات مختلف تنها در فاضلاب خروجی از تأسیسات خنک کننده آنهاست "19" .
درفاضلاب ناشی از معادن ، کارخانجات فولاد سازی و کارخانجات شیمیایی بیشتر مواد خارجی را مواد معدنی تشکیل می دهند . در حالی که در کارخانجات صنایع غذایی و نشاسته سازی بیشتر مواد خارجی ، آلی هستند .
لذا مواد تشکیل دهنده فاضلابهای صنعتی چندین برابر بیشتر از محتویات فاضلاب خانگی است .
3-3-2- فاضلابهای سطحی
فاضلاب سطحی از بارندگی و ذوب برف و یخ در نقاط بلند بدست می آید "20 " .
این فاضلاب در اثر جریان روی سطح زمین و تماس با آشغال و مواد زائد روی زمین آنها را شسته و آلوده میگردد . بیشترین مواد خارجی را در این فاضلابها ، مواد معدنی مانند شن و ماسه تشکیل می دهند که در اثر شستشوی خیابانها ، وارد فاضلاب می شوند . پسمانده ذرات گیاهی و حیوانی و مواد نفتی ، قسمتهای دیگر مواد خارجی را تشکیل می دهند . شبکه های جمع آوری این فاضلابها می تواند بصورت در هم یا مجزا باشد . اگر شبکه به صورت مجزا باشد فاضلاب تنها شامل فاضلاب خانگی صنعتی و جریان ورودی خواهد بود و اگر از شبکه در هم برای جمع آوری استفاده گردد علاوه بر سه جزء برف ، آب باران نیز وارد فاضلاب می شود . در هر حالت اجزای فاضلاب بسته به شرایط محلی و فصلی نیز خواهد بود .
4-2- تصفیه فاضلاب
1-4-2- تاریخچه
بر خلاف فنون آبرسانی شهری و جمع آوری فاضلاب که تاریخچه ای نسبتا" طولانی و چند هزار ساله دارد "9" . پالایش و تصفیه فاضلاب بصورت امروزی دارای سنه تاریخی کوتاهی میباشد . از حدود یکصد سال پیش که رابطه بین اثر باکتریها و میکروبهای بیماری در واگیری و شیوع بیماریها آشکار گشت ، انسان بفکر پاکسازی آبهای آلوده افتاد . بعبارت دیگر ، تصفیه آب و فاضلاب با روند امروزی بیشتر در اثر پیشرفت علم زیست شناسی و پزشکی بوجود آمده است .
اعلام ممنوعیت دفع فاضلابها به رودخانه ها و منابع طبیعی آب ، ضرورت تصفیه را بوجود آورده است .
با گذشت زمان و توسعه شهرها و صنایع ، خطر آلودگی محیط زیست و در نتیجه نیاز به تصفیه فاضلاب با شدت بی سابقه ای افزایش یافته و با آن روشهای بسیاری برای تصفیه فاضلاب پیشنهاد و بکار گرفته شد . روشهای طبیعی تصفیه جزو قدیمی ترین روشهایی هستند که برای تصفیه فاضلاب بکار گرفته شده اند . بویژه استفاده از فاضلاب برای آبیاری در کشاورزی بعلت دارا بودن مواد آلی مورد نیاز گیاه از یکصد سال پیش تا کنون در کشورهای اروپایی متداول بوده است .
در ایالات متحده آمریکا بدلیل عدم وجود موانع قانونی در برابر دفع فاضلاب تصفیه نشده به داخل اقیانوسها و منابع پذیرنده آبی ( نسبت به اروپا ) و همچنین وجود زمینهای وسیع مناسب برای دفع تا اواخر قرن نوزدهم به تصفیه برای دفع فاضلاب چندان توجه نشد اما در اوایل قرن بیستم شرایط زیست محیطی ایجاب کرد ، فشار برای اعمال روشهای کارآمدتر در کنترل فاضلاب رشد فزاینده ای پیدا کند .
عدم امکان فراهم آوردن سطوح وسیع و کافی برای دفع زمینی فاضلاب تصفیه نشده بخصوص برای شهرهای بزرگ منجر به استفاده از روشهای مؤثرتری در تصفیه فاضلاب شد.
در ایران از زمانهای بسیار دور لجن بدست آمده از چاههای جذب بعنوان کود در کشاورزی استفاده می شد . ولی در تمام این روشها ، تکیه بر بازیافت کود حاصل از فاضلاب بوده است نه تصفیه آن "1" .
مهمترین عاملی که باعث رشد صنعت تصفیه فاضلاب شد بروز اپیدمیها و بیماریهای خطرناک توسط فاضلاب تصفیه نشده و تولید روزافزون فاضلاب بر اثر گسترش شهرنشینی و توسعه صنایع بوده است "19" .
2-4-2- ضرورت و اهداف تصفیه فاضلاب
قبل از اینکه فاضلاب را به آبهای پذیرنده دفع کنیم ، باید آنرا تصفیه کنیم تا اینکه به موارد زیر برسیم :
الف – کاهش گسترش بیماریهای عمومی بعلت وجود میکروارگانیزمهای بیماریزا در فاضلاب .
ب – جلوگیری از آلودگی آبهای سطحی و زیر زمینی "3 " .
این دو دلیل به یکدیگر وابسته بوده ، چرا که یک منبع آب آلوده می تواند بعنوان پتانسیل عفونت نیز باشد . هر چند که در حال حاضر و با آگاهی هر چه بیشتر می توان گفت که آلودگی شیمیایی و میکروبی محیط زیست برای خود طبیعت بیشتر نامطلوب بوده و بنابراین اندازه کاهش آلودگی باید بر اساس نقطه نظرات زیست محیطی استوار باشد .
تصفیه فاضلاب بصورت مصنوعی یکی از راهکارهای دستیابی به استانداردهای محیط های پذیرنده پساب دفع شونده می باشد . تصفیه فاضلاب ، جداکردن آلاینده های موجود در فاضلاب که بصورت جامد و مایع هستند می باشد . این کار امکارن دفع نهایی اجزاء تثبیت شده فاضلاب را بدون ایجاد اثر سوء در محیط فراهم می آورد . در تصفیه فاضلاب اهداف زیر مد نظر است :
الف – تأمین شرایط بهداشتی برای زندگی مردم
فاضلابهای شهری همیشه دارای میکروبهای گوناگونی می باشند که قسمتی از آنها میکروبهای بیماریزا هستند . ورود فاضلاب تصفیه نشده به محیط زیست و منابع طبیعی آب ، چه آنهائی که روی زمین قرار دارندت و چه آنهائی که زیر زمین قرار دارند موجب آلوده شدن این منابع به میکروبهای بیماریزا میگردد و در اثر تماس انسان با این منابع و یا مصرف آب آلوده خطر گسترش این بیماریها بین مردم بوجود می آید "19 " .
ب – پاکیزه نگهداشتن محیط زیست
وارد نمودن فاضلاب تصفیه نشده به محیط زیست موجب آلودگی این محیط شده که علاوه بر خطرهای مستقیمی که برای بهداشت مردم دارد ، نتایج دیگری از قبیل : ایجاد مناظر زشت ، بوهای ناخوشایند و سرانجام تولید حشرات را بهمراه دارد . این حشرات ، خود وسیله ای برای جابجا شدن میکروبهای بیماریزا و آلودخ سازی محیط زیست با این میکروبها می باشند " 19 " .
ج – بازیابی فاضلاب
با توجه به اینکه مقدار نمکهای معدنی محلول در فاضلاب بمراتب کمتر از آب دریاهای آزاد می باشد و فاضلاب جزء آبهای شیرین و آلوده بحساب می آید استفاده دوباره از فاضلاب تصفیه شده بجـای آب شیرین جهت آبیاری کشاورزی بمراتب ارزانتر خواهـد بود "15" .
3-4-2- روشهای تصفیه فاضلاب
برای تصفیه فاضلاب روشهای متعددی وجود دارد این روشها شامل تصفیه فیزیکی ، تصفیه شیمیایی و تصفیه بیولوژیکی می باشد . تصفیه فیزیکی شامل واحدهای دانه گیر و ته نشینی اولیه می باشد که مهمترین هدف آن حذف مواد قابل ته نشینی تحت تأثیر نیروی ثقل میباشد . در تصفیه شیمیایی ، استفاده از مواد شیمیایی در حذف آلاینده ها مورد نظر است که به دلیل ایجاد لجن زیاد و گران بودن ، تا حد امکان از این روش استفاده نکرده و از سایر روشها بجای آن بهره میگیریم .
تصفیه بیولوژیکی که مهمترین و پرکاربردترین روش تصفیه فاضلاب می باشد را می توان در دو گروه
کلی : 1- سیستمهای رشد معلق 2- سیستمهای رشد چسبیده تقسیم بندی نمود "19" .
1- سیستمهای رشد معلق ( Suspended growth process)
مواد آلی داخل فاضلاب بصورت محلول یا معلق هستند که وظیفه تجزیه و هضم آنها بر عهده میکروارگانیزمها می باشد .
چنانچه شرایطی فراهم آید که میکروارگانیزمها در داخل فاضلاب معلق باشند به اصطلاح در فاز مایع با هم برخورد داده شوند و در عین حال تصفیه فاضلاب نیز انجام گیرد . به این فرآیند رشد معلق گفته می شود . چون کلیه میکروارگانیزمها به رشد و تکثیر در محیطی می پردازند که همواره در آن معلق می باشند . از فرآیندهای اصلی تصفیه بیولوژیکی رشد معلق می توان به :
1- فرآیند لجن فعال .
2- حوضچه های هوادهی
3- راکتور ناپیوسته متوالی
4- هضم هوازی لجن
اشاره کرد . از میان این روشها ، لجن فعال فرایندی است که بیش از همه در تصفیه فاضلاب مورد استفاده قرار میگیرد که مختصرا" بررسی می شود "6 " .
روشهای تصفیه عموما" به دو دسته هوازی و بیهوازی تقسیم می شوند که روشهای تصفیه رشد معلق عموما" هوازی هستند . در سیستمهای بی هوازی گاز متان تولید می شود که منبع انرژی با ارزشی است . در سیستم بی هوازی لجن کمتری تولید می شود . هزینه های تأمین انرژی هوادهی در روش هوازی بیشتر از هزینه تأمین بی هوازی است . سرعت رشد میکروارگانیزمهای اختیاری در سیستم بی هوازی کمتر است "30 " . سیتمهای بیهوازی حساسیت بیشتری به دما و ph دارند .
فرآیندهای تصفیه هوازی عبارتند از :
1- لجن فعال .
2- فیلتر چکنده .
3- دیسکهای بیولوژیکی چرخان .
4- حوضچه های هوادهی .
5- هضم هوازی لجن .
6- راکتور ناپیوسته متوالی .
و غیره و فرآیندهای تصفیه بیهوازی عبارتند از :
1- سپتیک تانک .
2- فیلتر بیهوازی .
3- هضم بی هوازی لجن و غیره .
سیستمهای رشد چسبیده Attached growth processes) (
در سیستمهای کشت میکروبی چسبیده یا به عبارتی در فرآیندهای رشد چسبیده از راکتورهای بیولوژیکی استفاده می شود که در آنها فاضلاب با لایه های میکروبی متصل به سطوح در تماس است . میکروارگانیزمها در سطح ماده واسطه ای که Media) ( خوانده می شود جمع شده و با استفاده از مواد پروتئینی لزج ( آنزیمها ) به آن می چسبند این لایه جاندار که به آن بیوفیلم گفته می شود مکانی انباشته ااز میکروارگانیزمهاست که نقش تصفیه فاضلاب را بعهده دارد . در این فرآیندها حذف مواد آلی و همچنین فرآیند نیتریفیکاسیون Denitrification) ( قابل تحقق است (23 و 15 ) .
برجی که از ماده واسطه پر شده است بنام برج بیولوژیکی خوانده می شود و چنانچه بستر آن بصورت نامنظم پر شده باشد آن را فیلتر چکنده گویند . آنچه که در این فرآیند اتفاق می افتد بدین صورت است که فاضلاب از سطح بیوفیلم داخل راکتور عبور می رسند و بعلت وجود گرادیان غلظت در لایه به داخل آن نفوذ میکند . ذرات و کلوئیدهای معلق ممکن است در سطوح چسبیده باقی بمانند . اکسیژن لازم برای فرآیندهای هوازی رشد چسبیده از طریق اکسیژن فاضلاب ورودی و همچنین از طریق فضاهای خالی داخل داکتور تأمین می شود . رشد لایه بیوسم به یک جهت محدود میباشد و این جهت به طرف بیرون از سطح جامد است .
از مهمترین فرآیندهای رشد چسبیده میتوان به صافیهای چکنده با بار آلی کم و باز زیاد ، دیسکهای بیولوژیکی چرخان ) RBC ( و راکتورهای با بستر پر شده اشاره نمود .
فرآیند لجن فعال - ) Activated (
راکتورهای لجن توسط آردرن و لاکت در انگلستان ابداع شد "26 " .
چون در این فرآیند لجنی که ته نشین می شود حاوی میکروارگانیزمهای زنده است و این لجن را برای افزایش جرم زنده و تسریع واکنشها بر می گردانند آنرا لجن فعال می گویند .
فرآیند لجن یک سیستم تصفیه از نوع رشد معلق است که می توان آنرا در راکتورهای اختلاط کامل یا جریان پیستونی انجام داد .
با توجه به اینکه مطالعات زیادی در خصوص ترکیب روشهای تصفیه بطور مثال لجن فعال با فیلتر چکنده و یا سیستم های هوازی ، صورت گرفته اما کاربرد سیستم ترکیبی سپتیک تانک با دیسکهای بیولوژیکی چرخان در مطالعات و بخصوص در داخل کشور دیده نشده . لذا ضرورت تحقیق در این زمینه امری کاملا" اجتناب ناپذیر است .
در ادامه ابتدا به ضرورت وجود سپتیک تانک و معرفی آن و سپس نیاز به بهینه کردن سپتیک تانک توسط ترکیب با دیسکهای بیولوژیکی چرخان اشاره می شود .
5-2- شناسایی و دلایل ساخت تصفیه خانه های کوچک
هماهنگونه که مختصرا" در مقدمه ذکر گردید تأسیس پالایشگاههای بزرگ و مدرن فاضلاب تنها به دلایلی چند محدود می شود که این دلایل مفصلا" در ادامه بیان می گردد. بنابر این تصفیه خانه های کوچک مطرح می گردند . منظور از تصفیه خانه های کوچک ، تصفیه خانه هایی هستند که به عللی چند واحد از تأسیسات تصفیه خانه بزرگ یا بکلی حذف و یا ساختمان آن در واحدهای دیگر ادغام شده اند "1 " .
مهمترین عاملی که موجب کوچک شدن یک تصفیه خانه می شود ، عبارت از کم بودن جمعیتی است که فاضلاب آنها به تصفیه خانه می رسد . علاوه بر کمی جمعیت ممکن است علل دیگری نیز که در زیر نامبرده می شوند موجب کوچک شدن طرح تصفیه خانه گردند :
الف – عدم نیاز به تصفیه کامل فاضلاب
گاهی ممکن است بعلت وجود منابع طبیعی با ظرفیت تصفیه زیاد مانند رودخانه های بزرگ و یا دریا بتوان از ایجاد بعضی واحدهای تصفیه خانه خودداری و در هزینه سرمایه گذاری اولیه صرفه جویی نمود .
در این صورت فاضلاب را بصورت ناقص تصفیه کرده و بقیه عمل تصفیه را بعهده منابع طبیعی نامبرده می گذارند . البته در این حالت باید دقیقا" میزان آلودگی فاضلاب را داشته باشیم تا مبادا موجبات آلودگی محیط زیست را فراهم آوریم ، که اتفاقا" بحث اصلی مطرح شده در این تحقیق بر روی همین مسأله است .
ب – بعلت عدم امکان مالی و نیاز اجتناب ناپذیر به صرفه جویی از ساختن چند واحد تصفیه خانه صرفه جویی نموده و بدین ترتیب ساختمان تصفیه خانه را کوچکتر می سازند.
ج – نوع آلودگی فاضلاب
برای تصفیه فاضلابهای صنعتی ممکن است بعلت نوع آلودگی تنها نیاز به ایجاد چند واحد برای تصفیه خانه گردد و ساختمان آن کوچک طراحی شود .
امروزه با توجه به تعداد روزافزون شهرکهای مسکونی که در مجاورت شهرهای بزرگ ساخته می شوند ، مناطق ییلاقی که نمی توانند از شبکه فاضلاب شهری استفاده کننده روستاهایی که دفع فاضلاب آنها با مشکل مواجه است و بالاخره واحدهای مستقلی از قبیل بیمارستانها ، ارگانها و غیره ، مسأله تصفیه خانه های کوچک اهمیت زیادی پیدا کرده است . سبک تانک و ایمهاف تانک از انواع تصفیه خانه های کوچک هستند .
1-5-2- سپتیک تانک Septic tank ) ( .
تاریخچه- از حدود 100 سال پیش توسعه روش بی هوازی در اروپا شروع شد . در سال 1860 لوریس اچ مورزاس از تانکهای سپتیک ، که در آنها لجن ته نشین شده تحت هضم بی هوازی قرار میگیرد و عمل هضم و جدا سازی جامدات هر دو در یک نانک صورت می گیرد "1 " . در فرانسه استفاده کرد " 27 " .
دونالدکالرون در سال 1895 اولین کسی بود که به وجود متان پی برد و برای شهر اکستر انگلستان از تانک سپتیک استفاده نمود و از گاز متان حاصل شده برای روشنایی اطراف استفاده کرد "9 " .
در سالهای 1902 و 1912 آزمایشات مشابهی در آمریکا صورت گرفت . در سال 1904 دکتر کارل ایمهاف "1 " آلمانی ، از تانکی جهت تصفیه بی هوازی استفاده کرد که در آن عمل هضم و جداسازی جامدات در دو قسمت جداگانه انجام می گرفت . وی دستگاه تخمیر بیهوازی را بنام خویش ثبت نمود . که به مخزن ایمهاف معروف گردید و در سال 1904 در انگلستان محققی بنام تراویس "2 " ، تانکی مشابه تانک ایمهاف بکار برد . شمایی از ایمهاف نانک در شکل (3-2 ) آمده است .
2-5-2- تعریف سپتیک تانک
سپتیک تانک سـاده ترین نـوع تصفیـه خانه تـک واحـدی است که تصـفیه مکانیکی (ته نشینی) و تصفیه زیستی با کمک باکتریهای بیهوازی بطور همزمان در آن انجام می گیــرد "1 " .
سپتیک تانک مانند شکلهای صفحات بعد تشکیل شده است از تانک سرپوشیده ای که معمولا" با بتن آرمه و در ابعاد کوچک آن با مواد پلاستیکی مانند فایبرگلاس ساخته میشود .
فاضلاب پس از ورود به تانک و بعلت کاهش سرعت جریان آن ، قسمتی از مواد معلق خود را بصورت ته نشینی از دست می دهد و از سوی دیگر تانک بیرون می رود . درجه آلودگی فاضلابی که از سپتیک تانک بیرون می رود تقریبا" معادل درجه آلودگی فاضلاب بیرون آمده از استخرهای ته نشینی نخستین می باشد یعنی حدودا" 30 درصد کاهش آلودگی بهمراه دارد .
مواد ته نشینی شده بصورت لجن در کف تانک با کمک باکتریهای بیهوازی هضم می شود . بطوریکه تانک حداکثر 1 تا 2 بار در سال نیاز به خالی کردن پیدا می کند "1 " .
سپتیک تانک برای تصفیه فاضلاب یک ساختمان و یا مجتمعی از چند ساختمان مسکونی بکار می رود .
طول تانک مستطیل شکل را معمولا" دو تا چهار برابر عرض آن انتخاب می کنند و عمق مؤثر تانک حداقل باید 2/1 متر باشد . در تانکهای بزرگ عمق باید از نظر اقتصادی در حدود 2 تا 3 متر انتخاب گردد و بعلاوه فاصله سطح فاضلاب تا سقف تانک باید 30 تا 40 سانتیمتر انتخاب گردد "1 " .
برای بهتر زلال سازی فاضلاب معمولا" تانکها را مانند شکل (1-2 ) از دو قسمت و یا مانند شکل (2-2 ) از سه قسمت می سازند .
حجم قسمت اول را دو برابر قسمتهای بعدی انتخاب میکنند تا اینکه اولا" نوسانهای فاضلاب را تا حدودی جبران کند و ثانیا" مواد جامد بیشتری در آن ته نشین گردد .
ورود و خروج فاضلاب باید در نقطه ای زیر سطح تانک انجام گیرد که مواد شناور از تانک به بیرون نریزد و برای بیرون فرستادن گازهای تولید شده از عمل باکتریهای بیهوازی در سپتیک تانک لازم است لوله های تهویه ای به قطر حدود 10 سانتی متر پیش بینی گردد "15 " .
زمان ماندهیدرولیکی برای پساب در داخل تانک (ساعت 48-16 ) در نظر گرفته می شود بنابراین ابعاد تانک طبق این زمان ماند تعیین می گردند " 15 " .
کد اجرائی BS6297 برای پساب کم در سال 1983 بکار گرفته شده است "1 " .
فرمول زیر برای محاسبه ظرفیت کل سپتیک تانک جائیکه عمل لجن زدایی در فاصله کمتر از یک سال انجام می گیرد داده شده است :
وقتیکه جمعیت تحت پوشش 4 باشد ، ظرفیت تانک برابر است با
با استفاده از استاندارد ساخت سال 1985 مقدار مینیمم ظرفیت 2700 لیتر در نظر گرفته می شود " 10 " .
استاندارد آلمان ) DIN4261 ( حجم لازم در سپتیک تانک برای هر نفر 300 لیتر و حداقل حجم تانک را 3 متر مکعب پیشنهاد کرده است . حداقل حجم تانک در اطریش و سوئیس 5 متر مکعب می گیرند "1 " .
استاندارد انگلستان حجم تانک برای توقف یک شبانه روز میانگین فاضلاب در حالت بدون بارندگی بعلاوه 8/1 متر مکعب فضا برای جمع شدن لجن پیشنهاد می کند . همچنین حداقل حجم را 5/3 متر مکعب پیش بینی کرده است "1 " .
استاندارد هندستان حجم مفید تانک را حداقل 3/2 مترمکعب و بر مبنای 112 تا 252 لیتر برای هر نفر در نظر می گیرد و حجم لجن بدست آمده از تانک را 21٪ لیتر برای هر نفر در شبانه روز پیش بینی می کند "1 " .
لجن بدست آمده از سپتیک تانک از نظر وزنی 25 تا 30 درصد و از نظر حجمی 75 تا 80 درصد کمتر از لجنی است که از استخر ته نشینی نخستین بدست می آید "15 " .
| دسته بندی | قالب سایت |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 58 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 78 |
در یک پروژه وِب عادی، با ورود افرادی مواجه میشویم که کارهای متفاوتی انجام میدهند؛ شماری از افراد حقیقی و توابع متغیر آنها. در طول انجام این پروژه ، باید خودتان را جای تکتک افراد بگذارید و کارهای مختلفی انجام دهید ولی در یک پروژة وِب عادی به افراد زیر نیاز دارید:
البته به این معنی نیست که فقط دست کم چهار نفر برای چهار کار لازم است. در پروژة یک شرکت بزرگ، ممکن است از افرادی که در واحدهای فروش یا خرید یا امور دارایی هستند، نیز کمک گرفته شود.
خوشبختانه، در این پروژه میتوانید جای هر کدام از افراد باشید و تمام تصمیمگیریها را خودتان انجام دهید. ولی باز هم باید نکاتی را مدنظر داشته باشید.
تا وقتی که نمیدانید، چه کاری میخواهید انجام دهید، نمیتوانید سایتی با کارایی بالا بسازید.
مثلاً در یک سایت شخصی، هدف داشتن خانهای خیالی است. شاید بخواهید اطلاعاتی در مورد چیزهایی که دوست دارید و به آن علاقهمند هستید، آنجا بگذارید و یا یک برنامة تلویزیونی که دوستش دارید و یا هزاران مطلب دیگری که به آن علاقه دارید؛ مثلاً بخواهید جایی را به عکسهای گربهتان اختصاص دهید تا آن را در دنیا پخش کنید!
به هر حال، در دنیای تجارت، هدف همیشه یک چیز است: به دست آوردن پول. در نهایت تاجران متوجه میشوند که به دست آوردن پول در وِب، ضرورتاً به معنی فروش میلیونها کتاب و کامپیوتر و چیزهای دیگر نیست. یک شرکت سایت وب میتواند مستقیماً ، از تجارب الکترونیکی یا دریافت سود سهم، پول به دست آورد و یا بطور غیرمستقیم با برقراری روابط اجتماعی بهتر با مشتریان ، قطع هزینههای زنجیروار موجود، ارتباط بهتر با کارپردازان و یا کم کردن هزینههای دیگر به پول دست یابد
.
اصطلاح جدید : تجارت الکترونیکی (E-commerce) ـ در چند سال اخیر به شکلهای مختلفی معنی شده است، ولی به نظر میرسد بیشتر به معنی خرید و فروش اجناس، از طریق وِب باشد. در گذشته هم، مربوط میشد به تجارت اجناس الکترونیکی که اکنون با e-business شناخته میشود.
چندی پیش، وارد یک شرکت مخابراتی بزرگ شدم که میخواست تجهیزات تلفنی را وارد یک کاتالوگ Onlineکند . مدیران نگران این نبودند که میزان فروش از طریق سایت چگونه باشد ، چون هزینة اصلی سایت را فرستادن کاتالوگ 400 صفحهای به تمامی مصرفکنندگان، به وجود میآورد. اکنون شرکت ضمیمة کوچکتری را برای مشتریان میفرستاد و مشتریان را به بیرون از سایت برمیگرداند. در این صورت هر بار که مشتری خرید نکند، به جای اینکه اطلاعاتش را از اتصال تلفنی با اداره بگیرد، آن اطلاعات را از خارج سایت دریافت کند و به این شکل، هر بار حدود 12 دلار برای شرکت ذخیره میشود. این نمونهای از کاستن هزینهها است.
در اینجا، یک مجلة فرضی با نام Primary-Outpost میسازیم و اهداف پروژه به ترتیب اهمیت چنین است:
در اینجا، ترتیب خیلی مهم است. زیرا شما میخواهید یک پروژة بزرگ با کارکرد درست را بسازید، اکثر مطالب و (Contents) وظایف (Functionality) پروژه، بر ایجاد حالتی متمرکز است که کاربران ، برای مدت طولانی میخکوب شوند و مرتباً به این سایت برگردند. در راستای این اهداف، شما مطالب خود را دائماً تغییر خواهید داد و میکوشید تا مفهوم تشکیل گروه و انجمنها را در سایت خود ایجاد کنید.
اگر بر تجارب الکترونیکی متمرکز میشدید، ممکن بود بیشتر بر جریان پردازش خریدکردن و جذابتر ساختن فضای سایت متمرکز شوید.
اصطلاحات جدید:
مخاطب مورد نظر شما، چیزهای زیادی را دربارة روش ساختن و توسعة سایت تعیین میکند. واضح است که یک سایت بازی برای بچهها باید قیافه و عملکرد کاملاً متفاوتی نسبت به سایت شرکت صنعتی Online داشته باشد. ولی چیزی که خیلی مشخص نیست، این است که مخاطب مورد نظر شما میتواند، استفاده از تکنولوژی جدیدتر مثلاً DHTML را برای سایتتان حکم کند.
اصطلاح جدید: (HTML Dynamic) ـ ترکیبی است از طرحبندی و قابلیتهای اسکریپت که به اشخاص اجازه میدهد، یک صفحة وِب را طوری بسازند که چیزهایی روی صفحه حرکت کنند یا وقتی که کاربر ماوس را روی آنها میکشد، ظاهرشان تغییر کند. DHTML بیشتر برای انیمیشنها به کار میرود و میتواند ابزار قدرتمندی باشد؛ البته اگر بطور شایستهای به کار رود.
به عنوان مثال، در این پروژه هدف، سرگرمیهای داستانهای علمی ـ تخیلی (Ficiton Science) است؛ این سایت دربرگیرندة گروهی از افراد حرفهای است که از محل کار خود با سایت تماس میگیرند (البته در وقت مخصوص خودشان!) ولی اکثر مخاطبان ، دانشجویان و مشتریان دیگری هستند که از خانة خود تماس میگیرند.
خوب اینها به چه معنی هستند؟ مفاهیم جزئی راجع به کاربران را بعداً توضیح خواهیم داد اینجا فقط خلاصهای از نحوة برقراری ارتباط کاربران را بیان میکنیم:
البته این بدین معنی نیست که اکنون نمیتوانید سایتی با امکانات گرافیکی قوی بسازید. فقط به این معنی که اگر شما این کار را انجام دهید، به یک نسخة سایت فقط متنی، با پهنای باند (bandwidth) کمتر نیاز خواهید داشت.
اصطلاحات جدید:
از طرفی، وقتی کاربران سایت را میبینند، هدفهایی را در ذهن خود دنبال میکنند. برای شما هم مفید است که بدانید اهداف آنان چیست. در این صورت، متوجه میشوید که طراحیتان به آنها کمک میکند یا مانعی برای رسیدن به اهداف آنهاست. در یک سایت پویا، کاربران به سایت شرکت متصل میشوند، محصولاتی را سفارش میدهند، سفارشهای موجود را بررسی میکنند، اطلاعات Offline دریافت میکنند و یا فعالیتهای دیگری انجام میدهند؛ این عملیات را میتوان تصور کرد. فرض کنید که کاربرانتان به ترتیب اهمیت چنین اهدافی داشته باشند:
اکنون، میتوانید در مورد نحوة کار، حدسهایی بزنید. در عمل هم ، برای اینکه متوجه شویم مشتریان به چه چیزهایی نیاز دارند، باید پول زیادی خرج کنیم. ولی در اینجا، بعد از اینکه سایت پیشرفت کرد، میتوانید کارهایی که کاربران برای دیدن سایت انجام میدهند را پیگیری کنید و یا حق تقدمها را تغییر دهید.
اکنون که میدانید چه کاری میخواهید انجام دهید، میتوانید مطالب و وظایفی که سایت دارد، را تعیین کنید. به اهداف مخاطبان توجه کنید. حداقل به این موارد نیاز دارید:
چون در حال حاضر، مورد زیر هم بازار بسیار داغی دارد، پروژه شامل این قسمت نیز میباشد:
و بهتر است برای کاربرانی که به سایت برمیگردند ، پیشنهاد کنیم:
اکنون که ما میدانیم چه میسازیم، لازم است نگاهی به چیزهایی که نیاز داریم تا کار انجام شود، بیندازیم. ابتدا به یک صفحة وِب سِرور واقعی نگاهی کنیم تا با طرز کار آن آشنا شویم.
هنگامی که با مرورگر خودتان به یک صفحة وِب دسترسی پیدا میکنید، در واقع با یک کامپیوتر دیگری ارتباط برقرار میکنید که ممکن است آن سوی دنیا باشد. عملیاتی که انجام میشوند، عبارتند از:
1- کامپیوتر شما به آدرس IP کامپیوتری که آن را فراخوانی کردهاید، مراجعه میکند. هر کامپیوتری که روی اینترنت است ـ همچنین کامپیوتر شما، در صورتی که به اینترنت متصل شوید ـ یک آدرس IP واحد و منحصر به فرد دارد که آن را به بقیة کامپیوترهای اینترنت میشناساند. مثلاً ، آدرس IP برای http://www.yahoo.com چیزی شبیه 204.71.200.67 است. آدرس IP ، شبیه شماره تلفن است.
2- کامپیوتر شما یک پیغام یا درخواست را به آن آدرس میفرستد. شبیه زنگ تلفن است. اگر کسی در خانه برای جواب دادن به تلفن نبود، از زنگزدن جلوگیری میکند تا مرورگر قطعاً بداند که جوابی نخواهد گرفت و قفل کند.
3- آن کسی که به صورت عادی جواب تلفن را میدهد و بعد صحبت میکند، برنامة وِب سِرور است که به روشهای متعددی فعال میشود، روشهایی مثل یک اپراتور سوئیچبْرد[1] درخواستها را دریافت میکند و عمل مناسب را برمیگرداند.
4- اولین چیزی که وِب سِرور احتیاج دارد، این است که تعیین کند چه چیزی درخواست شده است. اغلب اوقات، تقاضا برای دریافت یک صفحة وِب ایستاست. بنابراین سِرور اطلاعات مناسب را فراهم میکند و در جواب مرورگر میفرستد. گاهی اوقات، اطلاعات پویا درخواست میشوند؛ مثل Pages Server Active . در این حالت، سِرور عملاً کارهایی مثل اجرای یک دستور یا اجرای یک برنامه را برای بازگرداندن اطلاعات انجام میدهد. سِرور، اطلاعات را داخل یک صفحه تدوین میکند که در جواب مرورگر بفرستد.
5- مرورگر، اطلاعات را دریافت میکند و در واقع، اصلاً اطلاعی ندارد یا دانستن اطلاعاتی راجع به آن برایش مهم نیست، چه صفحه از چهارده بانک اطلاعاتی مجزا در نقاط مختلف دنیا ایجاد شده باشد و چه از یک فایل متنی سادة قدیمی تمام چیزی که مرورگر میفهمد این است که در حال دریافت یک سری از اطلاعات است. بر اساس سرآیندها [2] یعنی همان اطلاعاتی که درست قبل از بخش اصلی صفحه رسیدهاند و در مورد صفحه و محتوایش توضیح میدهند، مرورگر تصمیم میگیرد که با جریان اطلاعات چه کار کند. مثلاً یک صفحه HT/ML با سرآیند "text/html " برای مرورگر مشخص میکند باید دنبال برچسبها بگردند و متنی را نمایش دهند. یک فایل تصویری ممکن است با سرآیند "image/gif" بیاید که در حقیقت به مرورگر میگوید که به وسیلة بازسازی اطلاعات دریافتنی، یک تصویر را نمایش دهد.
اصطلاحات جدید : آدرس IP ـ برای هر کامپیوتر، آدرس Protocol Internet است ، یک عدد چهار قسمتی است که بطور منحصر به فردی ، کامپیوتر را در اینترنت میشناساند. شبیه شمارة تلفن کامپیوتر است.
برای اینکه هر مطلب پویایی بر روی ماشین شخصی شما بتواند اجرا شود، به یک وِب سِرور قابل دسترس احتیاج دارید. نحوة انجام عملیات به سیستم عامل شما بستگی دارد. ولی در هر حال برای ASP و HTML به یک صورت خواهد بود. مسألة مهم ، قراردادن ابزارها و نصب آنها میباشد. بعد هم میتوانید روی آن کارهایی انجام دهید.
ویندوز 2000
ویندوز 2000 دارای Service Information Internet نگارش 5 (IIS5.0) میباشد که برای سرویسدهی ASP لازم است. IIS نگارش 5 به صورت خودکار نصب میشود. مگر اینکه سیستمی را ارتقا دهید که Server Web Personal نصب کرده باشد، ولی افزودن آن کار مشکلی نیست. برای نصب و شروع کار با IIS نگارش 5 این مراحل را انجام دهید:
1- از منوی Start ابتدا Setting و سپس Panels Control را انتخاب کنید. روی قسمت Items Remove/ADD دوبار کلیک کنید.
2- ADD/Remove Windows Components را انتخاب کنید.
3- بلافاصله ، مطمئین شوید که کادرهای انتخاب مربوط به IIS و Debugger Script انتخاب شدهاند. Next را کلیک کنید. ممکن است لازم باشد سیدی نصب را وارد کنید.
4- نرمافزار، خودش نصب میشود. وقتی پایان یافت ، Finish را کلیک کنید.
از اینجا به بعد به نگارش ویندوز 2000 شما بستگی دارد. اگر ویندوز 2000 سِرور را اجرا کنید، یک ورودی، زیر Programs برای Manager Services Tools/Internet Administration خواهید دید.
اگر نگارش Professional ویندوز 2000 را اجرا میکنید، در واقع دو راه برای انتخاب دارید. به پانل کنترل برگردید، مثل مرحلة اول . ولی این بار Tools Administrative را دوبار کلیک کنید. از آنجا میتوان ، Manager Services Internet یا Manager Web Personal را اننتخاب کرد. هر دو ابزار ، IIS نگارش 5 را اداره میکنند و هیچکدام از آنها خیلی جدید نیستند.
Manager Services Internet خیلی شبیه واسط کاربردی IIS نگارش 4 است. به شما این امکانات را میدهد که شروع به کارکنید، متوقف شوید. سایتهای وِب متعددی را مدیریت میکند و سرویسهای مختلفی مثل FTP و email را ارائه میدهد. ظاهر آن شباهت زیادی به ویندوز اِکسپلُرر[3] دارد.
Manager Web Personal همان واسط کاربری برای Server Web Personal نگارش 4 است که برای اجرا روی ماشینهای ویندوز 9x طراحی شده است. Manager Web Personal نمایی از IIS نگارش 5 میباشد. ولی بسیار سادهتر از Manager Services Internet است.
در حالی که Manager Services Internet اجازة انجام هر کاری ، در هر سایت وِبی و بر هر ماشینی را که لازم باشد میدهد، PWM اینطور نیست و اختیارات کمتری، تنها در حد Site Web Default ارائه مینماید. وظایف اصلی اینها هستند: شروع کردن توقف، ساختن یک شاخة جدید (directory) ، پاک کردن شاخهها و تصمیمگیری اینکه آیا اسکریپتها[4] در شاخة اصلی اجرا بشوند یا خیر.
دسترسی به بانک اطلاعاتی با استفاده ازASP
آنچه در این قسمت میخوانید :
اکنون که میتوانید ASPها را کنار هم بگذارید و کارهای نیمهپویا[5] با آنها انجام دهید، زمان آن رسیده که به سمت تجارت پیش برویم. محاورات درست از اطلاعات به دست میآیند و اطلاعات در هر جا که باشند باید به صورت بانک اطلاعاتی [6] درآیند.
وقتی این قسمت در مراحل برنامهریزی بود (حتی بعد از آن) هر کسی که آن را مرور میکرد، یک سؤال از من میپرسید: از کدام بانک اطلاعاتی استفاده میکنی؟
جواب من به همة آنها یکی بود : «واقعاً مهم نیست».
| دسته بندی | علوم اجتماعی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 57 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 70 |
معنا و مفهوم عقب ماندگی ذهنی
تاریخ تمدن ، سابقه تلاش انسان است در غلبه در تقاضای محیطی که در آن زندگی میکند. در فرهنگهای مختلف، افرادی که نمیتوانند به نحویس مطلوب خود را با تقاضاهای محیطی_فرهنگی خود سازگار نمایند، از نظر دیگران با تعاریف و ویژگیهای خاصی به عنوان درمانده، ضعیف، ناتوان، عقب افتاده و... ناشناخته میشوند . در طول تاریخ، سیر نگرش عموم نسبت به عقب ماندگی ذهنی و افراد عقب مانده در جهت مثبت و سازنده تر در تغییر بوده است.
گروهی از مردم استنباط نادرستی از عقب ماندگی داشته و تصور مینمودهاند که عقبماندگی همانند یک مرض یا بیماری مسری بوده و میتواند از فردی به فرد دیگر سرایت نماید یا مانند سل و آبله و سرخجه در میان کودکان قابل انتقال است، با این فرق که بیماری ذهنی طولانیتر و سختتر است.
عدهای نیز بر این عقیده بودهاند که عقب ماندگی ذهن همان بیماری روانی یا دیوانگی است. متأسفانه چنین برداشتهای غلط و تصورات نادرست، هنوز بعضی اوقات حتی در میان افراد تحصیلکرده نیز به چشم می خورد.
در حقیقت باید توجه داشت که عقب ماندگی ذهنی همانند مرض یا بیماری نیستو کودکان و بزرگسالان هرگز به واسطه مجاورت و همنشینی با افراد عقب مانده ذهنی دچار عقب ماندگی ذهنی نمی شوند. خوشبختانه برخی از صاحبنظران از دیرباز بدین امر توجه داشتهاند، به عنوان نمونه می توان از تلاشهای ارزنده اسکونیرول پزشک فرانسوی نام برد. او در کتابی که در سال 1838 منتشر نمود، برای اولین بار صریحاً بدین مسئله توجه کرده و گروه افراد عقب مانده ذهنی را از بیماران روانی و مجانین متمایز و اشارهای به درجات مختلف عقب ماندگی ذهنی می نماید.
در واقع عقب ماندگی یک وضعیت و شرایط خاص ذهنی است که به علت شرایط و دلایل گوناگونی پدید می آید. البته عقب ماندگی ذهنی ممکن است در اثر یک بیماری ، عفونت یا ویروس به وجود آید، اما شرایط یا وضعیت به وجود آمده ( عقب ماندگی ذهنی ) قابل سرایت به دیگری نیست. عقب ماندگی ذهنی را می توان به دست یا پایی تشبیه کرد که خوب کار نمی کند. علت آن نیز ممکن است قبل از تولد ، مادرزادی و در چگونگی تشکیل نطفه یا به علت مشکلات و نارسایی های دوران بارداری باشد یا اینکه بر اثر مشکلات که نوزاد به هنگام تولد با آن مواجه بوده است یا به دلیل بروز ضایعات، حوادث و تصادفات در دوران زندگی کودک عارض گردد.
عقب ماندگی ذهنی شرایطی است که اساساً بر ضعف توانایی عمومی و نقصان رشد هوش دلالت دارد.
اهداف آموزشی و ویژگی های کودکان عقب مانده ذهنی
با این نگرش حقیقت بینانه که کودک عقب مانده ذهنی اول یک کودک است و بعد کودکی است با عقب ماندگی ذهنی، در واقع اهداف آموزش و پرورش کودکان عقب مانده ذهنی نمی تواند تفاوتی با هدفهای کلی آموزش و پرورش عادی داشته باشد، زیرا هدف عبارت است از شکوفایی حداکثر تواناییها و استعدادها، تزکیه و تعلیم و تربیت و در نهایت، هدف غایی از دیدگاه مکتب اسلام به « فلاح » رسیدن انسانهاست.
به عبارت دیگر، هدفمندی و جهت گیری تمامی برنامههای آموزشی لاجرم باید به گونهای باشد که انسانها را در طریق حق و هدایت و نیل به فلاح تربیت نماید. از این روشها تفاوتی که اهداف تربیتی کودکان عقب مانده ذهنی با اهداف عمومی تعلیم و تربیت دارد، در مورد تأکید و اهمیت فوق العاده حصول این هدفها در رابطه با کودکان عقب مانده ذهنی است.
اهم این هدفها به شرح زیر است:
هدفهای عمومی تعلیم و تربیت کودکان عادی و استثنایی
1 – رسیدن به خود آگاهی و شناخت
خودآگاهی و خودشناسی از جمله هدفهای آموزش و پرورش بوده و اولیا و مربیان کودکان استثنایی به ویژه کودکان عقب مانده، نقش و رسالت سنگینی را بر دوش دارند . خودآگاهی و خودشناسی، خمیره اساسی سازگاهی عاطفی و اجتماعی، پذیرش مسئولیتها، شکوفایی حداکثر تواناییها و استعدادها و حرکت به سوی رستگاری و کمال است . روشها و شیوههای نیل به این هدف در کلاسهای دانش آموزان آهسته گام در سنین مختلف بسیار حساس و ظریف و در عین حال مهم و خطیر بوده و در شکل گیری باز خوردهای ایجاد علایق و انگیزههای مطلوب و حرکت آفرین نقش به سزایی دارد.
2 – سازگاری اجتماعی و برتر از نمودن روابط مفید و مؤثر با دیگران
توفیق در زندگی اجتماعی، پذیرش مسئولیتهای متقابل و حسن ایفای وظایف مربوطه به ویژه انجام صحیح وظایف شغلی و حرفهای ، مستلزم برقراری روابط مفید و مؤثر مابین افراد می باشد. نقش برنامههای آموزشی کودکان استثنایی به ویژه کودکان آهسته گام در تشریح روابط سازنده و آموزنده بسیار مهم است. در این میان چگونگی برقراری روابط متقابل مطلوب بین کودک آهسته گام و دیگر افراد خانواده و اجتماع، همکلاسیها، مربیان و کارفرمایان ( به ویژه در سنین بزرگسالی ) از اهمیت به سزایی برخوردار است.
اولیا و مربیان کودک آهسته گام که دچار مشکلات چگونگی برقراری ارتباط صحیح می باشد. در تحقق بخشیدن به این هدف که نقش فوق العاده مهمی در زندگی موفق اجتماعی و شغلی افراد آهسته گام دارد، رسالت و وظایف بسیار مهمی بر عهده دارند.
3 – رسیدن به شایستگی شغلی و کفایت اقتصادی
یکی از مهمترین جنبههای آموزشی کودکان استثنایی به ویژه کودکان و نوجوانان آهسته گام، توجه به بعد عملی و تجربی برنامههای آموزشی است. اگر چه تا آنجا که مقدور است باید دروس اصلی و مهارتهای اساسی و کاربردی خواندن و نوشتن به کودکان آهسته گام آموخته شود، اما با توجه به محدودیت ذهنی آنها، لزوم گرایش برنامه های آموزشی به طرف آموزش مهارتهای شغلی و حرفهای کاری است بسیاری ضروری. توانایی احراز یک شغل مناسب و نیل به خودکفایی اقتصادی و داشتن زندگی غیراتکایی برای دانش آموزان آهسته گام که تا پایان سنین دبیرستانی در مدارس ویژه آموزش در طرح و تنظیم برنامه های آموزشی کودکان آهسته گام از همان ابتدا ملحوظ باشد.
4 – پذیرش مسئولیت اجتماعی
احساس مسئولیت و ایفای وظایف ناشی از آن، قدم اولیه زندگی اجتماعی است. اولیا و مربیان کودکان آهسته گام می بایستی علی رغم نارساییهای ذهنی کودکان، آنان را به مسئولیتهای مختلف فردی و اجتماعی خود آگاه نمایند. از همان ابتدای سنین کودکستانی و دبستانی، کودکان آهسته گام باید یا دیگرند که چگونه در خانواده، کلاس و مدرسه و اجتماع فردی مفید و مؤثر و شریک در کارها و مسئولیتهای همگانی باشند در واقع ، در اینجا مراد ما داشتن توقع و انتظار فوق العاده و غیر ممکن از افراد عقب مانده که دارای محدودیت ذهنیاند، نیست و خداوند نیز انسانها را به قدر توان وسعشان مسئول می داند، از انسانها با توجه به قابلیتها و تواناییها که خود اعطا نموده است مسئولیت می خواهد. لذا ضمن آنکه با ملاحظه عقب ماندگی و محدودیت ذهنی این افراد انتظار پذیرش تمام مسئولیتها را از آنان نداریم، باید به تناسب تواناییهای ذهنی و جسمی ایشان، از آنها مسئولیت خواست. شروع مدرسه، آغاز اولین تجارب اجتماعی و جدی کودکان عقب مانده بوده و بیداری حس مسئولیتهای اجتماعی حتی در ساده ترین تعریف خود عینیت پیدا می کند.
ویژگیهای عمومی دانش آموزان آهسته گام
هدفها و برنامه های دانش آموزان، آهسته گام آموزش پذیر، اساساً مانند افراد عادی است. آهسته گامان آموزش پذیر مانند سایر همسالان خود باید به حد اعلا و به نحوی مطلوب از برنامه آموزش و پرورش بهره مند گردند. باید از حداکثر تواناییهای خود استفاده نموده و در جهت تأمین نیازهای خود و انتظارات معقول جامعه به کفایت لازم برسند. برنامه های آموزش باید به نحوی باشد که این قبیل دانش آموزان بتوانند به سهولت خود را تطبیق نموده و از روابط مفید و مؤثر انسانی و اجتماعی برخوردار شوند.
برنامه آموزشی افراد آهسته گام یا آموزش پذیر بایدبه نحوی تدوین گردد که تمامی برنامه و روشهای معمول تحقق هدفهای زیر را که از اولویت و ضرورت خاصی برخوردارند مقدور وسیله نماید:
1.سازگاری شخصی یا عاطفی
2.سازگاری اجتماعی
3.سازگاری و شایستگی شغلی و کفایت اقتصادی
به طور کلی سازگاری و تعادل عاطفی دانش آموز آهسته گام، در تحقق دیگر هدفهای آموزشی مهم بوده و از ضرورت فوق العادهای برخوردار است. بدین دلیل که لازمه سازگاری اجتماعی و کفایت و شایستگی شغلی حرفهای در درجه اول سازگاری شخصی و یا عاطفی است، زیرا تا زمانی که فردی از سلامت عاطفی و سازگاری اجتماعی برخوردار نباشد، نمی تواند با دیگر افرادی که به نحوی از انحاء در ارتباط با او هستند، روابط مفید و مؤثری برقرار نماید از جمله کوششها در نیل به این هدف، تدبیر و فراهم آوردن فرصتها و فعالیتهایی است که دانش آموزان به طور کاملاً فعال و ثمر بخشی در آن شرکت داشته باشند به طوری که به خوبی احساس نمایند که وجود و حضور و تلاش آنان مفید و با ارزش است.
مربیان و معلمان باید فرصتها و فعالیتها را به نحوی طرح ریزی و تدبر نمایند که موفقیت متعادل و مطلوب برای دانش آموزان عقب مانده یا برنامه ها و فعالیتهای غیر ضروری و غیر مفید که بیشتر جنبه سرگرمی و وقت گذرانی دارد حتی الامکان باید اجتناب نمایند. در اینجا تذکر این نکته ضروری است که تحقق بخشیدن به چنین برنامه های مدیرانه که دار آن سازگاری عاطفی و اجتماعی مقدم بر تحصیل مهارتهای علمی است، در کلاسها و مدارس عادی بسیار مشکل و یا چندان امکان پذیر نیست.
گرچه معمولاً اهداف آموزشی مدارس به نحوی به سازگاری و شکوفایی استعدادها و تواناییها استوار است، اما تأکید عمده در مدارس عادی و کلاسهای درس، ویژه در کلاس اول دبستان، بیشتر بر آموزش و تحصیل مهارتهای علمی استوار است. این مهمترین تفاوت و اختلاف اساسی بابرنامه آموزشی و پرورشی افراد آهسته گام است. چنانچه معلم در زمینه مذکور سعی نماید به کودک آهسته گام نیز مانند سایر همسالان او آموزش دوره، کودک در اینجا چارهای جز نگاه کردن و توجه به دیگر همسالان و همکلاسان و مقایسه خود با آنان نداشته و دچار احساس شکست و ناامیدیو یأس خواهد شد و بالطبع رفتار او نیزمتأثر از چنین حالات و شرایط عاطفی و اجتماعی خواهد بود. دانش آموز دیر آموز یا آهسته گام اگر نتواند رضایت و توجه معلم را در مورد مهارتهای درسی جلب کند، ناگزیر سعی خواهد نمود که در زمینه دیگری که او توانایی بیشتر دارد فعالیت نموده و توجه همکلاسان و همسالان خود را جلب نماید. توجهی که تحصیل آن مسلماً از نظر اجتماعی و کلاس درس نامطلوب دانش آموزی که بر خلاف نظر کلاس و معلم است موجب تشویق و تقویت چنین رفتار نامطلوب خواهند شد.
دانش آموزان آهسته گام با رفتار نامطلوب به دنیا نیامدهاند، بلکه غالباً چنین رفتار نامطلوبی به طور مستقیم یا غیر مستقیم ناشی از شرایط اجتماعی، انتظارات و توقعات نامناسب اولیا و مربیان است. اصولاً تشکیل مدرسه و کلاس استثنایی برای پرهیز از همین عوامل و شرایط و فراهم آوردن زمینههای صحیح رشد عاطفی و شکل گیری رفتار مطلوب که لازمه موفقیت در دیگر زمینه های آموزشی و شغلی است می باشد.
هدف نهایی از سازگاری اجتماعی عقب ماندگی ذهنی داشتن کفایت و توان زندگی اجتماعی در جامعه است. تحقق این هدف صرفاً با آموزش علوم اجتماعی مقدور نخواهد بود، بلکه لازم است به دانش آموزان با توجه به رشد ذهنی و توانایی سازگاری، آنان آموزش داده و به تناسب تجارب مختلف، رفتار و فعالیتهای اجتماعی را فراهم آورد. در واقع باید جنبههای عملی آموزش شغلی و حرفهای گردد. هر قدر عقب ماندگی بیشتر باشد، می بایست آموزش حرفهای و شغلی در سطوح ساده تر و یکنواخت تر انجام گیرد.
تحقق یکی دیگر از هدفهای آموزشی افراد آهسته گام آموزش پذیر یعنی کفایت اقتصادی بیشتر ، بستگی به سازگاری شخصی و اجتماعی آنان دارد.
در این زمینه تحقیقات و مطالعاتی که به عمل آمده بیانگر این است که در غالب موارد بیکاری افراد آهسته گام آمورش پذیر، بیشتر به دلیل عدم سازگاری شخصی و اجتماعی است تا نقصان رشد ذهنی. آنان نیاز به تشویق و راهنمایی بیشتر دارند . تحصیل تجارب و مهارتهای شغلی و حرفهای جهت خودکفایی اقتصادی قبل از سازگاری اجتماعی و برخورداری از سلامت عاطفی و روابط مفید و مؤثر و معشوق در محیط کار بسیار دشوار خواهد بود. البته آموزش تجارب و مهارتهای شغلی و حرفهای می بایست با تنظیم برنامهای معین و متناسب با رشد جسمی و ذهنی فرد آموزش پذیر باشد. بدیهی است در مراحل اولیه و کلاسهای دوره اول ابتدایی از جمله برنامه های درسی آموزش مهارتهای مقدماتی و ساده خواهد بود که دانستن آنها ضروری است و آموزش رسمی مهارتهای حرفهای و شغلی مستلزم تحصیل قبلی آنهاست.
تحقق اهداف و برنامههای فوق همواره توأم بوده و در برنامه ریزی های آموزشی می بایست به طور هماهنگ به آنها توجه داشت.
اصول آموزش و توانبخشی کودکان و نوجوانان آهسته گام
اساساً باید توجه داشت که فرایند یادگیری امری نیست که به خودی خود در فردی که هنوز آمادگی یادگیری را به معنای اخص آن ندارد به وقوع بپیوندد. آمادگی لازم برای حضور مؤثر و فعال در امر یادگیری ، مستلزم شرایط و عوامل مختلفی است.
عوامل مؤثر در یادگیری کودکان آهسته گام
1 – رشد بدنی و ذهنی
کودک تا زمانی که به اندازه کافی رشد نکرده باشد، نمی تواند بایستد، راه برود ، بدود، لی لی کند، و دیگر فعالیتهای حسی و حرکتی از خود نشان بدهد. تا زمانی که از نظر ذهنی رشد کافی نداشته باشد، نمی توان موفقیتی در درک مفاهیم ذهنی و انتزاعی از او انتظار داشت. به همین دلیل، برای کودکانی که از نظر بهره هوشی عادی یا طبیعی ( 100 – Ia ) می باشند. آغاز این قبیل فعالیتهای ذهنی، خواندن و نوشتن و حساب کردن بعد از پایان شش سالگی توصیه گردیده است. به عبارت دیگر، میزان و چگونگی رشد بدنی و ذهنی کودک از اساسی ترین عوامل یادگیری محسوب می گردد، و برای آنکه برنامه های آموزشی منجر به یادگیری مؤثر گردد، در جداول، باید متناسب با شرایط جسمی و ذهنی کودک باشد. متناسب بودن برنامههای آموزشی با ویژگی های بدنی و ذهنی کودکان آهسته گام ، امری است مهم و اجتناب ناپذیر.
2 – رشد عاطفی و سازگاری اجتماعی
چگونگی رشد عاطفی و سازگاری اجتماعی کودک نقش مهمی در برقراری ارتباط با دیگران به ویژه مربیان داشته و از عوامل مؤثر در یادگیری محسوب می شود. کودک، علی رغم اینکه از نظر جسمی و ذهنی رشد کافی را داشته باشد، ولی چنانچه دچار اختلالات عاطفی و هیجانی بوده و در سازگاری با محیط با مشکل روبرو باشد نمی تواند در امر یادگیری مواد آموزشی چندان توفیقی کسب نماید . به عنوان مثال کودکی که در هفت سالگی با توجه به اینکه از جهات جسمی و ذهنی طبیعی است و در کلاس اول دبستان پذیرفته شده است، اما به عللی از نظر عاطفی و رفتاری سازی نایافته است ، نمی تواند تحمل محیط جدید را که با خانوادهاش تفاوت دارد بنماید، لذا به سبب بی قراری فریادها و جیغ زدنهای مداوم و ... تا در نخواهد بود که با تمرکز حواس شرایطی ، در مورد آن دسته از شاگردانی که دچار ناسازگاری های عاطفی و اجتماعی هستند، برنامه های بدون اصلاح و تغییر تدریجی رفتارهای نامطلوب مهمترین بخش از برنامه های مدرسه بوده و آموزش موارد درسی مثل خواندن و حساب و غیره در درجه دوم اهمیت قرار خواهد داشت.
3 – آمادگی قبلی یا دارابودن زمینه و مهارتهای پیش نیاز
دانش آموز برای آنکه بتواند نقش مؤثری در یادگیری داشته با موفقیت از برنامه های آموزشی بهره ببرد، می بایست در زمینه مربوطه آمادگی لازم را داشته و قبلاً مهارتهای مقدماتی و پیش نیاز آن برنامه آموزشی را که ارائه می شود کسب کرده باشد. به عنوان مثال، کودک برای آنکه لی لی کردن، را بیاموزد ، لازمهاش آن است که قبلاً دویدن را یاد گرفته باشد، طبیعی است برای کسب مهارت دومین نیز کودک باید قبلاً موفقیت کامل در راه رفتن، را کسب نموده باشد و ...
در زمینه آموزشهای مختلف درسی نیز مسئله به همین نحو است، مثلاً دانش آموز برای آنکه، تقسیم کردن، را یاد بگیرد، باید قبلاً « ضرب کردن » را به خوبی آموخته باشد و قبلاً می بایست از عهده « جمع کردن » به خوبی فائق آمده باشد.
یکی از وظایف خطیر مربیان کودک عقب مانده ذهنی قبل از تعلیم هر ماده یا برنامه درسی، ارزیابی و تعیین میزان و چگونگی تواناییها و مهارتهای فعلی دانش آموزان است . باید توجه داشت که امر آموزشی به طور منظم و مرتب طرح گردیده و روابط منطقی آنان با فعالیتهای مختلف حفظ گردد. به عبارت دیگر ، آموزش برخی از مهارتهای ساده و مقدماتی می بایست قبل را ارائه مهارتهای نسبتاً کاملتر و پیچیده تر باشد. در اینجا برای تشریح و توجیه ترتیب و توالی برنامه های آموزشی برای دانش آموزان عقب مانده ذهنی به نمونههایی از این شیوه آموزشی اشاره می کنیم. در واقع معلم استثنایی ، نه تنها به روال منطقی برنامه های آموزشی کودکان آهسته گام در طول دوران تحصیلی ( سنین مدرسه ) آنها توجه کامل دارد، بلکه رعایت چنین روال منظم و منطقی را در برنامه های آموزشی در طول تمام سال تحصیلی ، در برنامه یک ماهه، در یک هفته و حتی در یک روز و یک ساعت آموزشی نیز ضروری می داند.
نمونهای از ترتیب و توالی منظم برنامههای آموزشی
1.آموزش ایستادن باید قبل از راه رفتن باشد، زیرا راه رفتن قابل ادامه نخواهد بود تا وقتی کودک حداقلی از توانایی ایستادن را از خود نشان دهد.
2.پریدن با دو پا قبل از پریدن با یک پا ( لی لی کردن ) ، کودک قادر نخواهد بود به خوبی از خودش مهارت حرکتی لی لی کردن را نشان دهد، مگر آنکه قبلاً در پریدن از خود مهارت، قابل قبولی داده باشد.
3.مهارت دویدن باید قبل از کسب مهارت پریدن به طور متناوب از این پا به آن پا ( لی لی کردن ) صورت گیرد و مهارت حرکتی خود برداشتن و پرش باید بعد از احراز حداقل مهارت در دویدن کسب گردد و غیره.
4.به خاطر سپردن فرم و ترکیب بعضی از اشکال هندسی و بعد ترسیم آنها از روی خود شکل باید قبل از کشیدن یک ربع از حافظه آموزش داده شود.
5.َآموزش ضرب کردن باید قبل از آموزش تقسیم صورت گیرد و قبل از آموزش ضرب کردن باید حتماً کودک جمع و تفریق را به خوبی آموخته باشد.
سرانجام معلم باید یک هماهنگی و ارتباط منظم و منطقی بین برنامه های آموزشی دیروز،امروز و فردای خود حفظ نماید. لازم به تذکر است که هر قدر یادگیری در موضوع به خصوص قوی تر و غنی تر باشد، انتقال این یادگیری در آموزش موضوعات دیگر مؤثرتر خواهد بود و تعمیم آن نیز ساده ترمی گردد.
4 – علاقه و انگیزه و نگرش مثبت
داشتن علاقه و انگیزه مثبت و سازنده نسبت به درس خواندن و فعالیتهای آموزشی، همواره به عنوان یک عامل مهم در امر یادگیری دخیل است کودک علی رغم اینکه شرایط فوق الذکر ( بندهای 1 تا 3 ) را برای یادگیری باید داشته باشد، تا زمانی که علاقه و انگیزه خاصی برای آموختن و مشارکت فعال در کلاس درس از خودشان نشاند ندهد، نمی تواند چندان موفقیتی در پیشرفت تحصیلی داشته باشد. انگیزه، آن تمایل و کششی است که برای حرکت و نیل به هدفی در فرد بوجود می آید. ایجاد علاقه و انگیزه هر چه قوی تر و پایدارتر در دانش آموزان، به ویژه دانش آموزان آهسته گام که در این زمینه بسیار ضعیفاند، از مسئولیت های مهم اولیا و مربیان است. انگیزهها نقش فوق العادهای در یادگیری دارند، ایجاد علائق و انگیزههای مطلوب در کودکان از دورههای مختلف سنی که لاجرم با در نظرگرفتن تفاوتها و ویژگیهای فردی از جهات گوناگون و با روشهای متنوع تشویق و استفاده از تقویت کنندههای مختلف صورت پذیر است، از مهمترین فعالیتهای معلمین و مربیان دلسوز و متعهد است.
5 – توجه و مشارکت
چگونگی و میزان درک مطالب و مباحث توسط دانش آموز، بستگی به نحوه توجه، دقت و تمرکز حواس او به برنامه آموزشی دارد. فعالیتهای اساسی معلم، جلب و حفظ توجه دانش آموزان به ویژه دانش آموزان عقب مانده ذهنی که دارای دامنه توجه محدودند، به موضوعات مورد بحث می باشد. در این رابطه همان طوری که قبلاً نیز ذکر گردید، معلم ضمن ایجاد تنوع در روشهای تدریس خود برای جلوگیری از خستگی های ذهنی و جسمی شاگردان و جلب توجه و دقت مستمر آنها بهع کلاس درس، از هر گونه تحریکات و محرکات محیطی که از موجبات حواس پرتی و بی توجهی کودکان به درس است پیشگیرهای نماید. یکی دیگر از عوامل مؤثر در توجه و دقت کودک به موضوع درس و بالطبع توفیق بیشتر او در یادگیری، شرکت فعال او در مباحث مطروحه در کلاس است . هر چقدر ومیزان مشارکت شاگرد در کلاس بیشتر باشد، توجه و میزان یادگیری او افزایش می یابد. مشاکرت فعال در کلاس برای همه کودکان مخصوصاً کودکان آهسته گام امری است کاملاً ضروری مشارکت فعال کودک آهسته گام در کلاس، نه تنها به سبب افزایش توجه ذهنی او می شود، بلکه احساس می نماید که او نیز یکی از ارکان مهم جریان آموزشی، یعنی یاددان و یادگرفتن است. در این شرایط، کودکت فرصت می یابد که خیلی فعالانه صحت پاسخهای خود را بسنجد و اشتباهات خود را اصلاح نماید . از طرفی با مشارکت فعال نقاط ضعف و قوت شاگرد در امر یادگیری موضوعات مختلف آموزشی مشخص گردیده و باعث توجه خاص معلم به رفع نقاط و تقویت نقاط کودک می گردد.
| دسته بندی | علوم اجتماعی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 43 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 66 |
درس : نظریه ها و مفاهیم ارتباطات اجتماعی
فهرست
عنوان
بخش اول –
* برخی مفاهیم و نظریه های ناظر بر تأثیر پیام های ارتباطی بر مخاطبان
- روند تاریخی – تحقیقی
1- نظریه تزریقی
2- نظریه استحکام یا تأثیر محدود
3- نظریه استفاده و رضامندی (نیازجویی)
4- نظریه برجسته سازی
5- نظریه وابستگی مخاطبان
6- نظریه شکاف آگاهی
7- نظریه کاشت
بخش دوم –
*شخصیت سازی و چهره پردازی در وسائل ارتباط جمعی :
- مقدمه
1- تحقیق درباره شخصیت
2- تعریف شخصیت بر مبنای خصلت های ثابت و متناقص نما
3- خلق پیش داستان
4- روانشناسی شخصیت
5- خلق روابط شخصیت
6- شخصیت های فرعی
7- گفتگو نویسی
8- خلق شخصیت های غیر واقعی
9- ماواری خلق شخصیت های قالبی
بخش اول –
نظریه های مربوط به تأثیر پیامدهای ارتباطی
- تاریخچه تحقیق در تأثیرات رسانه ها
در بسیاری از موارد ، تاریخ تحقیق در ارتباط ، در واقع تاریخ تحقیق در تأثیرات است که خود نشان دهنده اهمیت تأثیرات در مطالعات ارتباطات است . در طول سالها ، مفهوم سازی از تأثیرات حد زیادی تغییر کرده است . در این تحول ، سه مرحله کم و بیش مجزا شناسایی شده است :
در مرحله آغازین ، تصور می شد ارتباط جمعی دارای تأثیرات بسیار نیرومند است . این نظریه در سالهای میانه دو جنگ جهانی برتری داشت . اصطلاحاتی مانند « نظریه گلوله جادویی» و « نظریه تزریقی » برای توصیف این مرحله آغازین مفهوم سازی از تأثیرات ارتباط جمعی به کار می رود .
مرحله دوم زمانی پدیدار شد که محققان در باب این تأثیرات به تردید افتادند و شواهدی برای تأیید آنها پیدا نکردند . بسیاری از آنان عباراتی مانند « نظریه تأثیر محدود » یا « استحکام » را بکار گرفتند تا جریان عمده این مرحله را که از پایان جنگ جهانی دوم تا آغاز دهه هفتاد طول کشید ، نامگذاری کنند .
از آن زمان تاکنون ، محققان بسیاری از بازگشت به مفهوم رسانه های جمعی نیرومند جانبداری کرده اند . « اسپ » (1986) فرضیات اصلی مرحله اول را چنین توصیف می کند :
1- عوامل محرک (محتوای رسانه ها ) نقش اصلی را در فراگرد تأثیر بازی می کنند ؛
2- مردمی که محتوای رسانه ها به آنان عرضه می شود ؛ به شکل یکسانی واکنش نشان می دهند ، یعنی تفاوتهای فردی روانشناختی چندان اهمیتی ندارند ؛
3- تأثیر فوراً و مستقیماً روی می دهد . از آنجا که فرد مجزا دیده می شود ، عوامل زمینه ای در نظر گرفته نمی شوند .
امروزه ، محققان ارتباطی این دوره از تحقیق را دوره خام دستی و ساده اندیشی به شمار می آورند .
در مرحله شک و تردید نسبت به قوت و فوریت تأثیرات رسانه های جمعی افزایش می یابد . به نظر « اسپ » این تردید دو خاستگاه داشت : اول ، گروه تحقیق دانشگاه « بیل » به رهبری « کارل هاولند » تعدادی از عوامل نافذ در فراگرد تأثیر ار کشف کرد . یکی از الگوهایی که از تحقیقات گروه بیل استخراج شده ، به تعبیر « دی فلوئر » و « بال کیج » الگوی « روان پویایی » است :
الف : پیام های اقناع کننده ،
ب : فراگردهای روان شناختی ناپیدا را تغییر می دهند یا فعال می کنند و
ج : از این طریق کنش های مطلوب آشکار به دست می آیند .
با این استدلال ، اهمیت پیام کمتر می شود . عوامل دیگر ، مثل ویژگی های گیرنده اهمیت بسیار می یابند و در فراگرد میان محرک ها و واکنش ها دخالت می کنند .
خاستگاه دوم این شک ، مطالعات گروهی از محققان دانشگاه « کلمبیا» بود که ریاست آن را« پل لازارسفلد » به عهده داشت . مطالعات این گروه درباره رفتار رأی دادن نشان داد که توانایی ارتباط جمعی برای تغییر سلیقه های حزبی مردم بسی کمتر از آن چیزی است که انتظار می رفت . حداقل دو عامل در این باره مؤثر بودند : به نظر می رسید که مردم از رسانه ها هرچه را می خواهند بر می گزینند و ارتباط میان فردی در تغییر عقائد و نگرشه مؤثرتر از ارتباط جمعی است .
« کلاپر» تفکر مرحله دوم را با این عبارت خلاصه کرد که ارتباط جمعی معمولاً علت ضروری و کافی تأثیر بر مخاطب نیست ، بلکه به عنوان بخشی از مجموعه عوامل میانجی عمل می کند.
مرحله سوم شاهد بازگشت به مفهوم رسانه های جمعی پرقدرت بوده است . محققان به چند دلیل مفهوم تأثیرات محدود را ، حداقل بطور نسبی ، کنار گذاشتند . استفاده گسترده از تلویزیون باعث شده است که اعتقاد به تأثیرات قوی دوباره پدیدار شود . محققان مارکسیست هم اعتقاد دارند که ارتباط جمعی در مشروعیت دهی به جوامع سرمایه داری و بوروکراتیک بسیار مؤثر است . انواع تازه های از تأثیرات ، مثل « اثرات کاشت » و « برجسته سازی » پدیدار شده اند .
« اسپ » معتقد است که نظریات مربوط به تأثیر به دلایل متعددی تغییر کردند ، از جمله به دلیل تغییراتی که در درک فراگرد نفوذ پیش آمد ، به ویژه با توجه به اینکه تأثیراتی برای مطالعه دارای اهمیت اند . در مرحله اول ، عوامل محتوای در ایجاد اثرات برتری داشتند ، در مرحله دوم ، ویژگی های فردی مهم تر قلمداد شدند . سومین مرحله ، طبق نظر « اسپ » عوامل محتوایی و فردی را با هم ترکیب کرد . مرحله اول رسانه ها « قدرت مطلق » می پنداشت . مرحله دوم رسانه ها را « فاقد قدرت » تلقی می کرد و مرحله سوم رسانه ها را « قدرتمند » می داند .
1- نظریه تزریقی (Hypoderamic T .) :
اساس این نظریه بر قدرت نامحدود « پیام » استوار است و بر این عقیده است که اگر پیام خوب و قوی ارائه شود بیشترین تأثیر ار بر مخاطب دارد . در این نظریه ، مخاطب بسیار منفعل در نظر گرفته می شود و جامعه به صورت مجموعه ای از اتم های مجزا و پراکنده . در این نظریه ، به ارتباطات میان فردی توجهی نمی شود و چون فرد ساکن است می توان پیام را به او تزریق کرد . هدف این نظریه ، ایجاد نظم و پیوستگی اجتماعی در کوتاه مدت است و در این راستا به عواملی چون تحریک و تهییج احساسات و عواطف متوسل می شود .
توجه اصلی این نظریه به « پیام » است . به گیرنده پیام اهمیت و ارزشی نمی دهد . منبعی که پیام را تهیه می کند باید قدرتمند باشد پیام ها باید احساسی و آتشین باشد در این نوع ارتباط ، خطاب پیام به همه توده های مردم است بدون توجه به ویژگی های فردی آنها .
نظریه تزریقی بر این اساس استوار است که وسایل ارتباط جمعی دارای اثری قوی ، مستقیم و فوری بر مخاطبین می باشد . آثاری که به وسایل ارتباط جمعی نسبت داده می شد رابطه نزدیکی با نظریه محرک – پاسخ داشت که در پژوهش های روانشناسی در دهه 1930 مورد نظر بود .
این الگو در نظر اولین پژوهشگران اینگونه مجسم می شد :
1. وسایل ارتباطی قدرتمند می توانند مغزهای بی دفاع را تحت تأثیر قرار دهند 2. جمعیت مخاطب با وسایل ارتباط جمعی در ارتباط هستند اما با یکدیگر ارتباط ندارند .
انتقادهای وارده به نظریه تزریقی :
1. جامعه را به صورت واحدهای مجزا از یکدیگر می بیند و ارتباط میان فردی را نادیده می گیرد .
2. تأثیر پیام های وسایل ارتباطی ناپایدار و گذراست . به عبارتی این نظریه بیشتر دنبال تأثیرات کوتاه مدت جریان ارتباط بود در صورتی که اگر می خواهیم نظم اجتماعی ایجاد بکنیم با تأثیرات کوتاه مدت ، این نظم پایدار نمی ماند .
3 . تکرار پیام ، مساوی با تأثیرات پیام نیست زیرا تکرار پیام در مواردی ممکن است به ضرر ارتباط گر تمام شود .
4 . این نظریه شاید فقط در جوامعی که کثرت وسایل ارتباطی وجود ندارد یعنی در صورت عدم تنوع رسانه ای ، موفق باشد زیرا که مخاطب ، پیام های متناقض و متفاوت از رسانه های مختلف دریافت نمی کند .
2- نظریه استحکام یا تأثیر محدود (Limited Effecrt T .)
این نظریه توسط « لازار سفلد » و « برلسون » در اواخر دهه 1940 در ارتباطات شکل گرفت طبق این نظریه :
1 . پیام های ارتباطی قادر نیستند تغییرات بنیادی در عقاید و رفتار افراد بوجود آورند بلکه می توانند به صورت محدود آنها را استحکام بخشند و برای تأثیر گذاری باید زمینه قبلی وجود داشته باشد .
2. برعکس نظریه تزریقی ، در این نظریه مخاطب پویا در نظر گرفته می شود .
3 . این نظریه به پارامترهای غیر ارتباطی نظیر سن ، شغل ، خانواده ، تحصیلات و ... اهمیت زیادی در تأثیر یا عدم تأثیر پیام های ارتباطی می دهد .
در مورد اثرات وسایل ارتباط جمعی ، « ژان کازنو» معتقد است که برای شناخت روش های اعمال نفوذ بر توده ها از طریق رسانه ها ، باید سه حالت را از هم تمیز داد :
1 . تقویت عقیده موجود ؛
2 . ساختن عقیده تازه ( بدون ارتباط با عقیده قبلی ) ؛
3 . تغییر عقیده
از دیدگاه « کازنو » تأثیر رسانه ها ، بیشتر تقویت عقیده موجود است . روانشناسان اجتماعی ، تقدم نقش تقویت کننده رسانه های جمعی را با سه فراگرد
1 . استفاده انتخابی ؛ 2 . ادراک انتخابی ؛ 3 . حافظه (انباشت ) انتخابی توضیح می دهند .
نقش پیام از نظر تئوری تزریقی ، ایجاد تغییر نه تنها در اطلاعات و نگرش بلکه در رفتار افراد است اما با گذشت زمان و رسیدن به نظریه تأثیرات محدود پیام ، این نظریه ناظر بر ایجاد تغییرات رفتاری نیست بلکه تنها مدعی تأثیر گذاری بر اطلاعات و معرفت افراد است که از قبل در آنها زمینه داشته است . در حقیقت ، نقش رسانه ها بازسازی زمینه های معرفتی و نگرشی افراد است ، نه ساختن نگرش های جدید . همچنین رسانه ها نقش تثبیت افکار را دارند . این نظریه مخاطب را پویا و فعال فرض می کند زیرا مخاطب از نوع پیام و حوزه پیام مورد نظر ، دارای حق انتخاب است .
در این نظریه ، رهبران افکار از پارازیت های پیام به شمار می روند زیرا که در مرحله انتقال پیام ، بر روی آن تأثیر می گذارند .
خارج شدن پیام از حالت یکپارچه و طراحی پیام های متنوع برای مخاطبان مختلف و پیدایش پیام های تخصصی ( نشریات تخصصی ) از پیامدهای ظهور این نظریه است .
* انتقادهای وارده به نظریه استحکام :
1. نقش رهبران افکار رابسیار افراطی بررسی می کند .
2 . نقش رسانه ها را فقط به تثبیت نظریات و عقاید موجود محدود می کند و نقش آنها را در تغییر نیازها نادیده می گیرد .
3- نظریه استفاده و رضامندی ( نیازجویی ) (Use and Gratification T
این نظریه بر دو عمل متکی است :
1 . پویا دانستن مخاطب
2 . چند متغیره بودن فرایند ارتباط
این نظریه می گوید مخاطب به نیاز خود آگاه است و بنابراین فرایند انتقال پیام پنج ویژگی دارد :
1 . مخاطب آغازگر ارتباط است ( با انتخاب رسانه ها )؛
2 . مخاطب پویاست ؛
3 . رقابت رسانه ها برای تأمین نیاز مخاطبان الزامی است ؛
4 . مخاطب جستجو گر است یعنی برای تأمین نیازهای خود ، روشهای مختلف را تجربه می کند .
5 .مخاطبان برای تأمین نیازهای معرفتی خود ، آگاهانه رسانه مورد نظر را انتخاب می کنند .
« میزان ابهام » و « مناسبت داشتن » موضوع به کار و زندگی فرد، تعیین کننده و میزان تمایل فرد به رویارویی با وسایل ارتباطی برای رفع نیازهای شناختی است .
|
میزان مناسبت داشتن موضوع به کار و زندگی فرد |
|||
|
میزان ابهام موضوع |
|
کم |
زیاد |
|
کم |
ناچیز |
زیاد |
|
|
زیاد |
نسبی |
بسیار زیاد |
|
اساساً رویکرد افراد به رسانه ها به دلیل کسب دو پاداش است :
1 . پاداش آنی مثل حوادث و رویدادها ( نیاز به داشتن اطلاعاتی که در زندگی جاری و روزمره مؤثر است ) .
2 . پاداش های آتی ، خدمات و مقوله های آموزش و دراز مدت ( نیاز به یافتن شغل و جستجوی آگهی ها ، استفاده های آموزشی و ... )
فرض اصلی نظریه استفاده و رضامندی این است که افراد مخاطب ، کم و بیش به صورت فعال ، به دنبال محتوایی هستند که بیشترین رضایت را فراهم کند . درجه این رضایت بستگی به نیازها و علائق فرد دارد . افراد هرچه بیشتر احساس کنند که محتوای واقعی ، نیاز آنان را برآورده می کند احتمال این که محتوا را انتخاب کنند بیشتر است .
انتقاد وارده به نظریه نیازجویی :
تأثیر رسانه ها را بر ایجاد نیازها و تأمین آنها نادیده می گیرد .
4 – نظریه برجسته سازی (Agenda – Setting T . )
این نظریه می گوید رسانه ها در انتقال پیام ها ، نوعی الویت یا برجسته سازی بوجود می آورند این نظریه باز هم تأثیرات رسانه ها را در حوزه رفتار محدود می کند . اما با برجسته ساختن برخی از موضوعات می توانند بر اطلاعات مردم تأثیر بگذارند و به عبارت دیگر ، رسانه ها گرچه نمی توانند تعیین کنند که مخاطبان چطور بیاندیشند اما می توانند تعیین کنند که « درباره چه » بیاندیشند . « شاو» و « مک کومب » هم شعرهایی را که توسط کاندیداهای ریاست جمهوری امریکا مطرح شده بود تحلیل محتوا کردند و هم نتایج نظر سنجی از مردم را تحلیل نمودند و به این نتیجه رسیدند که رسانه ها با بزرگ کردن و اولویت دادن به برخی موضوعات ، بر اولویت های مردم تأثیر می گذارند .
بررسی « شاو » و « مک کومب » در 1972 ، اولین پژوهش درباره برجسته سازی است ، اگر چه هنگامی که بررسی انجام می شد ، این فکر که رسانه ها اولویت همگان را تعیین می کنند کاملاً تازه نبود .
کارکرد برجسته سازی رسانه ها را گرایش رسانه ها به تأثیر گذاشتن بر آنچه مردم درباره آن فکر خواهند کرد ، یا آنچه مهم تلقی می کنند توصیف کرده اند . نخستین پژوهش ها بیشتر به اثرات آنچه مثلاً برحسب نگرشها درباره آن فکر می شود توجه داشتند . « راجرز » و « دیرینگ » برجسته سازی را چنین تعریف می کنند : « فراگردی که به واسطه آن رسانه های جمعی اهمیت نسبی موضوعات و تأثیرات گوناگون را به مخاطب منتقل می کنند »
اولویت بندی « فهرستی از موضوعات و رویدادهایی است که در یک نقطه زمانی بر حسب سلسله مراتب تنظیم شده اند » . « رویدادها » را وقایع معین و محدود به زمان و مکان تعریف کرده اند و « موضوعات ، رشته ای از رویدادهای مرتبط به هم هستند »
یکی از مهمترین جنبه ها در مفهوم برجسته سازی ، چارچوب زمانی این پدیده است . در تجزیه و تحلیل این مفهوم ، باید ببینیم چه چیزی چارچوب زمانی را تعیین می کند . از جمله عواملی که باید در نظر گرفت این ها هستند :
الف ) چارچوب زمانی کلی ، که کل دوره زمانی مورد نظر است .
ب ) زمان تأخیر که زمان مقتضی میان ظهور یک موضوع در اولویت های رسانه ها ( متغیر مستقل ) و ظهور آن در اولویت همگان ( متغیر وابسته ) است.
ج ) مدت عملیات برجسته سازی رسانه ها
د ) مدت اقدام به برجسته سازی از سوی همگان و
هـ ) حد نهایی تأثیر که اوج همگرایی میان تأکید رسانه ها و اهمیت دادن همگان به یک موضوع است .
* انتقادهای وارده به نظریه برجسته سازی :
1 . برخلاف این نظریه ، اولویت ها توسط زمینه ها و موقعیت های اجتماعی تعیین می شود و نه توسط رسانه ها به طور مستقیم .
2 . در بسیاری از موارد تمایز بین آنچه می اندیشیم و آنچه که در موردش می اندیشیم مشکل و ناممکن است .
5 – نظریه وابستگی مخاطبان (Depenent Audience T . )
تعریفی که این نظریه از مخاطب ارائه می دهد مجدداً او را منفصل فرض می کند چون معتقد به یک رابطه سه گانه بین رسانه ، جامعه و مخاطب است .
رسانه جامعه
|
این رابطه ، دوباره تحرک و پویایی مخاطب را در مقابل رسانه از او می گیرد چون مخاطب عصر حاضر به خاطر وجود در نیاز به رسانه وابسته می شود :
1 . نیاز به ندانستن اطلاعات ( اطلاع از تحولات و رویدادهای جامعه مدرن )
2 . نیاز به ندانستن و گریز از واقعیات ( برنامه های طنز در اوقات فراغت و ... )
این دو نیاز از پدیده های زندگی مدرن شهری است که از سویی داشتن اطلاعات بیشتر و از سوی دیگر ، گریز از واقعیت و نیاز به داشتن اوقات فراغت در حضور رسانه ها را بوجود می آورد .
خصوصیات این نظریه :
1 . تداوم نیازها : زیرا با رفع یک نیاز ، نیاز دیگری مطرح می شود که باید توسط رسانه ها رفع شود .
2 . هرچه نیازها بیشتر باشد میزان وابستگی بیشتر می شود .
3 . هرچه میزان وابستگی بیشتر باشد تأثیر رسانه ها بر رفتار و نگرش مخاطب بیشتر می شود .
در این نظریه پیام بر دانش ، نگرش و رفتار افراد مؤثر است اما یک تفاوت با نظریه تزریقی دارد و آن اینکه در افراد ، انفعال و اعتیاد بوجود می آورد . بر اساس نظریه تزریقی ، مخاطبان فیلمهای خشونت بار ، خشن می شوند و براساس نظریه استحکام ، تنها کسانی که زمینه خشونت دارند خشن می شوند و بر اساس نظریه وابستگی مخاطبان تنها یک حس انفعال و رکود دارند و به عبارتی دچار حس بی حسی می شود و عکس العملی نشان نمیدهند .
* انتقادوارده به نظریه وابستگی مخاطبان :
* مطلق انگاشتن نقش رسانه ها و نادیده گرفتن ویژگی های فردی و ارتباطات میان فردی . به عبارت دیگر ، این نظریه رسانه ها را در انجام تغییرات نگرشی و رفتاری ، توانای مطلق می داند در حالی که توانایی رسانه ها خود متأثر از « زمینه های قبلی مخاطب » و « ساختارهای اجتماعی » است .
| دسته بندی | تربیت بدنی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 83 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 166 |
فصــل اوّل
تاریخچة استفاده از حرکات ورزشی برای درمان:
انسانهای اولیه برای به دست آوردن غذا، لباس، مسکن و نیز برای مقابله با دشمن، ناچار به تلاش و کوشش گردیده است. غریزة طبیعی میل به زندگی، بشر را قادر به افزودن توانائیهای خود ساخته است، تا او بتواند رفته رفته به مهارتهائی دست یابد که برای محافظت از خود و مصون ماندن از شر دشمنان و حوادث و خطراتی که همواره زندگی او را تهددی می کردند، به آنها نیاز داشته است.
تنها پرورش قدرت فیزیکی و تواناییهای بدنی بود که می توانست انسانهای اولیه را از نظر امنیت به ادامه زندگی مطمئن سازد و از همین جاست که، افراد قبائل نخستین انسانی وجود کودکان قوی و با بنیه و چابک از موهبت و کودکان ضعیف و ناتوان و دارای ناهنجاریها و ناراحتیهای جسمانی را خطری برایگروه می پنداشتند، با این همه اعتبار و اهمیت بسیاری از انسان های روزگاران کهن برای قوای جسمانی و مهارت های بدنی و چابکی و چالاکی، به منظور مقابله با حیوانات درنده یا جنگ با دشمنان یا شکار و تهیه غذا، قایل بودند، آنان را از توجه به برخی دیگر از نیازهای بشری غافل نکرده بود.
نیازهای اساسی انسانهای اولیه آنها را وادار به تربیت قوای جسمانی و پرداختن به حرکات و فعالیتهای مختلف بدن نموده بود و همین امر سب سلامتی و نیرومندی جسمانی آنها و در نتیجه، بالا رفتن توان آنها در مقابل برخی ناراحتیهای جسمانی می گردید و عملاً آنها را در مقابل بسیاری از ناملایمات جسمی و روانی امروزی مصون می داشت.
سرزمین یونان که مهد و زادگاه اندیشه و علم و معرفت و فلسفه و فرهنگ مغرب زمین به شمار می رود، از نخستین سرزمینهای اروپایی بود که از نعمت تمدن برخوردار گردید. در دوران یونان باستان مردان به منزله سربازانی بودند که باید در برابر دشمنان از میهن و جان و مال اقوام خود پاسداری می کردند و هدف نهایی تربیت بدنی در این دوران نیز، پرورش مردان عمل و جنگ آوران میدان بود و از این رو توانایی بدن برای آنان امری حیاتی و اجتناب ناپذیر بود. ورزشهایی مانند: دو، کشتی، تیراندازی و ژیمناستیک از فعالیتهایی بودند که برای آمادگی رزمی یونانیان از اهمیت خاصی برخوردار بودند. ژیمناستیک، پایه و اساس فعالیتهای ورزشی کودکان نوآموزان بود و اولین فردی که این رشته را مورد توجه قرار داد. و به تعلیم و تعلم آن همت گماشت، هرودوت نام داشت. او یک سری از تمرینات منظم و هماهنگ را با توجه به قوانین و اصول هندسی تدوین کرد و برای رفع بعضی از ناهنجاریها و ضعفهای بدن جوانان و نوجوانان یونانی آن دوران به کاربرد. بعدها شاگردان او دنبال کار استاد خود را گرفته و به راهش ادامه دادند. تا آنجا که یکی از معروفترین شاگردان او به نام سقراط، که لقب پدر علم پزشکی نیز به او اختصاص دادر. در مورد حرکت و فعالیتهای بدنی و آثار مثبت آن در رشد طبیعی بدن و جلوگیری از بیماریها و ناهنجاریهای مختلف جسمانی، مطالب بسیار باارزش و مفیدی را بیان داشته است. او می گوید:«بیشترین خطر برای از بین رفتن قسمتهایی از عضلات بدن زمانی صورت می گیرد که افراد در اثر بیماری و نجوری از آن عضله ها استفاده نمی کنند و در اثر غیرفعال ماندن عضلات، آنها لاغر و کم توان می شوند».
سقراط راه رفتن را بسیار توصیه می کرد و می گفت که، راه رفتن می تواند موجب کاهش چاقی و جلوگیری از اضافه وزن شود. او تأکید می گرد که تمرین های سخت بدنی باید پس از یک دوره طولانی سخت، با احتیاط و به آرامی صورت گیرد.
در قرون وسطی و طی تسلط کلیسا بر زندگی مردم آن زمان، عقاید و اعتقاداتی بر اجتماع آن دوران تحمیل شد که با زندگی مادی مخالفت سرسختی داشت و آن را تقبیح می کرد و به ریاضت و زهد و تزکیه توصیه می نمود. و بدین طریق معتقد بودند که، تعالی روح به ارمغان خواهد آمد. به همین دلیل، پرورش و تربیت و تقویت بدن و جسم امری ناپسند و غیرالهی پنداشته شد و بدین سان، دور نگهداشتن جسم از بیماریها به کمک تمرینات ورزشی و پرداختن به فعالیتهای بدنی به دست فراموشی سپرده شد تا آنجا که ریاضت جسم که لاغری و ضعف را به دنبال داشت، مانند یکی از اصول تقدس فردی گسترش یافت. اعمالی چون: تحمل گرسنگی، سختی کشیدن، انجام کارهای طاقت فرسا، جای فعالیتهای مفید بدنی را که قبلاً توصیه می شد، بخود اختصاص دادند و فعالیتهای مناسب جسمانی که از دوران روم و یونان باستان در میان مردم رایج بود، به فراموشی سپرده شد. از آن پس، این طرز تفکر که انسان برای رنج کشیدن آفریده شده است، [1] حاکم بر جامعه بود و حتی استفاده از دارو برای کاهش درد و تسریع در بهبودی بیماران به میزان بسیار کمی تجویز و توصیه می شد.[2]
با شروع قرن چهاردهم و همزمان با دوره رنسانس، علاقه و توجه به فرهنگ و تمدن یونان و روم به طور مجدد نمایان شد و مسائل جدیدی که متناسب با آن دوره بود، رایج شد که بخشی از آنها از تمدن مشرق زمین گرفته شده است.
در طول دو قرن بعد از درک اهمیت ورزشهای درمانی، رشد و گسترش چشمگیری در چگونگی انواع مختلف شیوه های ورزش درمانی پدیدار شد. در قرن هفدهم فردریک هافمن[3] بیشترین تأثیر را بر کاردرمانی گذاشت. او معتقد بود که حرکت های روزمره زندگی از جمله: بریدن درخت، دوختن لباس و غیره خود نوعی تمرین به حساب می آیند و تا اندازه ای باعث افزایش قدرت و حفظ سلامتی می شوند. در ادامة فعالیتهای هافمن، نیکولاس آندره[4] تمرین هایی را برای اصلاح آسیب ها و انحرافات ستون مهره ها که باعث غیرطبیعی شدن آن قسمت از بدن می شوند، پیشنهاد کردکه مورد بررسی قرار گرفت. به دنبال اقدامات و فعالیتهای انجام شده دانشمند دیگری به نام دادلی سار جنت[5] در سال 1879 در دانشگاه هاروارد بخشی را به نام تربیت بدنی اصلاحی تأسیس کرد. هدف این بخش اصلاح پاره ای از آسیب دیده گی ها بود.
اندیشه استفاده از تربیت بدنی به صورت حرکات اصلاحی برای از بین بردن عادات غلط طرز قرار گرفتن بدن[6] و نیز رشد کلی سلامتی تا زمان جنگ جهانی اول ادامه داشت. سپس به دنبال پیشرفت موفقیت آمیز تکنیک های فیزیوتراپی برای بهبود افراد فلج و سربازان معلول و مجروح در جنگ، استفاده از تمرینات اصلاحی برای دانش آموزان مبتلا به معلولیت های جسمی مطرح شد. به زودی تعدادی از مدرسه های عالی برای دانشجویانی که قادر نبودند از برنامه های عادی تربیت بدنی استفاده کنند، کلاس های اصلاحی تأسیس کردند. بعد از آن استفاده از تربیت بدنی اصلاحی برای بهبود طرز قرار گرفتن بدن اهمیت خود را از دست داد و فقط معدودی از مدارس بر وجود کلاسهای تمرینات اصلاحی در برنامه های خود همچنان تأکید می نمودند. امروزه تربیت بدنی اصلاحی در مورد افرادی به کار می رود که، برای تغییر وضعیت قرار گرفتن بدن و آگاه ازحرکت های بدن به کمک نیاز دارند. و با انجام تمرینات و بکارگیری اصول صحیح و مدرن و پیشرفته ای نسبت به مداوا و درمان ناراحتیها و ناهنجاریهای وضعیتی آنان اقدام می نمایند.
علی رغم پیشرفتهای حاصله در توسعه و گسترش روشهای حرکت درمانی بخصوص حرکات اصلاحی، متأسفانه این روشها جایگاه مناسب و لازم خود را در جوامع امروزی پیدا نکرده و به طور کلی می توان ادعا کرد که هنوز برای بسیاری از اقشار جامعه و عدة کثیری از خانواده ها، ناهنجاریهای وضعیتی ناشناخته بوده و از کم و کیف آنها در فرزندانشان مطلع نمی باشند و با نقش حرکات اصلاحی در درمان و پیشگیری بروز آنها نیز هیچگونه آشنایی ندارند. در مواردی هم که بنا به تشخیص متخصین امر ناهنجاری یا ناراحتی در فرزندان و آشنایان چنین افرادی شناخته می شود، بیشتر مداوای این قبیل بیماران از روشهای فیزیوتراپی و امکانات محدود فیزیکی برای درمان استفاده می نمایند که البته در عین حال که مفید می باشد، اما باید اذعان داشت که به میزان تأثیر مثبت حرکات ویژه اصلاحی مؤثر و مفید نخواهد بود.
وضعیت مطلوب بدن
داشتن وضعیت بدنی طبیعی و مناسب یکی از نیازهای ضروری برای انسان می باشد. قامت صحیح بدنی در هر فرد، در وهله اول نشان دهندة سلامت و تندرستی اوست. چرا که اگر سیستم فیزیولوژیکی و آناتومیکی هر شخصی دارای آمادگی و رشد کامل باشد، مسلماً از نظر وضعیت ظاهری نیز در حالت مطلوبی قرار داشته و کیفیت درونی خود را در ظاهر نیز بروز خواهد داد.
در تعریف و توصی وضعیت مطلوب بدنی اظهارنظرهای متفاوت و مختلفی وجود دارد. که همه آنها سعی در تعیین موازین و چهارچوبهایی را برای یک وضعیت خوب و مناسب بدنی دارند. از آن جمله می توان به وضعیتی اشاره کرد که در آن بدن با مصرف کمترین انرژی و تولید خستگی کمتر به کار و فعالیت روزانه می پردازد. برخی معتقدند که آمادگی بدن برای انجام حرکات مختلف و داشتن آرامش جسمانی و روانی در طول شبانه روز نشانه وضعیت مطلوب بدنی در انسان است.
عده ای دیگر وضعیت مناسب بدنی را در عدم اختلال در عملکرد ارگان های داخلی بدن و هماهنگی آنها با یکدیگر و وجود شکل ظاهری خوب در استخوان بندی فرد می پندارند.
تعدادی نیز وضعیت خوب و ایده آل بدنی را در افراد مختلف و متناسب با ساختار فیزیکی و بیولوژیکی آنان متفاوت و ناهمسان دانسته و معتقدند که اصولاً وضعیت مطلوب بدنی یک صفت اختصاصی است و نمی توان فرم و مشخصات مشترک و معینی را برای همه مردم تعیین نموده و همه را با آن موازین یکسان ارزیابی کرد.
به طور کلی و برای اینکه لااقل بتوان افراد مختلف را در وضعیتهای مختلف بدنی مورد ارزیابی و بررسی اولیه قرار داد، شیوه ها و روشهای مختلفی بیان شده است و ابزار و وسایل متعددی نیز ابداع و تهیه گردیده است. امروزه، کارشناسان و دانشمندان با بهره گیری از اصول مهم بیومکانیکی و قوانین فیزیکی و فیزیولوژیکی و بررسی دقیق آناتومی بدن و مقایسه آن با وضعیتهای صحیح و سالم، می توانند تا حدود زیادی ناهنجاریهای بدن را شناسایی و معرفی نمایند. وجود ضعفها و ناهنجاریهای جسمانی که امروزه به دلیل ماشینی شدن زندگی در رشد و توسعه تمدن و رفاه، رو به افزایش می باشد سبب گردیده است که متخصصین امر نیز به تلاش و فعالیت بیشتری در جهت رشد و شکوفایی تکنیکها و روشهای درمانی مخصوص ناهنجاریهای بدنی بپردازند. وظیفة کارشناسان و صاحنظران حرکات اصلاحی این است که اقدامات و پیشگیری های لازم در این موارد را به عمل آورند، تا از بروز هرگونه ضعف و ناهنجاری در جسم که از یکسو باعث اختلال در رشد کودکان می شود و از طرف دیگر قابلیت های جسمانی را نقصان می بخشد، جلوگیری گردد. تا بدن سیر طبیعی رشد و سلامت خود را بازیابد.
اصولاً نوع هم سازگاری و تطبیق پذیری بین انسانها و محیط زیست آنها وجود دارد. ولی متأسفانه بعلت توسعه تمدن ماشینی اعضای بدن به تدریج دستخوش ضعف ها و اختلالات متعددی می گردد و در نتیجه کارآیی جسمانی، توان خود را از دست می دهد. مثلاً جاده های آسفالت شده و زمین های سفت و سخت شده شهرها، پاها را هنگام پیاده روی خسته و پوشیدن کفشهای نامناسب سبب ضعف عضلات پا می گردد. و یا ستون فقرات و ارگانهای داخلی بعلت کمی جنبش و حرکت در اثر زندگی شهری و اداری از یکسو رشد و تکامل طبیعی عضلات و لیگامنها را مختل کرده و بدن را دچار ضع و سستی می کند و از طرف دیگر ستون مهره ها حالت قائم بودن خود را از دست می دهند.
باید دانست که بین ضعف حالت نگهداری تن و ضعف ارگانهای داخلی، بویژه دستگاه تنفسی و کارآیی قلب وگردش خون رابه و همکاری مستقیمی وجود دارد. افرادی که به ضعف ها و ناهنجاریهای بالاتنه مبتلا هستند، غالباً شانه ها را به جلو آویزان کرده و عضلات پشت آنها کش می آید و برعکس عضلات تنفسی و بین دنده ای آنان کوتاه و حجم قفسه سینه تنگ می شود و این عمل باعث می گردد تا هنگام دم حجم تنفسی با مشکل روبرو شده و هوای کمتری وارد ششها گردد که این نوع افراد نهایتاً مجبور می شوند تا هنگام فعالیتهای بدنی عمل دم را سریع و کوتاه انجام دهند.
منظور از نگهداری تن حالتی است که بدن با انقباضات عضلات خود در نگهداری آن دخیل باشد. و در واقع وضعیت نگهداری بدن موقعی خوب و مناسب است که، تعادل و توازن بین نیروی کشش عضلات و نیروی سنگینی بدن برقرار شده باشد. چنانچه نیروی سنگینی بدن بر نیروی کشش عضلانی مسلط باشد، حالت نگهداری بدن دچار وقفه و سستی شده و به ناهنجاری و ضعفهای مختلف بدن منتهی می گردد و در نتیجه دستگاه حرکتی بدن کارآیی خود را از نظر قدرت و انعطاف پذیری عضلات، رباطها، استخوانها و تاندونها از دست می دهد.[7]
باید توجه داشت که نگهداری تن و بدن، حالات و جنبه های مختلفی دارد و نگهداری بدن حتی در حالت ثابت و ایستا نیز دارای کار و فعالیت عضلانی ویژه ای است. زیرا در هر مرحله از نگهداری بدن به منظور ایجاد تعادل مناسب، بین نیروی کشش و انقباض عضلانی و فشار سنگینی بدن تعارضی دائمی برقرار است تا بدین طریق سنگینی بدن توسط عضلات رفع و خنثی گردند. حتی هنگامی که بدن انسان در حالت قائم است مفاصل بدن وضعیت نامتعادل و بی ثباتی دارند و هر چند که مرکز ثقل بدن در بالای محور عرضی[8] قرار دارد اما با وجود این، وضع بدن طوری است که تمایل دارد با یکایک اعضای خود به طرف زمین سقوط نماید. ولی عضلات بدن به علت انقباض و انبساط دائمی خود [9] مانع از این کار می گردند و سبب می شوند تعادل بدن حفظ گردیده و مرکز ثقل بدن بر روی سطح اتکاء هر دو پا انتقال یابد و بدین طریق تعادل در بدن ایجاد شود.
وضعیت نگهداری بدن به علت یکنواختی در کار عضلات باید گاهگاه تغییر یابد تا عضلات دچار خستگی نشوند. مثلاً چنانچه عضلات راست کننده پشت که سبب قائم نگهداشتن بدن و ستون فقرات می شوند، کار یکنواخت انجام دهندف به علت خستگی، توانایی آنها در نگهداری کاهش می یابد و در نتیجه، بدن به سمت جلو متمایل می گردد. و با ازدیاد انحنای ستون فقرات به جلو مرکز ثقل نیز به جلو تغییر مکان می دهد.
لیگامنتهای بدن نیز که مانند نوار و تسمه مفاصل بدن را محکم نگهداشته و نمی گذارند مفاصل و استخوانها بیش از اندازه جابجا گردند. در اثر فعالیت بدنی مناسب تقویت می شوند اما برعکس در اثر کمبود فعالیت و تحرک ضعیف و ناتوان می شوند. همانطوری که می دانیم، برای نگهداری وضعیت صحیح بدنی عضلات با سیستم عصی همکاری و هم آهنگی کامل داشته و این همکاری گاهی ارادی و زمانی غیرارادی است.
مراحل رشد بدن و ویژگیهای آن
دانشمندان عقیده دارند که رشد به صورت یک رشته اعمال ثابت و مداوم است که مراحل مختلفی را در پی دارد. بدن انسان از دوران جنینی تا بلوغ و بزرگسالی با طی تغییرات متعددی، مراحل مذکور را می پیماید.
از یک نظرگاه مراحل رشد بدن انسان را به طور کلی می توان به شش دوره ذیل تقسیم بندی نمود که در هر بخش جزئیات فیزیولوژیکی و آناتومیکی بدن به طور مختصر بیان شده است.[10]
1-دورة جنینی که از تشکیل نطفه در رحم اغاز و در هنگام زایمان پایان می پذیرد.
2-دورة شیرخوارگی که از هنگام تولد شروع شده و تا 3 سالگی ادامه می یابد.
3-دورة نورستگی که از سن 3 سالگی تا سن 6 سالگی را شامل می شود.
4-دورة نوباوگی که از سن 6 سالگی آغاز و تا 12 سالگی ادامه دارد.
5-دورة نوجوانی (بلوغ) که از حدود 12 سالگی شروع شده و تا حدود 15 سالگی را شامل می شود.
6-دورة جوانی که از حدود 15 سالگی شروع گردیده و تا حدود 20 سالگی را دربرمی گیرد.
البته باید اذعان داشت که همه انسانها به طور یکسان در این تقسیم بندی قرار نمی گیرند. ممکن است برخی از آنان یک تا سه سال زودتر وارد دوره های مذکور بشوند. اما اکثر کودکانی که دارای امکانات و تواناییهای متوسط می باشند، مشمول خصوصیات این طبقه بندی واقع می شوند. هر دوره ممکن است شامل چند مرحله باشد چنانچه در تعیین حدود مرحله بلوغ و جوانی، تنها محدودة سنین مربوطه مد نظر می باشد و دقتی در کار نیست.
1- دورة جنینی ( از انعقاد نطفه تا تولد) ـ با نفوذ اسپرم در تخمک، جنین شکل گرفته و شروع به رشد و تکامل می کند. طی دو هفته اول دورة جنینی [11] رابط های زاید بین دیوارة رحم و تخمک کامل شده و در این مدت با تغذیه از مواد سلول اصلی بطور دائم تقسیم سلولی در جنین صورت می گیرد.
نوع پیکری[12]
قبل از اشاره به ناهنجاریهای مختلف بدن و علل و ذکر عوامل بروز آنها، مناسبتر است که، یکی دیگر از ویژگیهای ساختمان بدن انسان های مختلف را مورد مطالعه مختصر قرار دهیم.
به طور کلی نوع پیکری با شکل بدن یا طبقه بندی جسمانی بدن انسان سروکار دارد، مانند قد در حالت نشسته به قد در حالت ایستاده و همچنین نسبت قد به وزن هر فرد. بررسی شکل و ساختمان بدن انسان تاریخ نسبتاً طولانی دارد. به منظور توصیف یک فرد بر حسب نوع پیکری، شلدون[13] روش ذیل را ارائه کرده است.[14]
1- تیپ چاق[15] ـ شلدون افرادی را در این تقسیم بندی قرار می دهد که هیکل و بدنی چاق و فربه و نسبتاً درست هستند در این تیپ برتری با بافت های نرم (چربی) است. داشتن بدنی چاق وگرد و دارای ارگانهای داخلی بسیار سنگین از مشخصات فرد در این تیپ است.
2- تیپ عضلانی[16]ـ این تیپ بدنی ویژه افرادی است که دارای هیکل و بدنی عضلانی و تنومند هستند و این افراد معمولاً دارای استخوان بندی بزرگتری نیز می باشند اما به لحاظ رشد مناسب عضلانی با فرم و شکل مناسبی دیده شده و ورزیده و آماده بنظر می رسند.
3- تیپ لاغر[17] ـ اشخاصی که دارای بدنی لاغر و ضعیف بوده و عضلاتی کم توان نیز داشته باشند در این تقسیم بندی قرار می گیرند.
اصولاً روش شلدون یک تقسیم بندی است که توسط یک بررسی چشمی و نشانه های شاخص، بدون اندازه گیری دقیق[18] است که شکل و ساختمان بدن را به طور تخمینی و ذهنی مشخص می کند. روش شلدون در مقابل روش اندازه گیری ابعاد مختلف بدن[19] که یک اندازه گیری واقعی است قرار دارد. در روشن شلدون هر کدام از سه تیپ مذکور توسط کسب امتیازاتی از یک تا 7 ارزیابی می شوند و شخصی که دارای برتری در یکی از این تیپها باشد، امتیاز بیشتر را در آن نوع کسب نموده و تیپ بدنی ساختمان او معین می گردد. در این روش ارزیابی، عدد 1 نماینده کمترین و عدد 7 نماینده بیشترین خصوصیات مربوط به آن تیپ می باشد. بنابراین، هر شخصی از نظر شکل و ساختمان یک نمره سه رقمی دارد که اولین عدد نماینده چاقی و دومین عدد نمایندة عضلانی بودن و بالاخره سومین عدد نشانگر لاغری اوست. همچنین نمره 171 نمایانگر فردی کاملاً عضلانی است و فردی که نمره 117 را بدست آورد، فردی کاملاً لاغر است.
حرکات اصلاحی و هدف آن:
حرکات اصلاحی شاخه ای از تربیت بدنی به شمار می رود که درصدد اصلاح و برطرف کردن ضعفها و ناهنجاریهای مختلف عضلانی، ارگانیکی و هماهنگی و تعادل، با استفاده از حرکات و برنامه های دقیق و اصولی ورزشی می باشد، بدین ترتیب، می توان گفت که کلیه حرکات و فعالیتهای بدنی و ورزشهایی که برای درمان و اصلاح ضعفها و ناهنجاریهای بدنی به کار می رود حرکات اصلاحی نامیده می شوند.
حرکات اصلاحی بعد از مطالعه دقیق و شناخت علل و عوامل بروز ناهنجاریهای مختلف بدنی و ارگانیکی و ترجیحاً به وسیله متخصصین و کارشناسان حرکات اصلاحی و حرکت درمانی به افرادی که دچار ضعفهای مختلف وضعیتی هستند، توصیه و تجویز می گردد.
تمرینات و حرکات اصلاحی می تواند قدرت عضلانی، انعطاف پذیری، تسریع و تسهیل جریان گردش خون و تنفس، قدرت تعادل و هماهنگی بدنی را توسعه و افزایش داده و فرد را در حفظ آمادگی و قابلیت جسمانی و رفع و اصلاح ناهنجاریهای وضعیتی یاری نماید.
ضعف های بدنی و ناهنجاریهای وضعیتی به غیر از عوامل ارثی در اثر بیماریهای تمدن از قبیل ماشینی و صنعتی شدن زندگی، عدم تحرک انسانها، داشتن عادات غلط و ناپسند در طول زندگی روزمره و ساعات کار و تلاش در شبانه روز و عدم استراحت مناسب و کافی به وجود می آیند.
طبق تحقیقات به عمل آمده، در کشورهای مترقی بیش از 70 درصد کودکان، نوجوانان و بزرگسالان به ضعف های اندام تحتانی و بیش از 35 درصد به ضعفهای ارگانیکی و ستون فقرات و در حدود 15 درصد به ضعفهای هم آهنگی و درصد کمتری نیز به انواع ضعفهای اندام فوقانی دچار هستند. لازم به ذکر است که علائم ضعفهای مذکور در جوامع شهری بزرگ بیشتر از جوامع شهری کوچک و روستایی به چشم می خورد.
بنابراین، هدف از حرکات اصلاحی و ورزشهای درمانی به طور کلی شناخت دقیق ضعف ها و ناهنجاریهای بدنی و هماهنگی و تعادل بوده و در وهلة دوم انتخاب حرکات و تمرینات مناسب و اعمال آنها برای درمان و اصلا ناهنجاریهای موجود می باشد.
علل بروز ناهنجاریها:
همانطوری که قبلاً مطرح گردید علل و عوامل مختلفی بر روی رشد و تکمیل انسان تأثیر داشته و می تواند روند طبیعی آن را تضمین نموده و یا اختلالاتی در آن ایجاد نمایند. به طور مثالف شرایط زندگی و حالات و اقدامات جسمانی و روانی مادران در دوران جنینی نقش مؤثری در شکل گیری و رشد و نمو جنین داشته و به طور کلی در وضعیتهای جسمانی و روانی نوزاد در آینده بروز خواهد کرد. شرایطی از قبیل: بیماریهای مادر، ناراحتیهای روانی او، مصرف داروها، و موادی مانند سیگار از جانب او همه و همه عواملی هستند که بر روی جنین تأثیرگذار خواهند بود.[20]
بعد از دوران جنینی و تولد نیز علل و عوامل مختلفی بر سر راه رشد انسان وجود دارد که در اینجا بطور اجمال به رئوس آنها اشاره می شود.
1- وراثت :
برخی از ناهنجاریهای موجود در نوزادان، همانطوری که گفته شد، در اثر اختلالات ژنتیکی و به صورت مادرزادی برای آنان رخ می دهد مثلاً کودکانی هستند که در هنگام تولد دارای ناراحتی و ناهنجاری وضعیتی در اندامهای طرف فوقانی و یا تحتانی و در مواردی نیز در بالاتنه خود هستند، مانند کودکان دارای اسکولیز و انحراف ستون فقرات و یا آنهایی که دارای انحنا و ناهنجاری در مچ پاها بوده و با پاهایی کج به دنیا می آیند. که در اغلب این موارد موضوع درمان در قالب مباحث حرکات اصلاحی قرار نگرفته و می بایست با مشاوره و راهنمایی متخصصین ارتوپدی بررسی و معالجه شود.
2- حوادث و بیماریها:
آسیبها و صدماتی که در اثر بروز حوادث مختلف مانند: تصادفات رانندگی و بیماریهایی از قبیل سل استخوانی، فلج اطفال و ... که منجر به ناهنجاری مختلفی در افراد می گردند، از علل دیگر بروز ناهنجاریها می باشند که این افراد عموماً در جهت پیشگیری و تا حدودی درمان محدود ناراحتی های خود می توانند از حرکات اصلاحی و ورزشهای درمانی استفاده نمایند. اما درمان اساسی آنان مسلماً باید به وسیله پزشکان متخصص مورد مطالعه و درمان قرار بگیرد.
3- وزن و فرم بدنی:
داشتن وزن زیاد و یا برخورداری از جثه و هیکل نسبتاً درشت و یا قد بلند از جمله عواملی هستند که زمینه را برای ایجاد ناهنجاریهایی مانند کف پای صاف در افراد چاق و همینطور پشت گرد و افتادن شانه ها به جلو در افراد قد بلند فراهم می سازد.
4- سن :
با افزایش سن بروز برخی از ناهنجاریها زمینه بیشتری پیدا می نمایند، مثلاً در سنین بالا عارضه شصت کج بخصوص در خانمها بیشتر دیده می شود و انگشت شصت این افراد به طرف انگشت دوم پا تمایل پیدا می کند. در همین رابطه، ناراحتیهای ارگانیکی مثل، مشکلات تنفسی و ناهنجاریهای دستگاه گردش خون نیز از ناراحتیهایی است که در سنین بالا گریبانگیر افراد می گردد.
5- عادات نادرست :
در برخی موارد رعایت و اجرای الگوهای غلط و نادرست حرکتی در وضعیتهای مختلف و در طول شبانه روز باعث ایجاد ناراحتیها و ناهنجاریهای متعددی مانند ستون فقرات کج می گردد.
بسیاری از افراد در هنگام نشستن، خوابیدن، ایستادن و کار کردن بدن خود را در وضعیتها و حالات نادرست و نامناسبی قرار می دهند که این امر به مرور زمان باعث کشیده شدن و یا منقبض و جمع شدن عضلات قسمتهایی از بدن شده و در نهایت باعث تغییر وضعیت و ناهنجاری در مفاصل و استخوانهایی می گردد که عضلات مذکور مسئول نگهداری آنها هستند. به طور مثال، اگر کسی بر حسب عادت و به منظور حمل بار و اثاثیه به طور مرتب از یک طرف بدن و یک دست خود استفاده نماید، مسلماً عضلات نگهدارنده ستون فقرات وی به یکطرف متمایل شده و موجب انحنا در مهره های او خواهند شد.
6- پوشاک نامناسب:
استفاده از پوشاک نامناسب که باعث می شوند تا بدن با استفاده از آنها فرم طبیعی و صحیح خود را از دست داده و مشکلاتی را به مرور زمان برای انسان ایجاد کند، مثلاً استفاده از کفشهای تنگ و نوک باریک از عوامل مهم به وجود آمدن شصت کج و انحنای آن می باشد.
7- سوءتغذیه و دیگر عوامل رشد:
داشتن تغذیه خوب و مناسب از عوامل اصلی و اساسی مؤثر در رشد و تکامل انسان می باشد چرا که در اثر سوءتغذیه، متابولیسم انسان با مشکلاتی روبرو شده و مواد مورد نیاز رشد و ترمیم بافتها و سلولهای بدنی دچار اختلال می شوند. علاوه بر تغذیه موارد دیگری نیز از قبیل: آفتاب، هوای سالم، آب و دیگر عوامل مشابه در رشد طبیعی بدن مؤثر بوده و منجر به خود می توانند در اثر فقدان در بدن معضلاتی را برای انسان بوجود آورند.
8-حالات روحی و روانی :
افرادی که از نظر حالات روانی دارای نوعی ناراحتی و افسردگی بوده و یا مانند آنهایی که خجالتی باشند سربه زیر و از جمعیت و گروه گریزان هستند، معمولاً تمایل به پایین نگه داشتن سر و نزدیک کردن چانه به سینه خود را دارند که این امر در اثر تکرار باعث برآمدگی در ناحیه مهره های پشتی می گردد.
9- کم تحرکی :
حرکت و فعالیت از مهمترین نیازهای بدن بخصوص عضلات بوده و برای رشد و تقویت آنها لازم می باشد و اصولاً افرادی که دارای حرکت مناسب بدنی و جسمانی نباشند در اثر همین کم تحرکی عضلات بدنشان لاغر و ضعیف شده و قدرت و استقامت لازم را نخواهند داشت و به همین سبب بدن اینگونه افراد در معرض بروز ناهنجاریهای عدیدة بدنی و تعادل و هماهنگی قرار خواهد داشت.
فصــل دوم
ناهنجاریهای وضعیتی بدن:
به منظور بحث و بررسی بهتر در مورد ناهنجاریهای بدن، مناسبتر خواهد بود که، ناراحتیهای قسمتهای مختلف بدن انسان به تفکیک مورد بحث قرار گیرد. بدین منظور معرفی ناهنجاریهای بدن در تقسیم بندی ذیل انجام خواهد گرفت:
الف ـ ناهنجاریهای اندام طرفی فوقانی که عبارتند از:
1-انواع دستهای معیوب
2-شانه منجمد که معمولاً در افراد مبتلا به علت عدم تحمل درد، شانه را بی حرکت نگه می دارند و از درد و محدودیت حرکات شانه شکایت دارند.
3-دست چنبری ـ در این ناهنجاری مچ دست به پایین خم و به طرف شست متمایل می گردد.
4-تغییر شکلهای مختلف دست شامل: ضایعات و ناهنجاریهای مختلفی است که در مفاصل انگشتان دست به وجود می آید.
5-ناهنجاریهای مادرزادی است مانند : چسبیدن انگشتان به یکدیگر و یا داشتن انگشت اضافی که نسبتاً شایع نیز هستند.
6-شصت و انگشت چکشی که در هر دو ناهنجاری بیمار دچار افتادگی بند انتهایی شست شده و قادر به راست کردن آن نیست.
7-انگشت جا دگمه ای ناهنجاری را در دست به وجود می آورد که ابتدا به صورت فعال قابل اصلاح می باشد، ولی پس از مدتی نسوج غیرقابل برگشت می شوند.
8-انگشت گردن قو، که در این ناهنجاری بند دوم انگشتان به طرف پایین افتاده و گودی را در پشت دست ایجاد می کنند.
9-انگشت ماشه ای، عارضه ای است که در آن فرد مبتلا گاه قادر به خم کردن انگشت مبتلا نیست و گاه آن را وقتی خم شده باشد نمی تواند راست کند.
10- دو پوئیترون که در اثر لیفی شدن نیام کف دستی و سفت شدن آن، تغییر شکلی در دست ایجاد می گردد.
ب ـ ناهنجاریهای تنه عبارتند از :
1- پشت صاف عارضه ای که در اثر از بین رفتن قوسهای طبیعی و تقریباً صاف شدن ستون مهره های فرد ایجاد می شود.
2- پشت گرد که در اثر افزایش انحنای پشتی و تمایل سر و سینه به جلو به وجود می آید.
3- پشت گود با افزایش فرورفتگی پشت کمر و تمایل شکم به سمت جلو بروز می نماید.
4- پشت گرد و گود که در حالت پیشرفتة پشت گود و یا پشت گرد ایجاد شده و گردی و گودی ستون مهره ها به طور همزمان پدید می آید.
5- پشت کج عارضه ای است که در هنگام وجود انحناء در ستون مهره ها به سمت چپ یا راست بدن و یا هر دو طرف بوجود می آید.
6- دیستروفی عضلات به آن دسته از بیماریهایی اطلاق می شود که عضلات به طور ارثی به آنها مبتلا می شوند.
ج ـ ناهنجاریهای اندام طرفی تحتانی عبارتند از :
1- ناهنجاریهای لگن، شامل بیمارها و ناراحتیهایی می گردد که به علل گوناگون در مفصل ران ایجادمی شوند.
2- بداخل گذاشتن پنجه های پا که معمولاً در کودکان مبتلا با گیرکردن پاها به همدیگر و زمین خوردن درموقع راه رفتن همراه است.
3- دررفتگی مادرزادی زانو که به صورت کامل و یا نیمه کامل به وجود می آید.
4- تغییر شکلهای زانو که عبارتند از : زاویه دار شدن زانو به داخل، به خارج، به عقب و جلو.
5- پا چنبری مادرزادی که شایعترین ناهنجاری مادرزادی پا است که تشخیص آن ساده و درمان آن تا اندازه ای مشکل است.
6- کف پای صاف که در اثر کاهش قوس طولی پاها و در موارد شدید از بین رفتن آن ایجاد می شود.
7- کف پای گود که به علت افزایش قوس کف پا ایجاد می گردد.
8- شست کج عارضه ای است که در آن انگشت شست بطرف انگشت دوم انحراف پیدا می کند.
9- انگشت چکشی، عارضه ای که بند دوم انگشتان پا به سمت بالا متمایل و برجسته می شوند.
10- پای پهن که در اثر از بین رفتن قوس عرضی پا بوجود می آید و پای بیمار پهن تر از پای معمولی دیده می شود.
د ـ ناهنجاریهای ارگانیکی عبارتند از :
1- ناهنجاری دستگاه تنفس، شامل اختلالات و ناراحتیهایی است که برای دستگاه تنفس ایجاد می گردد.
2- ناهنجاری دستگاه گردش خون
3- ناهنجاری دستگاه گوارش مانند: نفخ و کم اشتهایی.
هـ ـ ناهنجاریهای هماهنگی و تعادل
وضعیتهای صحیح بدن:
انسان در طول زندگی و در ساعات شبانه روز از نظر وضعیت بدنی در حالات گوناگونی قرار می گیرد که برخی از این حالات با ساختار آناتومیکی و نیز بیولوژیکی بدن او مناسب و سازگار بوده و برخی دیگر نامناسب می باشد و در اثر تکرار در بلند مدت باعث بروز ضایعات و ناهنجاریهایی می گردد.
وضعیتهای مناسب و نامناسب بدن می تواند در تمامی حالات زندگی از قبیل: ایستادن، راه رفتن، نشستن، خوابیدن و کار کردن وجود داشته باشد. در این بخش لازم می داند تا اشاره ای مختصر به وضعیتهای مناسب بدن در موقعیتهای مختلف فوق داشته باشیم.[21]
الگوی صحیح ایستادن ـ در هنگام ایستادن هر چقدر بدن با انقباض و درگیر ساختن عضلات کمتری بتواند فرم و وضعیت صحیح و قائم خود را نگهدارد به همان میزان وضعیت صحیح تر خواهد بود. مشروط بر اینکه بدن دارای تعادل قویتر و بهتری باشد.
بر طبق تحقیقات بعمل آمده، بدن هنگامی دارای بهترین تعادل است که اگر یک خط عمودی از کنار بدن او عبور نماید، وضعیتهای زیر را در مقایسه با قسمتهای مختلف بدن داشته باشد:
1-مستقیماً از مقابل لاله گوش عبور کند.
2-از وسط شانه ها و از مقابل برجستگی کتف در سرشانه عبور نماید. (زائده استخوان اکرومیون)
3-از مقابل مرکز برآمدگی بزرگ استخوان ران از پهلو بگذرد.
4-تقریباً کمی از پشت کشکک زانو عبور کند.
5-و در پایین بدن نیز از قسمت خارجی قوزک پا رد شود.
البته موارد مذکور شاید از نظر نشان دادن وضعیت قائم و صحیح بدن در حالت ایستاده مناسب و مورد قبول باشند، امّا مسلماً هر انسانی برای اینکه در حالت ایستاده کمترین انرژی را مصرف نموده و بتواند بدون وارد ساختن کمترین فشار بر عضلات و مفاصل، تعادل خود را حفظ نماید می تواند متناسب با شرایط خاص جسمانی خود تغییراتی را در وضعیتهای بدن خود در حالت ایستاده بدهد و به طور کلی دانشمندان و صاحبنظران امر عقیده دارند که در هنگام ایستادن علاوه بر موارد گفته شده به نکات زیر نیز باید توجه داشت:
1-هیچ وقت برای مدت طولانی در یک وضعیت ثابت قرار نگرفت و هرچند دقیقه یکبار باید وزن بدن را از روی یک پا به پای دیگر منتقل کرد. بهتر است وزن بدن بر روی پاشنه ها قرار گیرند نه روی انگشتان پا.
2-در هنگام ایستادن در یک مکان به مدت طولانی مانند: ایستادن در صف، آشپزخانه و محیط کار و غیره باید یک پا را بر روی پله قرار داد.(شکل پایین)
3-در هنگام ایستادن از گذاشتن دستها به کمر و تکیه دادن به عقب خودداری کنید و سعی نمایید تا دستهایتان در جلوی بدن قرارگرفته و تنه مختصری به جلو خم شده باشد.
4-در حال ایستاده پاها را از هم کمی باز نگهدارید.
| دسته بندی | حسابداری |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 432 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 32 |
فهرست:
تولید ناخالص ملی
کالای واسطه
کالاهای نهایی
مشکلاتی که در محاسبه تولید ناخالص ملی وجود دارد
روش های محاسبه تولید ناخالص ملی
تعریف ارزش افزوده
تولید ناخالص داخلی (GDP)
شاخص ساده
شاخص لاسپیر
شاخص پاشه
شاخص فیشر
مصرف
پس انداز
سرمایه گذاری
الیات ها
پرداختهای انتقالی
خالص مالیاتها
درآمد قابل تصرف
هزینه ها یا مخارج دولت
صادرات
واردات
خالص صادرات
عاملان اقتصادی
مدلهای اقتصادی
اقتصاد دو بخشی
ضرایب افزایش در مدل دو بخشی
اقتصاد سه بخشی
ضرایب افزایش در مدل دو بخشی
اقتصاد چهار بخشی
ضرایب افزایش در مدل دو بخشی
منحنی IS
شیب منحنی IS
عوامل موثر بر شیب منحنی IS
حالتهای افراطی شیب منحنی IS
عوامل جابجایی کننده منحنی IS
تعادل بازار پولی
منحنی LM
عرضه و تقاضای پول
معادله منحنی LM
شیب منحنی LM
حالتهای افراطی شیب منحنی LM
عوامل جابجایی کننده منحنی LM
تعادل همزمان بازار کالا و پول
سرمایه
سرمایه گذاری
تابع سرمایه گذاری
محاسبه ارزش فعلی سرمایه گذاری
| دسته بندی | فنی و مهندسی |
| فرمت فایل | pptx |
| حجم فایل | 15414 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 28 |
پاورپوینت فرودگاه
فرودگاه به محدوده ای مکانی – فضایی اتلاق می شود که برای کنترل ارتباط هوایی بین نقاط مختلف بکار می رود.
انواع فرودگاه
1 فرودگاههای کشوری که برای فعالیتهای ترابری، کارهای هوایی و هواپیمایی توریستی داخلی و بین المللی مورد استفاده قرار میگیرند .
2فرودگاههای نظامی یا پایگاههای هوایی که درآن به غیر از هواپیماها، واحدهای دیگر نیروی هوایی ، هوا نیروز یا هوا دریا مستقرند .
3 فرودگاههای فنی که معمولا در جوار کارخانههای تولید هواپیما بر پا می شوند و هواپیماهای نمونه در آن به آزمایشهای خود در زمین یا در حال پرواز می پردازند
| دسته بندی | فنی و مهندسی |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 294 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 16 |
پاورپوینت روشنایی در محیط کار
فهرست مطالب
§تعریف نور و روشنایی
§منابع روشنایی
§انواع سیستم های روشنایی
§روش های توزیع روشنایی
§روش ها و وسایل اندازه گیری روشنایی
§اندازه گیری و ارزیابی روشنایی در یک شرکت مورد نظر
| دسته بندی | پزشکی |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 766 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 22 |
پاورپوینت بررسی وضعیت وسیل حفاظت فردی
وسایل حفاظت فردی وسایلی هستند که کارگران، افراد خود اشتغال وسایر کسانی که در کارگاههای صنعتی فعالیت می کنند، برای ارتقاء در صد ایمنی باید متناسب با نوع کار خود، از آنها استفاده کنند.
آخرین راه کنترل عوامل زیان آور است و در صورتی قابل قبول است که نتوان از راه مهندسی و مدیریتی مشکل را حل کرد یا اقدام اساسی ایمنی مشکل و یا محتاج زمان باشد. ابزار کار تلقی می شود اقدام اساسی ایمنی بر روی محیط پیرامون کارگر و آنچه در اختیار دارد یک اقدام انسانی و یک وظیفه قانونی تلقی می شود
در واقع طبق استاندارد های جهانی و مقررات ، از مشکلات مهم صنایع به ویژه در کشورهای در حال توسعه، مشکلات ایمنی و بهداشتی پرسنل شاغل در صنایع است. بدیهی است که شناسایی و کنترل خطرات برای بالا بردن سطح بهره وری در صورت دارا بودن محیطی بهداشتی- ایمنی و کارگران سالم امکان پذیر خواهد بود. از نظر سازمان های بین المللی از قبیل osha زمانی می توان از لوازم حفاظت فردی استفاده کرد که به دلایل فنی و اقتصادی قابل اجرا و به کارگیری کنترل های مهندسی و مدیریتی عملی نبوده و یا نتواند سطح مواجهه کارگران با عوامل زیان آور را به حد بی خطر و یا قابل قبول کاهش دهد.
| دسته بندی | فنی و مهندسی |
| فرمت فایل | ppt |
| حجم فایل | 536 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 18 |
پاورپوینت مسجدالاقصی یا قبـه الصخره
جـالب است اگر بـدانـیـد تا بحال مسجدالاقصی را نـدیـده ایـد و آنـچه معمولاْ به عنـوان مسجدالاقصی به نـمایش در می آیـد قبـه الصخره است نه مسجد الاقصی
مقصود از صخره در اینجا، سنگی است که برای سه ادیان آسمانی: اسلام، مسیحیت و یهودیت مورد احترام است. در اثر آمده است که در شب معراج محمد پسر عبدالله پیغمبر اسلام از روی این صخره سوار بر براق و به معراج رفت. در سفرنامه ناصرخسرو ادعا شدهاست که به هنگام ورود پیامبر به مسجد، آن صخره پیش پایش از زمین بلند شد و پس از عروجاش، آن سنگ دیگر روی زمین برنگشت.
این صخره عبارت است از یک تخته سنگ نامنتظم که روزگارى قلهى کوه موریا بوده است. اینصخره آبى رنگ است و پاى هیچ انسانى بر آن نهاده نشده است. در قسمت روبه روى قبلهى اینسنگ یک فرورفتگى وجود دارد که به نظر مىرسد زمانى انسانى بر آن راه رفته و بر اثر آن این رد پا برجاى مانده است. بر این سنگ آثارى از هفت رد پا بر جا مانده است. گفته شده است که روزى ابراهیم پیامبر (ع) در آن منطقه بود و به همراه وى فرزند خردسالش اسماعیل نیز بود که اسماعیل در آن هنگام بر آن سنگ راه رفت، و این رد پاهاى اوست.
| دسته بندی | علوم انسانی |
| فرمت فایل | pptx |
| حجم فایل | 457 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 28 |
پاورپوینت تکنیک FMEA و کاربرد آن در صنعت
تاریخچه FMEA
آشنایی با FMEA
نحوه محاسبه RPN
تشریح مراحل انجام کار آشنایی با جداول و فرم FMEA
تعیین سطح ریسک قابل قبول
تعریف سطوح بحرانی
ارزیابی ریسکدستگاه کاردینگ نساجی
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 51 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 12 |
فرمت فایل : پاورپوینت
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 12 صفحه
File Structure Lecture 5A Secondary Storage Device:CD-ROM (sections 3.
4 – 3.
6) File Structure یک حافظه ثانوی: دیسک نوری(CD-ROM) دیسک نوری (Compact Disk – read only! memory) چیست؟
یک صفحه دایره شکل و منعکس کننده نور(لیزری)، حاوی: یک پیست مارپیچ (spiral) از مرکز صفحه تا لبه آن.
بعلاوه تعدادی حفره (Pits) روی پِیست مارپیچ.
(چرا ROM ؟
) (چرا نور لیزری؟
) (640-700 MB per platter) File Structure خواص دیسک نوری خواص دیسک نوری (یا لیزری) چیست؟
داده ها به کمک تشعشع لیزری نوشته یا خوانده میشوند.
ظرفیت آن حدود 600 تا 700 مگا بایت داده میباشد.
تنها یک شیار مارپیچ طولانی شامل تعداد زیادی سکتور دارد.
داده های دیجیتالی بصورت یک سری حفره روی این شیار ثبت میشوند.
به سطح بالایی شیار Land و به حفره ایجاد شده روی شیار Pit گفته میشود.
File Structure خواندن دیسک نوری عمل خواندن دیسک نوری چگونه است؟
به وسیله تابش نور لیزری روی شیار.
و تشخیص تغییرات درشدت انعکاس نور (intensity).
تشخیص صفر و یک چگونه است؟
عدد یک = تغییر ارتفاع (از Land به Pit یا بر عکس).
عدد صفر = تعداد فواصل زمانی معین بین دو عدد یک.
(فواصل زمانی؟
) File Structure خواندن دیسک نوری تشخیص صفر و یک چگونه است؟
مابین دو عدد یک، بایستی لااقل دو عدد صفر وجود داشته باشد! (چرا؟
) برای کد گذاری 256 حروف جدول ASCII احتیاج به 14 بیت خواهد بود! (چرا؟
) تبدیل کد گذاری حروف از 8 بیت به 14 بیت بکمک یک جدول ( (Eight to Fourteen Modulationانجام میشود.
مثال: نمونه ای از جدول E.
F.
M.
: 0 → 0000 0000 → 0100 1000 100000 1 → 0000 0001 → 1000 0100 000000 2 → 0000 0010 → 1001 0000 100000 File Structure سرعت وظرفیت دیسک نوری روش سرعت خطی ثابت (Constant Linear Velocity) چیست؟
حرکت نور لیزری روی شیار با سرعت خطی ثابت انجام میشود.
(چرا؟
) طول شیار مار پیچ (Spiral track) تقریبا سه مایل میباشد.
طول سکتورها از مرکز تا لبه دیسک همواره ثابت است.
این تکنولوژی از دیسک های صوتی به ارث گرفته شده، و باعث بالا بردن ظرفیت دیسک (تا دو برابر) میشود.
(چرا؟
) ولی باعث پایین آمدن سرعت دسترسی (بین نیم تا یک ثانیه) نیز میگردد.
(چرا؟
) File Structure آدرس دهی دیسک نوری روش آدرس دهی (Addressing) چگونه است؟
روش سیلندر:شیار:سکتور نمی تواند جواب دهد! (چرا؟
) ولی فاصله زمانی یک سکتور نسبت به مبداء شیار (Root) قابل اندازه گیری میباشد.
روش آدرس دهی زمانی چگونه است؟
هر ثانیه چرخش به 75 سکتور تقسیم میشود.
اندازه هر سکتورمعادل2 KB داده میباشد.
طول شیار هر دیسک معادل لااقل 60 دقیقه پیمایش ظرفیت دارد.
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 30 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 13 |
فرمت فایل : پاورپوینت
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 13 صفحه
File Structure Dr.
M.
Rahgozar Lecture 4A Secondary Storage Device:Magnetic Tape (sections 3.
2 – 3.
3) File Structure Dr.
M.
Rahgozar یک حافظه ثانوی: باند مغناطیسی(Magnetic Tape) باند مغناطیسی (Magnetic Tape)چیست؟
File Structure Dr.
M.
Rahgozar خواص باند مغناطیسی خواص باند مغناطیسی چیست؟
امکان دسترسی مستقیم (direct access) به رکوردها را نمی دهد! (چرا؟
) ولی امکان دسترسی سری (sequential access) را با سرعت بالا دارد.
در مقابل شرایط مختلف محیطی (environment) پایداری خوبی دارد.
براحتی حمل و نگهداری می شود .
از دیسکهای سخت ارزانتر است.
در گذشته برای نگهداری فایلهای بزرگ (بجای دیسکهای سخت) استفاده می شد.
(چرا؟
) ولی اکنون فقط برای آرشیو داده ها (backup) استفاده میشود.
(چرا؟
) File Structure Dr.
M.
Rahgozar ساختار باند مغناطیسی ساختار یک باند مغناطیسی چگونه است؟
باند مغناطیسی 9 شیاری (Nine-Track Tapes) چیست؟
File Structure Dr.
M.
Rahgozar ساختار باند مغناطیسی باند مغناطیسی 9 شیاری (Nine-Track Tapes) چیست؟
داده ها روی 9 شیار موازی به صورت دنباله ای از بیت ها (bits) ثبت میشوند.
بنابراین هر مقطع از باند (Frame) شامل 9 بیت و معادل یک بایت داده میباشد.
در هر 9 بیت ، هشت بیت برای داده ها و یک بیت برای کنترل صحت (Parity) داده ها وجود دارد.
(چگونه؟
) File Structure Dr.
M.
Rahgozar ساختار باند مغناطیسی ساختار یک باند مغناطیسی چگونه است؟
مکان منطقی (Logical Position) یک بایت همان مکان فیزیکی آن میباشد.
یعنی رکوردها به طور مرتب پشت سرهم قرار دارند.
(Sequential Access) File Structure Dr.
M.
Rahgozar ساختار باند مغناطیسی ساختار یک باند مغناطیسی چگونه است؟
در فاصله بین بلوک داده ها فضای استفاده نشده ای به نام Gap وجود دارد که در آن تمام بیتها صفر می باشند در گذشته نوع رایج باندها حاوی 6250 بایت دراینچ (bpi) بوده است.
انواع جدیدتر باندها 30,000 bpi یا بیشتر میباشند File Structure Dr.
M.
Rahgozar ظرفیت باند مغناطیسی تخمین طول باند مورد نیاز چگونه است؟
راندمان استفاده از باند به چه عواملی بستگی دارد؟
فشردگی داده های باند (Tape density) مثال 6250 bpi : سرعت حرکت باند (Tape Speed) مثال 200 ips : فاصله بین بلوکهای داده (inter block gap) مثال 0.
3 inch : File Structure Dr.
M.
Rahgozar ظرفیت باند مغناطیسی تخمین طول باند مورد نیاز چگونه است؟
مثال: فایلی با مشخصات 1,000,000 رکورد 100 بایتی را در نظر میگیریم .
طول باند مورد نیاز را با فشردگی bpi 6250 برای دو حالت مختلف حساب میکنیم.
حالت اول :فاکتور بلوک (blocking factor) برابر با یک : طول مورد نیاز =تعداد بلوک ها ) * طول هر بلوک + فاصله بین بلوکها
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 499 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 106 |
فرمت فایل : پاورپوینت
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 106 صفحه
بسم الله الرحمن الرحیم ویژگیهای مدیریت کارآفرینی رِﺌوس مطالب - مقدمه - تعاریف کارآفرینی - کارآفرینی سازمانی - نقشهای کارآفرینان - ویژگیهای کارآفرینان - تفاوت کارآفرین با غیرکارآفرین - تفاوت کارآفرین با مدیر - دیدگاه فرایندی و مدلهای کارآفرینی - ارائه مدل کارآفرینی هفت اصل موفقیت کارآفرینی 1- همگام بودن با تغییرات جهانی 2- کسب و کارگرا بودن 3- بازارگرا بودن 4- مدیریت استراتژیک 5- دانایی – مدیریت دانش 6- نوآوری 7- رشد اقتصاد ملی به اقتصاد جهانی (مهارتهای کسب و کار) جامعه صنعتی به جامعه اطلاعاتی (مهارتهای دانش محور) انقلاب کارآفرینی (مهارتهای کارآفرینانه) تعاریف کارآفرین واژه کارآفرین : از کلمه فرانسوی Entreprendre به معنای متعهد شدن Undertake نشأت گرفته است .
روند تحول زندگی از دوران غارنشینی تاکنون به شیوههای متفاوتی توصیف شده است؛ اما آنچه که در تمامی تحلیلها مورد توجه قرار گرفته است همانا تقش “ عامل تغییر “ ( Change Agent ) یا در واقع همان نیرویی است که پیشرفت مادی را سبب شده است .
امروزه متوجه شدهاند که “ عامل تغییر “ از ابتدا وجود داشته و در آینده نیز نقش آن را کارآفرینان ایفاء خواهند نمود .
کارآفرِین فردی است دارای ایده و فکر جدید که از طریق ایجاد یک کسب و کار ( کسب و کار منزل، کسب و کار مجازی ، کسب و کار مغازه یا شرکت یا سازمان) توأم با منابع و مخاطره و با انگیز مالی و اجتماعی محصول یا خدمت جدید به بازار ارائه مینماید.
محمود احمد پور-1999 Mahmood Ahmadpour تعاریف کارآفرین اولین فردی بود که این واژه را در علم اقتصاد ابداع نمود و آن را این چنین تعریف کرد: کارآفرین فردی است که ابزار تولید را به منظور ترکیب به صورت محصولاتی قابل عرضه به بازار خریداری میکند.
کارآفرین درهنگام خرید از قیمت نهائی محصولات اطلاع ندارد.
وی عمده فروشان را بعنوان اصلی ترین گروه کارآفرینان محسوب می نمود .
ریچارد کانتیلون-1730Richard Cantillon تعاریف کارآفرین کارآفرین فردی است که مسئولیت تولید و توزیع فعالیت اقتصادی خود را بر عهده میگیرد .
کارآفرینی یعنی ارتقاء بازده منابع از سطحی به سطحی بالاتر .
جان باتیست سی-1830 Jean Baptiste Say تعاریف کارآفرین مک کله لند-1963 Mc Clelland کارآفرینان نیاز به توفیق ( NACH) بالایی دارند و این نیاز سبب می شود تا آنها موقعیتهای کارآفرینانه را انتخاب کنند.
افرادی که نیاز به توفیق ( NACH) بسیار زیادی دارند؛ دارای ویژگیهای ذیل میباشند: 1- مسئولیت شخصی برای تصمیمگیری را ترجیح میدهند .
2- بعنوان تابعی از مهارتها ؛ ریسکپذیری متوسطی دارند .
3- به نتایج تصمیمات خود علاقمند بوده و به بازخورد فعالیتهای خود حساس میباشند .
تعاریف کارآفرین کارآفرینان کسانی هستند که در شرایط عدم قطعیت ( uncertainty ) به اتخاذ تصمیم میپردازند و پیامدهای کامل آن تصمیمات را نیز شخصاً میپذیرند .
فرانک نایت-1921 Frank Knight تعاریف کارآفرین طبق نظر وی کارآفرین نیروی محرکه و موتور توسعه اقتصادی می
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 52 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 23 |
فرمت فایل : پاورپوینت
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 23 صفحه
هوش های چندگانهMULTIPLE INTELLIGENCES گاردنر(1983) هفت هوش گاردنر(1999) نه هوش توانایی های هوشی بشر در مقوله های متفاوتی طبقه بندی می شود.
هوش زبانیهوش ریاضی - منطقیهوش مکانی هوش حرکتی - جسمانیهوش موسیقیاییهوش میان فردیهوش درون فردیهوش طبیعت گراهوش وجودی شرایط را برای تجارب عملی آماده می سازد.
M I معلم روش تدریس خود را از زبانی به تصویری و از تصویری به .
.
.
تغییر می دهد.
کلاس را گروه بندی می کند.
فرصت اندیشیدن را فراهم می کند.
از ابزار های متنوع در آموزشی استفاده می کند.
تکنیک های آموزش هوش زبانی قصه گویی افکار بکر (نقشه ذهنی، نمودار ون ) انتشار نوشته ها ضبط صوت هوش زبانی توانایی استفاده از زبان خودتان و دیگر زبانها برای فهماندن مقاصد خود به دیگران و درک مقاصد آنان.
یک گفتگوی رادیویی درباره ------ تولید کنید.
درباره ------ بحث کنید.
درباره ------ یک شعر، قصه، یا مقاله بنویسید.
تکنیک های آموزش هوش ریاضی - منطقی کمیت سازی طبقه بندی و رده بندی روش پولیا روش حل مسئله، روش علمی هوش منطقی - ریاضی توانایی درک اصول علت و معلولی به گونه ای شبیه به درک دانشمندان یا منطق دانان، استفاده از استلال کمی و ریاضی به گونه ای شبیه به استفاده ریاضی دانان مطلب ------ را به یک فرمول ریاضی تبدیل کنید.
یک آزمایش علمی دربارة ------ طرح و اجرا کنید.
با استدلال منطقی ------ را توضیح دهید.
تکنیک های آموزش هوش مکانی رنگ طراحی ذهنی سمبل های گرافیکی تجسم هوش فضایی توانایی بازنمایی جنبه های فضایی دنیا در ذهن خود، مانند خلبانان، بازیکنان شطرنج، نقاشان، مجسمه سازان, یا آرشیتکت ها برای ------ یک نمودار، نقشه، یا طرح بکشید.
یک اثر هنری تولید کنید که ------ را نشان دهد.
یک بازی با چوب یا ورق ------ خلق کنید.
تکنیک های آموزش هوش حرکتی - جسمانی واکنش های بدنی نمایشی مفاهیم حرکتی نقشه های بدنی تکنیک های آموزشی هوش بدنی - جنبشی توانایی استفاده از قسمتی یا تمامی بدن خود برای حل یک مسئله، تولید یک فراورده، یا عمل کردن شبیه به ورزشکاران یا بازیگران.
با یک حرکت یا تعدادی حرکت ----- را نشان دهید.
یک ------ بسازید.
یک برنامة گردش علمی به منظور ------ طراحی کنید و در آن شرکت نمایید.
تکنیک های آموزش هوش موسیقی موسیقی دادن به کلام موسیقیایی کردن مفاهیم هوش موسیقایی توانایی پردازش ذهنی موسیقی به گونه ای که موجب شناسایی الگوها، به یاد سپردن الگوها، و دستکاری موسیقی برای حل مسائل یا بیان درک و فهم بشود.
آهنگی دربارة ------ بخوانید.
توضیح دهید که چگونه موسیقی ییک آهنگ شبیه ------ است.
یک ابزار موسیقی بسازید که ------ را نشان دهد.
تکنیک های آموزش هوش میان فردی پروژه و واحد کار گروهی ایفای نقشی تدریس اعضای تیم هوش بین فردی توانایی درک افراد دیگر و برقرار کردن رابطة معنی دار با آنان.
این کار از راه درک اشخاص دیگر امکان پذیر است.
یعنی چه کاری می توانند ان
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 923 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 77 |
فرمت فایل : پاورپوینت
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 77 صفحه
تُسَبِّحُ لَهُ السَّمَاوَاتُ السَّبْعُ وَالأَرْضُ وَمَن فِیهِنَّ وَإِن مِّن شَیْءٍ إِلاَّ یُسَبِّحُ بِحَمْدَهِ وَلَکِن لاَّ تَفْقَهُونَ تَسْبِیحَهُمْ إِنَّهُ کَانَ حَلِیمًا غَفُورًا آسمانهاى هفتگانه و زمین و کسانى که در آنها هستند، همه تسبیح او مىگویند؛ و هر موجودى، تسبیح و حمد او مىگوید؛ ولى شما تسبیح آنها را نمىفهمید؛ او بردبار و آمرزنده است.
سوره اسراء آیه 44 نیایش آب پروفسور ماسارو ایموتو محقق موسسه IHM در توکیو www.
masaru-emoto.
net آیا به آبی که مینوشید اندیشیده اید؟
سوره واقعه آیه 68 دریاچه بیواکو – مرکز ژاپن دریاچه کاراپی کویپا – برزیل سد فوجیوارا – ژاپن دریاچه داینینگ وایر – آلمان رودخانه یودو – مرکز ژاپن آب لوله کشی شهر توکیو آبی که از وسط یک مدرسه در ژاپن میگذرد رودخانه ماساگو – ژاپن رودخانه سانگوئیجی در ابتدای چشمه – ژاپن رودخانه سایجو در ابتدای چشمه – ژاپن رودخانه لردز – جنوب فرانسه چشمه ناجو – کره زمزم – 2 کریستال 6 ضلعی منظم آبشار نیاگارا عکس العمل آب نسبت به اسامی آدولف هیتلر مادر ترزا مادر شیطان فرشته دیو روح جنگ صلح رودخانه لردز – جنوب فرانسه غم شادی امید شک و تردید حقیقت صداقت و یکرنگی (2 شش ضلعی شبیه به هم) ابدیت مشابه سازی (ژنتیک) اهانت به خدا به دو زبان ژاپنی و انگلیسی متشکرم به دو زبان ژاپنی و انگلیسی احساسات به زبان انگلیسی تمجید و ستایش عشق به خویشتن عشق به همسر (2 کریستال) عشق به خانواده (3 کریستال) عشق به همجوار کریسمس مبارک جملات امری Do It !!! Let’s Do It !!!! استفاده از 2 کلمه مثبت و منفی با هم عشق و قدردانی حالمو بهم میزنی ، میکشمت دانا به زبان عربی بسم الله الرحمن الرحیم تاثیر جملات منفی و مثبت بروی برنج پخته تاثیر موسیقی روی آب موسیقی Heavy Metal خدانگهدار شوبهن سمفونی پاستورال بتهوون حوا کاری از باخ موسیقی سنتی ژاپن بنام کاواجی کرمذهبی زمانی که شخصی رادفن می کنند3 کریستال شبیه گلبرگهای نیلوفر واکنش آب به شکل صلیب واکنش آب نسبت به شکل قلب واکنش آب به تصویر فیل واکنش آب نسبت به تصویر معبد واکنش آب به تصویر خانه خدا واکنش آب نسبت به همجواری با گلهای معطر واکنش آب به دعا با دستهای به هم چیبیده واکنش آب به دعا با دستهای بهم گرفته واکنش آب نسبت به پخش صدای قرآن واکنش آب نسبت به کلمه آمین بعد از دعا واکنش آب به خواندن دعا دور دریاچه فوجیوارا واکنش آب داخل بطری دریاچه کاراپی کوئیپا برزیل نسبت به دعا واکنش آب دریاچه کاراپی کوئیپا برزیل نسبت به دعا تست ماندگاری اثر دعا واکنش آب دریاچه بیواکو 5 دقیقه بعد از دعا واکنش آب دریاچه بیواکو 1 ماه بعد از دعا تاثیر دعا بروی آب لوله کشی شهر توکیو تاثیر دعا توسط افراد معنوی بصورت تلفنی که در فاصله 20000 Km بوده اند بروی فنجان آب لوله کشی توکیو غیر عشق رخ دلدار غلط بود غلطهر چه کردیم جز این کار غلط بود غلط*هر چه گفتیم و نوشتیم خطا بود خطاجز حدیث لب دلدار غلط بود غلط .
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 355 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 48 |
فرمت فایل : پاورپوینت
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 48 صفحه
نگاهی به سیر صعودی معماری کامپیوتر 1950 تا دهه 1960 : معماری کامپیوترهای محاسباتی 1970 تا اواسط دهه 1980 : طراحی مجموعه دستورالعملها 1990 : طراحی مالتی پروسسورها و شبکه ها تطبیق سیستمها , سازماندهی ساختارها , 2010: محاسبات کوانتومی و یا سیستمهای DNA مروری بر تکامل معماری کامپیوتر و تکنولوژی دهه 1950: تکنولوژی لامپهای خلاء سال 1951:ارائه Index Register ها سال 1958:تکنولوژی ترانزیستورها سال 1960: - بحث حفاظت از حافظه و Demand Paging - بحث Pipeline ، Super Scaler ، زمانبندی دینامیک - بحث Cache Memory دهه 1970:تکنولوژی حافظه های نیمه هادی و Microprocess دهه 1980-1990:معماری های بهتر و سریعتر مقیاسها و ارزش گذاریها در طراحی کامپیوترها طراحی تحلیل هزینه کارآیی عقاید خوب متوسط عقاید بد مهارت علل معماریهای مختلف کامپیوتر چیست ؟
Sort Estimate Cost& Performance خلق مفاهیم جدید عقاید خوب عقاید متوسط عقاید بد علل اصلی معماریهای مختلف کامپیوتر معماری کامپیوتر یک زمینه تحریک برانگیز برای تحقیق است .
معماری کامپیوتر نقطه تلاقی مهندسی کامپیوتر و الکترونیک است و در نتیجه پیشرفت مهندسی الکترونیک منجر به پیشرفت معماری کامپیوتر می شود .
بالا رفتن سطح توقعات از سخت افزار کامپیوتر و کاربرد های مختلف کامپیوتر منجر به معماریهای جدید می شود .
دیدگاه اصلی Processor Memory Input Output Control Datapath instruction Data نمونه ای از سازماندهی کامپیوتر Super SPARC Floating – point Unit Integer Unit Inst Cache Ref MMU Data Cache Store Buffer Bus Interface L64852 SBus DMA Sbus Cards STDIO عوامل موثر در معماری کامپیوتر Computer Architecture زبانهای برنامه نویسی مهارتها تاریخچه تکنولوژی کاربردها سیستم عامل تکنولوژی در معماری کامپیوتر نرخ رشد Processor - ظرفیت منطقی : در حدود 30% در سال افزایش می یابد.
- Clack Rate : در حدود 20% در سال افزایش می یابد.
نرخ رشد حافظه ظرفیت DRAM : در حدود 60% در سال افزایش می یابد - سرعت Memory : در حدود 10% در سال افزایش - قیمت هر بیت حافظه : در حدود 25% در سال کاهش می یابد.
نرخ رشد Disk : - ظرفیت Disk : در حدود 60% در سال افزایش می یابد.
- بهره برداری از داده : در هر 9 ماه 100% افزایش می یابد ! پهنای باند شبکه : - پهنای باند شبکه بیس از 100% در سال افزایش می یابد.
نمودار بهبود کارآیی کامپیوتر در گذر زمان Log of Performance supercomputer Mainframes Minicomputers Microprocessors 1970 1995 1985 Spec کارآیی پردازنده ها 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 RISC Introduction performance year RISC مشخصات کامپیوترهای 1.
تعداد دستورالعملهای نسبتا کم 2.
تعداد شیوه های آدرس دهی کم 3.
مراجعه به حافظه محدود به دستورالعملهای Load و Store 4.
همه عملیاتها در ثباتهای CPU انجام می شوند 5.
قالب دستورالعملها طول ثابتی دارند و به آسانی کد گشایی می شوند 6.
اجرای دستورالعملها تک چرخه ای است 7.
کنترل از نوع سخت افزاری است
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 189 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 17 |
فرمت فایل : پاورپوینت
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 17 صفحه
نورواندوکرینولوژی لیبر و زایمان فرح بابائی سوپروایزر آموزشی مرکز اموزشی درمانی شهید اکبرآبادی سیستم های کنترل کننده اعمال بدن اندوکرین عصبی عوامل موثر بر سیر لیبر و زایمان هورمون ها نوروترنسمیترها اکسی توسین نام هورمون محل ساخته شدن محل ذخیره شدن و آزادسازی عوامل محرک ترشح هورمون تاثیرات کلی هورمون (5 رفلکس جهش ) تاثیرات متعاقب ترشح در حین مقاربت تاثیر در بارداری تاثیر در شیردهی پیش شرط های تاثیر اکسی توسین در زایمان بر هم خوردن بالانس استروژن و پروژسترون افزایش پروستاگلندین طبیعی بدن افزایش حساسیت بدن نسبت به اکسی توسین اکسی توسین در مرحله اول زایمان علت ترشح تاثیر ترشح تاثیر نوع پرزانتاسیون و پوزیشن تاثیروضعیت کیسه آب بر دردهای زایمانی اکسی توسین و مرحله دوم زایمان علت ترشح تاثیر ترشح عوامل مهار کننده ترشح اکسی توسین در لیبر عوامل مستقیم عوامل غیر مستقیم تاثیر مهار اکسی توسین در لیبر تاثیر بر کنتراکشن ها تاثیر بر دیلاتاسیون تاثیر بر مرحله دوم تاثیر برمیزان خونریزی بعد زایمان تاثیر برشیردهی کتکولامین ها نام محل ساخته شدن عوامل محرک ترشح واکنش بدن درمقابل کتکولامین ها علائم سندرم جنگ وگریز تاثیرات کلی افزایش کتکولامین ها برسیر لیبر خونرسانی رحم اکسیژن رسانی رحم هیپوکسی رحم درد خونرسانی جفت دیسترس جنینی تاثیر افزایش کتکولامین ها در مراحل مختلف لیبر ابتدای فاز فعال قبل تثبیت سیر لیبر فاز فعال بعد تثبیت سیر لیبر ((tug of war مرحله ترانزیشنال ساخته شدن آدرنالین در جنین شیفت خون به ارگانهای اصلی گشاد شدن مردمک تولید حرارت اندورفین عامل آرامش و تعالی محل ساخته شدن علت ترشح تاثیرات مهم (سه اثر کلی ) تاثیرات رفتاری اندورفین در بارداری شروع لیبرفاز نهفته فاز فعال فاز انتقالی مرحله دوم بعد زایمان عوامل مساعد کننده ترشح اندورفین ورزش های هوازی شکلات و.
.
.
فعالیت جنسی در لیبر : راه رفتن ،چرخش کمر ،طب سوزنی غوطه وری در آب و.
.
.
.
.
.
.
سروتونین محل ساخته شدن عوامل محرک ترشح تاثیر .
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 391 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 19 |
فرمت فایل : پاورپوینت
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 19 صفحه
به نام خدا موضوع پروژه: نماتد غده و ریشه گردآورنده: رامین اویسی جهت ارائه به: مهندس ریوندی نماتد غده و ریشه (root knot nematode) تعریف: نماتدها تنها پارازیتهای گیاهی هستند که به سلسله حیوانات تعلق داشته و در بیماریهای گیاهی مطالعه می شود.
نماتدها در ظاهر شبیه کرم هستند،اما از نظر طبقه بندی کاملا از کرمهای حقیقی مشخص هستند.
بیشتر از هزاران گونه از نماتدها بصورت آزاد بوده وبتعداد زیاد در آبهای شیرین ، شور یا در خاک زندگی کرده و از گیاهان و حیوانات تک سلولی تغذیه می کنند.
تعداد زیادی از گونه های نماتدها به انسان و حیوانات حمله کرده و آنها را پارازیته کرده و تولید امراض گوناگون میکنند.
چند صد گونه نیز شناخته شده اند که بصورت پارازیت روی گیاهان زندگی کرده و تولید انواع بیماری می کنند.
مشخصات ظاهری و ساختمانی نماتد نر و ماده ،نمونه پارازیت گیاهی نماتد ماده نماتد نر (Nematodes) نماتدها: نماتدها جانورانی هستند از شاخه Nematoda یا کرم هایی بامقطع گرد که چون فرم بدن آنها باریک و منحنی شکل است به آنها Nematodeگفته می شود.
نماتدها را می توان بزرگترین گروه جانوران بعد از حشرات به حساب آورد.
بیشتر آنها آبزی هستند و در آب شور و شیرین دریاها، اقیانوس، چشمه ها و باتلاقها زندگی می کنند.
میزان جمعیت آنها در 100 سانتیمتر مکعب از خاکهای زراعی و باغی حدود 4000 تا 5000 عدد از انواع مختلف برآورد شده است.
تا کنون بیش از 2500 گونه نماتد در ایران حدود 166 گونه به عنوان پارازیت در گیاهان شناسایی شده اند.
میزان جمعیت و انواع آنها در خاک به فاکتورهای خاک و شرایط محیطی مثل درجه حرارت و رطوبت بستگی دارد.
بسیاری از نماتدها پارازیت قارچها و باکتریها هستند که احتمالا در آینده آنها از نظر استفاده در مبارزه بیولوژیکی مورد توجه قرار خواهند گرفت.
گرچه نماتدهای پارازیت از هزاران سال قبل وجود داشته اند ولی اولین نماتد پارازیت گیاهی Anguina tritici (نماتد گال دانه گندم )بوده که در سال 1743م.
توسط نیدهام (Needham) کشیش انگلیسی در زیر میکروسکوب مشاهده شده است.
سپس در قرن بیستم بسیاری از نماتدهای پارازیت در گیاهان شناسایی و مورد مطالعه قرار گرفته اند.
مرفولوژی نماتدها: نماتدهای پارازیت گیاهی کوچک بوده که به طور متوسط یک میلیمتر طول بزرگترین آنها حدود 10 میلیمتر (Longidorus spp.
) و کوتاهترین آنها 3/0 میلیمتر (Paratylenchus spp.
) می باشد.
بنابراین بزرگترین نماتدها با چشم غیر مسلح دیده می شوند.
نماتدها ، به طور کلی مقطعی دایره ای ، بدنی صاف، بدون دست و پا یا زائده دیگر می باشد.
ماده های بعضی گونه ها هنگام بلوغ کروی ، باد کرده و گلابی شکل می شوند.
آناتومی: بدن نماتد ها کم و بیش شفاف است با کوتیکول بی رنگی حاوی خطوط و گاهی با نقاط ، نقش ها و یا موهایی پوشیده می شود.
کوتیکول در هر بار که نماتد از یک مرحله لاروی میگذرد از بدن جدا شده و می افتد.
حفره بدنی ، رشد نکرده و محتوی مایعی است که عملیات تنفسی و گردش خون را انجام می دهند.
دستگاه گوارشی از یک لوله تو خالی تشکی
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 2787 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 45 |
فرمت فایل : پاورپوینت
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 45 صفحه
بسم الله الرحمن الرحیم شهناز زهرانی Lamaze International Certified Childbirth Educator (LICC) مربی آمادگیهای زایمانی از امریکا و عضو هیات علمی دانشگاه شهید بهشتی نقش پوزیشن در اختلالات لیبر و زایمان اتیولوژی اختلالات لیبر و زایمان (دیستوشی) سرویکس خلفی و سفت در شروع لیبر بد قرارگیری، آسنگلیتیسم، سر بزرگ یا عدم فلکشن، عدم آنگاژمان بد فرمی، انواع غیر ژنیکووید، ابعاد محدود انقباضات ناکارآمد یا ناکافی دیسترس یا ترس مادر، خستگی شدید، درد شدید عدم تشخیص صحیح لیبر یا مرحله دوم زایمان، استفاده نابجا از اکسی توسین، دارو، عدم تحرکت مادر، دهیدریشن، مخدوش کردن روند زایمان دیستوشی سرویکس دیستوشی جنینی دیستوشی لگن دیستوشی رحمی دیستوشی عاطفی دیستوشی تشخیصی Passage Passenger Power عوامل موثر در سیر لیبر Psycho-emotional Physical physiological Psycho-emotional state of mother(reducing maternal distress) Physical and Psycho – emotional measures Before Labor: Birth plan During Labor: Introduce yourself & her to unit Ask about her plans & preferences Encourage an atmosphere of privacy, comfort, intimacy Explain any clinical procedures or tests Inform mother of signs of progress Suggest comfort measures Reassure the mother Physiological measures Encourage to empty her bladder Well hydrated but not over hydrated Encourage to seek comfort Encourage to relax her voluntary muscles Techniques to Elicit Stronger Contraction Hydratation Movement and Position Comforting touch Nipple Stimulation Warm compress Prolonged Pre Labor and Latent first Stage When is a woman in Labor? Friedman’s Definition O’ Driscoll ‘s Definition Prolonged Pre-Labor or Latent first Stage اصلاح وضعیت در L F اگر مشکوک به OP: اگر تون عضلانی ابدومن ضعیف باشد : Semi setting Position move the fetus ‘s center of gravity toward her back Synclitisme Position Abdominal lifting: realigned the angle between the baby ‘s torso and the pelvic in let Prolonged active Phase Definition: insufficient rate of dilatation after active labor Less than 1cm/h at least 2h Less than 1.
2cm/h PP Less than 1.
5cm/h MP Longer than 12h from 4cm to Complete dilatation Possible Causes: Malpositions: occiput posterior, presistent occiput transverse position, or presistent asynclitism.
Macrosomia, CPD Inadequate and the intensity of contractions.
Presistent cervical lip.
Emotional dystocia ‘ : fear, anxiety, tension, or hostility.
Maternal exhaustion, dehydration.
Maternal physical factors: severe lumbar lordosis (especially if combined with a lack of mobility in the lumbar spine), or a pendulous abdomen, due to lack of abdominal muscle tone.
Combination of etiologies or unknown etiology.
Malposition, Macrosomia and Cephalopelvic Disproportion Diagnostic: A dip in the supine Woman
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 1484 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 19 |
فرمت فایل : پاورپوینت
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 19 صفحه
نقش همراه و همسر ناهید خداکرمی عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی جهاد دانشگاهی تابستان 1387 khodakarami@sbmu.
ac.
ir همراه می تواند همسر ،خواهر و یا یکی از دوستان و یا وابستگان شما باشد کارهای محدودی از نظر عملی وجود دارد که همراه می تواند در صورت ضرورت با انجام آنها به شما و عامل زایمان کمک کند که هیچ یک از آنها به اندازه حضور وی بر بالین شما اهمیت ندارد.
هرگز نمی توان بطور کامل قضاوت نمود که روند زایمان چگونه خواهد بود و همراه شما چگونه خواهد توانست به شما کمک کند ولی کلیه مسائل در طی کلاسهای آمادگی دوران بارداری توسط ماما به شما و همراه آموزش داده خواهد شد .
بنابراین حضور همراهی می تواند برای شما مفید باشد که در طی این کلاسها شما را همراهی نموده باشد در غیر ایصورت و بدون آگاهی و آموزش کافی حضور همراه در طی زایمان نمی تواند مفید باشد و یا نفعی برای شما داشته باشد برای بسیاری از زوجها در کنار هم بودن در طی زایمان و خوش آمد گویی به نوزاد بلافاصله پس از تولد بسیار شیرین و خاطره انگیز است وهمسرانی که این تجربه را کسب نموده اند اعلام می نمایند که احساس می کنند به کودک و مادر تعلق بیشتری دارند.
برخی از بیمارستان ها ممکن است شرایطی را فراهم نمایند که همسر شما بتواند در حین زایمان در کنار شما باشد و از شما حمایت نماید.
:آنچه همراه شما می تواند در طی زایمان برای شما انجام دهد: با حضور مداوم در کنار شما زمان طی شده تا زایمان کوتاه تر و بهتر خواهد گذشت.
دست شما را بدست می گیرد،صورت شما را نوازش و در صورت لزوم تر و خشک می نماید.
در صورت تشنگی می تواند به شما آب بدهد و یا لبهایتان را مرطوب کند.
پشت و کمر و شانه های شما را ماساژ دهد.
به شما کمک خواهد کرد تا در تغیر حالت و وضعیت دهید،راه بروید و یا هر کاری را که تیم درمان ضرورت می داند برای شما انجام دهد.
روش آرامسازی عضلانی و تکنیک های تنفسی و زمان انجام آنرا به شما یادآوری می کند.
در انتخاب روشهای کاهش درد زایمان به شما کمک می کند.
به شما کمک می کند تا ماما و یاپزشک بیشتر در جریان نیاز ها و خواسته های شما قرار بگیند.
وقتی نوزاد شما در حال متولد شدن می باشد می تواند به شما اطلاع دهد که جه پپدیده ای در حال وقوع است و آنچه را نمی توانید ببینید به شما گزارش .
می دهد.
پدر شدن برای برخی از بارداریها از ماهها یا سالهای قبل برنامهریزی شده است اما بعضی از آنها ناخواسته میباشد.
بارداری همسرتان به معنای مسئولیت جدیدی است و امکان دارد در هر سنی که باشید، احساس کنید که آمادگی لازم را ندارید.
احساسات شما در مورد بارداری: به احتمال زیاد همسرتان نیز مانندشما احساساتی مشابه شما خواهد داشت و این امری طبیعی است.
اولین بارداری رویداد و واقعهای مهم میباشد که میتواند زندگی شما را تغییر دهد و این تغییر حتی اگر منتظر آن هم بوده باشید میتواند ترسناک و هراس انگیز باشد.
ممکن است مشکلات مالی مانند درآمد محدود، هزینههای اضافی جهت کودک و حقوق پرستار و شهریه مهد کودک؛ شما را دچار استرس و ناراحتی کند.
بعضی از مردها تصور میکنند که کنار گذاشته شدهاند و دیگر مورد توجه همسرشان نیستند از طرف
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 12819 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 7 |
فرمت فایل : پاورپوینت
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 7 صفحه
نقش کلسترول در بیماری های عروق قلب تری گلیسرید کلسترول مضر مفید LDL HDL تغذیه مناسب غذاهای مفید : ماهی ( اومگا 3 ) روغن گیاهی – بادام – گردو ویتامین ها میوه و سبزی حبوبات – قارچ – سبوس گندم چای معمولی – چای سبز غذاهای مضر روغن های حیوانی روغن های جامد و اشباع شده تخم مرغ جگر – میگو – خاویار – گوشت قرمز لبنیات فعال باشید نباید اضافه وزن داشته باشید داروها پایین آورنده های چربی خون در نسخه پزشک ( استاتین) امگا 3 ویتامین C کیوتن داروهای گیاهی ( انتروم و .
.
.
.
) .
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 11913 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 11 |
فرمت فایل : پاورپوینت
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 11 صفحه
نقش حجاری شده شناگر بر روی سنگ ، مربوط به 2500 سال قبل ازمیلاد نشان داده شده است که در تالار های نمرود بوده و در بریتانیا موجود است .
فرار با استفاده از مشکهای پر باد با شناکردن در رودخانه پاها شبیه پای شناهای پهلو و قورباغه بود و دستها به هوا متناوب از آب بیرون آمده و داخل می گردد .
تخته شنا دو نوع دوقلو تویه که برای شناور ساختن پاها بکار می رود .
کمربند شنا کفش قورباغه ای جهت تقویت عضلات پا کلاه شنا انواع عینک شنا ورود به استخر با گرفتن لبه استخر رفتن به زیر آب و بالا آمدن .
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 123 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 26 |
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 26 صفحه
نظام جامع اتوماسیون سازمان تامین اجتماعی طرحی موفق در عرصه اتوماسیون سیستم های مرتبط با منابع انسانی کشور نام سمینار : اولین همایش ملی مدیریت اطلاعات و ارتباطات عنـوان مقـالـه : ارائه کننده : علی حیدری نایب رئیس هیئت مدیره و مدیرعامل ملاحظات و مقتضیات حاکم بر نحوه طراحی و اجرای نظام ICT سازمان تامین اجتماعی (حوزه عمل اصلی شرکت مشاور مدیریت و خدمات ماشینی تامین) جایگاه سازمان و شرکت در سلسله مراتب ICT حاکمیت و نحوه ارتباط آن با مخاطبین نقش آفرینان عمومی عرصه ICT سازمان تامین اجتماعی و شرکت مشاور مدیریت و خدمات ماشینی تامین سلسله مراتب زیرساختهای ICT سازمان تامین اجتماعی و شرکت مشاور مدیریت و خدمات ماشینی تامین سلسله مراتب زیرساختهای بانکهای اطلاعاتی سازمان تامین اجتماعی و شرکت مشاور مدیریت و خدمات ماشینی تامین گستره فعالیتی منظومه ICT سازمان تامین اجتماعی و شرکت مشاور مدیریت و خدمات ماشینی تامین حجم و تنوع مبادله اطلاعات در منظومه ICT سازمان تامین اجتماعی و شرکت مشاور مدیریت و خدمات ماشینی تامین نقش آفرینان اختصاصی عرصه ICT سازمان تامین اجتماعی و شرکت مشاور مدیریت و خدمات ماشینی تامین ساختار اجرایی طرح جامع اتوماسیون تامین اجتماعی پیشینه کلی اتوماسیون سازمان تامین اجتماعی برآورد حجم و مقیاس ICT سازمان تامین اجتماعی مختصات کلی شرکت مشاور مدیریت و خدمات ماشینی تامین چشم انداز آینده نظام ICT سازمان تامین اجتماعی دستاوردها، ویژگی ها و نکات مثبت اتوماسیون سازمان تامین اجتماعی فهرست مندرجات سازمان تامین اجتماعی مجری احکام دولت، مجلس، دیوان عدالت اداری و آراء وحدت رویه و حتی موردی مراجع موصوف است و پیش بینی بالاترین حد انعطاف در سیستم های نرم افزاری سازمان تامین اجتماعی نیز پاسخگوی تصمیمات اقتضایی حاکم بر حوزه مورد عمل آن نمی باشد.
سازمان تامین اجتماعی یک سازمان درآمد – هزینه است و حجم و پیچیدگی اتوماسیون سازمان تامین اجتماعی نسبت به سایر دستگاههای دولتی، مضاعف است.
سازمان تامین اجتماعی دارای گستره زمانی و فعالیتی بسیط و مستمر با مخاطبین خود است و حجم تعاملات و بسامد تبادلات اطلاعات و پردازش آنها در سیستم نرم افزاری سازمان تامین اجتماعی بسیار بالاست.
تعدد و تنوع خدمات بیمه ای سازمان تامین اجتماعی، بسیار زیاد است و تنوع خدمات تامین اجتماعی، باعث افزایش تعداد و پیچیدگی سیستم های نرم افزاری آن می شود.
سازمان تامین اجتماعی با فرار بیمه ای روبروست و در سیستم های نرم افزاری سازمان تامین اجتماعی، امکان برقراری نظامات عنصر به عنصر مالی (بصورت قطعی) وجود ندارد و اعمال سیستم کنترل داخلی صد در صد میسر نیست.
ملاحظات و مقتضیات حاکم بر نحوه طراحی و اجرای نظام ICT سازمان تامین اجتماعی (حوزه عمل اصلی شرکت مشاور مدیریت و خدمات ماشینی تامین) سازمان تامین اجتماعی با پدیده ً سواری رایگان ً یا ً برخورداری من غیر حق ً روبروست و اعمال کنترلهای زیاد در سیستم نرم افزاری سازمان تامین اجتماعی برای جلوگیری از سوء استفاده لازم است، ولی از آنجا که نبایست موجبات نارضایتی کارفرمایان و بیمه شدگان فراهم شود به قدر کفایت، مقدور نیست.
دریافت های سازمان تامین اجتماعی دارای ما به ازای مشخص و مستقیم است و ایجاد ارتباط عنصر به عن
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 27 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 21 |
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 21 صفحه
به نام خدا موضوع : نرم افزار حسابداری و انبارداری فروشگاهی فارسیکام نرم افزار حسابداری چیست؟
نرم افزار حسابداری نیازهای یک بنگاه تجاری از قبیل سرعت ، امنیت ، قابلیت اطمینان ، و قدرت تحلیل و آنالیز اطلاعات را برآورده می کند.
نرم افزار حسابداری ابزارهای مورد نیاز برای محاسبات و اتومات کردن خیلی از پروسه های حسابداری را برای پیش بینی های امور مالی یک شرکت (یا فروشگاه) ارائه می کند.
نرم افزار حسابداری گزارشاتی از قبیل فروش ، ارزش اموال و داراییها ، هزینه های بالاسری ، هزینه های تولید ، صورتحساب عملکرد سود و زیان و ارزش افزوده و.
.
.
را ارائه می کند.
منافع استفاده از نرم افزار حسابداری: بسته به نیازهای تجاری و نوع نرم افزار حسابداری، مطمئن باشید که با استفاده از نرم افزار حسابداری منافع زیادی خواهید کرد که بعضی از این منافع به شرح زیر است : پیشی گرفتن از رقبا افزایش سودآوری پایین آمدن هزینه های حسابداری تصمیم گیری هوشمندانه ایجاد اعداد ارقام دقیق در حسابداری اتومات کردن کارهایی از حسابداری که بصورت دستی انجام می شود اینها فقط بعضی از منافع بکارگیری نرم افزار حسابداری در حرفه شماست با توجه به اینکه بسته های نرم افزاری حسابداری زیادی در بازار موجود است بهتر است بعد از اینکه مشخص کردید چه انتظاری از نرم افزار حسابداری دارید نسخه نمایشی (آزمایشی) آن را اجرا کرده و با خواسته های خود مقایسه کنید.
مهم نیست چه نوع تجارت و خرید و فروشی می کنید،فارسیکام نرم افزار حسابداری مناسب با شغل و بودجه شما را به شما ارائه می کند.
نرم افزار حسابداری فارسیکام بر اساس حدود 6 سال تجربیات حسابداری طراحی و نوشته شده است و مرتبا نسخه های جدید آن نیز ارائه میشود.
تحت شبکه بودن(client/server) و راحتی کار با نرم افزارهای حسابداری فارسیکام از ویژگیهای بارز آن می باشد.
نرم افزارهای ما توسعه پذیر و ماژولار است بدین معنی که شما می توانید بر اساس نیاز و سلیقه خود ماژولهای مختلف را به آن اضافه کنید.
ماژولهای فارسیکام کاملا یکپارچه است .
انتخاب با شماست.
قابلیتهای نرم افزار حسابداری و انبارداری فارسیکام : تنظیمهای عمومی نرم افزار عملیات نرم افزار امکانات اضافی گزارشات تنظیمهای عمومی نرم افزار حسابداری انبارداری فارسیکام (1-1) تعریف کاربران برنامه (2-1) تعریف و تنظیم(شرکت/فروشگاه( (3-1) ایجاد و تنظیم سالهای مالی (4-1) تعریف انبار (5-1) تعریف گروه مربوط به کالا(6-1) تعریف کالا (7-1) تعریف گروه مربوط به مشتری 8-1) ) تعریف مشتری 9-1) ) تعریف بانک 10-1) )تعریف هزینه (11-1) تعریف خدمات 12-1) )تعریف درآمد 13-1) )تعریف برداشت (14-1) تعریف گروه مربوط به ویزیتور 15-1) تعریف ویزیتور 16-1) تعریف تکنسین 17-1) تعریف گروه دفترچه تلفن 18-1) تعیین موجودی اولیه انبار 19-1) تعیین موجودی صندوق(اول دوره(20-1) اسناد پرداختنی (اول دوره( 21-1) ثبت دارایی های ثابت 22-1) تنظیم مسیر پشتیبان گیری 23-1)سناد دریافتنی(اول دوره(24-1) تنظیم تاریخ موثر برنامه 25-1) تنظیمات چاپگر 26-1) طراحی نمونه های چاپی 27-1) تنظیم تصویر سر
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 549 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 26 |
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 26 صفحه
بسم الله الرحمن الرحیم نرم افزار offic کلید سمت راست موس سپس گزینه format و بعد order در بالا روی color کلید می کنیم روی خط های line کلید می کنیم خطهای پیش فرض چاپ نمی شود برای حذف ناحیه دلخواه روی ناحیه کلید می کنیم و سپس وارد format می شویم روی nane کلید می کنیم و سپس ok Patterms ( الگوی کار ) و حتی می خواهیم سطح border ( ناحیه سفید ) را برای رنگی کردن فونت Alyment نحوه قرارگیر ی را در داخل یک سلول بیان می کند.
Mary ، excel ( درمحیط ) تبدیل چند سلول به سلو marye می گویند.
در قسمت (contest) right to left باعث می شود که کلمات انگلیسی شود left to right باعث می شود که کلمات فارسی، لاتین شود.
(چگونگی تبدیل بعضی اعداد در محیط excel از انگلیسی به فارسی یا برعکس ) Desmal pclace : برای مشخص کردن اعشار اعداد از این عبارت استفاده می کنیم.
جدا کننده 1000 تا 1000 تای اعداد؛ اعدا را هزارگان، هزارگان جدا می کند.
Marge sells: باعث یکی شدن چند سلول می شود Accunting: ریال را در سمت راست می نویسد و accunting ریال را در سمت چپ می نویسد : scumtifi ( نمادی علمی ) زمانی که می خواهیم به یک سلول اشاره می کنیم یا آدرس یک سلول را می نویسیم ( ابتدا حرف سلول مورد نظر سپس عدد سطری که اطلاعات داخل آن قدر دارد.
) برای اعمال ریاضی یا فرمول نویسی در محیط excel در داخل سلول بر این روش عمل می کنیم ابتدا یک مساوی تایپ می کنیم سپس عبارت ریاضی مورد نظر یا فرمول مورد نظر را می نویسییم مثال این فرمول =A2 * B2 این عبارت باعث ضرب سلول A2 در سلول B2 می شود.
نکته: از آدرس خود سلول در فرمول نویسی نمی توان استفاده کرد یعنی اینکه در سلول c5 قرار گرفته باشیم نمی توان آدرس c5 را در فرمول نویسی بکار می بریم.
*در محیط excel (:) نشانه تا است.
و (؛) نشانه (و) است.
* 2 تا علامت دو نقطه برای مشخص کردن یک بازه از سلولها می باشد سلول مبدأ در سمت چپ و سلول مقصد در سمت راست (A1:A0) Sum : یعنی سلولهای A1 تا A5 را در مورد انتخاب قرار بده و علامت (؛) به معنای و می باشد مثلاً (A5؛A1 )Sum = یعنی سلول A1 و A5 مورد نظر می باشد یعنی نحوه فرمول نویسی فرمول sum برای جمع سلولهای محیط excel مورد استفاده قرار می گیرد اگر بنویسم ( A1:A5) Sum = یعنی محتویات سلول A5 تا A1 را جمع می گذاریم و اگر بنویسم A5؛ A1 یعنی خازها A1وA5 حاصل جمعشان نمایش داده می شوند.
فرمولهایی چون MAX برای پیدا کردن بزرگترین عدد در یک renge از سلولها مورد استفاده قرار می گیرد فرمول min برای پیدا کردن کوچکترین عدد avrage برای محاسبه میانگین، count برای شمارش اعداد بکار می رود.
(name p #) : اگر چنین خطایی ارائه شد باعث اشتباه از فرمول نویسی شده ایم .
فایل work Book excel که به صورت پیش فرض از 3 صفحه کاری تشکیل شده است که sheet نامیده می شود .
* این skeek ها را کم و زیاد کرد.
به صورت فایل های excel برای ایجاد یک فایل جدید با work book جدید از منوی فایل گزینه new یا کلید فایل از قبل ذخیره شده excel می توان از این مسیرها به آن رسید.
زیر منوی فایل گزینه open کلید control+o و نوار ابزار استاندارد ندارد ، گزینه open.
* برای ذخیره کر
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 69 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 10 |
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 10 صفحه
نحوه ساخت صفحات PHP و گزارش کار ارائه دهندگان : محمد اسکندری و یونس سلمانیان دانشجویان کاردانی نرم افزار کامپیوتر فهرست مطالب : PHP چیست؟
برای شروع کار با PHP به چه چیزهایی نیاز داریم؟
دستور Print چیست و عملکرد آن چیست؟
گذاشتن Comment در میان کدها چگونه است ؟
PHP چیست؟
PHP یک زبان برنامه نویسی با کد باز (Open-Source) است که اگرچه در ابتدا صرفا جهت برنامه نویسی تحت وب تولید شد، امروزه کارآییهای فراوانی پیدا کرده است.
PHP یک زبان تحت سرور است (Server-Side) که طبیعتا برای اجرا نیاز به یک برنامه سرویس دهنده وب (Web Server) دارد.
کسانیکه مانند خود من قبلا با PERL کار کرده اند و حالا قصد دارند با PHP کار کنند، احتمالا مثل من در ابتدا به مشکلاتی بر خواهند خورد اما مطمئن باشید که PHP را سریع خواهید آموخت.
آنچه به نظر من از خصوصیات خوب PHP بشمار می آید آن است که با وجود شباهت PHP با PERL، PHP پیچیدگیهای PERL را کمتر دارا می باشد.
هرچند که قدرت PERL بر روی متن ها غیر قابل انکار است اما فراموش نکنید که PHP را صرفا برای محیط وب ساخته اند پس به اندازه کافی ( و حتی بیش از حد کافی ) امکانات کار با stringها را به شما ارائه خواهد کرد.
فکر می کنم مقدمه چینی بیش از این هم حوصله شما را سر می برد و هم من را از موضوع دور می کند پس بر می گردیم به PHP.
برای شروع کار با PHP چه نیاز داریم؟
PHP برای اجرا نیاز به یک Web-Server دارد.
دم دست ترین Web-Server برای شما احتمالا IIS خواهد بود، چرا که با استفاده از سی دی Windows قابل نصب است.
نمی خواهم در این مقاله به شرح نصب IIS (یا وب سرورهای دیگر) بپردازم اما اگر نیاز به شرح آن دارید لطفا با من تماس بگیرید تا بطور مفصل آن را شرح دهم (آدرس پست الکترونیکی من در انتهای این مقاله آمده است).
برای کسانیکه بقول یکی از دوستان من، "مرام Open Source" گلوی آنها را می فشارد شاید بهتر باشد از Apache به عنوان Web-Server استفاده کنند.
(البته اگر از حق هم نگذریم Apache خیلی از IISبهتره!!!) اگر Web-Server مورد علاقه شما به درستی بر روی دستگاه شما نصب شده است، حالا نیاز دارید که PHP را بر روی آن نصب کنید.
برای بدست آوردن کد PHP از آدرس http://www.
php.
net/downloads.
php استفاده کنید.
طبیعتا برای مشاهده نتیجه اجرای فایلهای PHP نیاز به یک مرورگر وب (Web Browser) دارید که مسلما رایجترین آن Internet Explorer است.
برای درست کردن هر فایل PHP هم نیاز به یک ویرایشگر ساده متنی دارید (مثلا Word pad یا Note pad ) توجه کنید که از ویرایشگرهای حرفه ای مانند Microsoft Word نمی توانید استفاده کنید زیرا این ویرایشگرها از کاراکترهای پنهانی فراوانی استفاده می کنند که در هنگام ذخیره فایل متنی این کاراکترها هم ذخیره خواهند شد که باعث عدم اجرای دستورات PHP می شوند.
با هم یک کد ساده PHP بنویسیم.
حالا می خواهیم اولین کد PHP را با هم درست کنیم.
ویرایشگر متن را باز کنید (مثلا Word pad) و در آن چنین بنویسید:
حالا فایلتان را با عنوان 1st.
php و
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 14 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 36 |
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 36 صفحه
موقعیت جغرافیایی و تقسیمات سیاسی استان استان مازندران با حدود 24 هزار کیلومتر مربع مساحت بین 47 دقیقه تا 38 درجه و 5 دقیقه عرض شمالی و 50 درجه و 34 دقیقه تا 56 درجه و 14 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار گرفته ایت.
دریای مازندران در شمال، استان تهران و سمنان در جنوب و استان های گیلان و گلستان به ترتیب در غرب و شرق آن قرار گرفته است.
جغرافیای طبیعی و اقلیم استانطبیعت استان مازندران تحت تأثیر عرض جغرافیایی، ارتفاعات البرز، ارتفاع از سطح دریا، دوری و نزدیکی به دریا، وزش بادهای محلی و ناحیه ای، جا به جایی توده های هوای شمالی و غربی و حتی پوشش متراکم جنگلی قرار دارد.
به همین جهت و با وجود وسعت اندک، (و بر خلاف تصور عموم که آب و هوای آن را یکسره معتدل می دانند)، این ناحیه از تنوع آب و هوایی ویژه ای برخوردار است.
دو جریان بزرگ نقش تعیین کننده ای در آب و هوای استان ایفا می کند:یکی جریان هوایی شمال و شمال شرقی که از سیبری و قطب شمال به سوی جنوب و جنوب غربی پیش روی می کند و موجب سردی هوا، یخ بندان و ریزش برف و باران می شود.
آب و هوای استان مازندران با توجه به دما و بارشآب و هوای معتدل خزریآب و هوای سرد کوهستانیجاذبه های طبیعی منابع و تفرج گاه های آبی دریا و سواحل آن: خروش آب رودخانه ها، سرسبزی دامنه ها، صلابت دیواره ها، صعوبت صخره ها، شکوه قله ها، عطر وحشی گلها و گیاهان کوهستانی و رنگ لاجورد آسمان همراه با مزارع و فضاهای روستایی چشم اندازهای بی نظیری را پدید آورده اند خزر شمالی - خزر مرکزی - محور رامسر علم ده - دریاچه ولشت-آب گرم رامسر-آب معدنی آمولو -آبشار ایج یا ده قلو - غار دیو سفید غار یخ مراد - غار سیاه پور - غار هیلدو -غار خرم آباد- پارک جنگلی نور- پارک جنگلی نمک آبرود بناها و یادمان های تاریخیعمارت و باغ صفوی - مجموعه صفوی فرح آباد – عمارت و باغ رامسر برج سلطان زین العابدین - خانه نیما یوشیج محله قدیم آلاشت: محله قدیمی آلاشت، زادگاهرضاخان سر سلسله دودمان پهلوی در 18 کیاومتری زیرآب(منطقه سادکوه) قرار داشت.
آلاشت در منطقه ای کوهستانی و جنگلی واقع شده و خانه های آن، اغلب از خشت خام ساخته شده و بام ان ها نیز با تخته پوش پوشانده شده است.
کوچه های این محله، باریک، سنگی و شیب تندی دارند.
آلاشتی ها هر مرحله از دهستان را به نامی می شناسند.
زادگاه پهلوی اول در محله پهلوان خلیل قرار دارد که ساختمان آن در اصل دواشکوبه بوده است.
اشکوب فوقانی آن در اثر زلزله فرو ریخته بود که در دوران پهلوی دومبوسیله سازمان سابق میراث فرهنگی به همان سبک اولیه تجدید بنا شده است.
این خانه که محل سکونت عباسعلی خان(پدر رضاخان) بود، به خاطر یک رویداد تاریخی، در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
این خانه پس از انجام تعمیرات و دوباره سازی توسط سازمان فوق، امروزه به عنوان کتابخانه عمومی شهر آلاشت مورد استفاده مردم و جوانان قرار می گیرد.
موزه و فرهنگ سرای کندلوسروستای کندلوس که امروزه آن را میخسار می گویند در دامنه های سبز و خرم سلسله جبال البرز در منطقه کجور مازندران قرار دارد.
فرهنگ سرای کندلوس بر فراز تپه ای مشرف بر روستای کندلوس بنا شده، دارای کتیبه ای سنگی است .
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 11891 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 70 |
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 70 صفحه
1 (بسم الله الرحمن الرحیم) موضوع کنفرانس: (مودم و انواع آن) استاد مربوطه : (جناب آقای مهندس جامی) پژوهشگران: محمد خونگرم و حسین خاکی 2 توضیحاتی در رابطه با مودم و تاریخچه آن :واژه " مودم " از ترکیب کلمات "modulator-demodulator" اقتباس شده است .
از مودم برای ارسال داده های دیجیتال از طریق خطوط تلفن استفاده بعمل می آید.
مودم ارسال کننده اطلاعات، عملیات مدوله نمودن داده را به سیگنال هائی که با خطوط تلفن سازگار می باشند، انجام خواهد داد.
مودم دریافت کننده اطلاعات، عملیات " دی مدوله " نمودن سیگنال را بمنظور برگشت به حالت دیجتال انجام می دهد.
مودم های بدون کابل داده های دیجیتال را به امواج رادیوئی تبدیل می نمایند.
3 مودم چیست؟
مودم دروازه ارتباطی ما با جهان است.
به زبان ساده تر مودم یک وسیله موسوم به سخت افزار است که به کامپیوتر شخصی اضافه می شود و تفاوتی از لحاظ نسبت با دیگر وسایل سخت افزاری ندارد.
مودم دروازه ارتباطی ما با جهان است.
به زبان ساده تر مودم یک وسیله موسوم به سخت افزار است که به کامپیوتر شخصی اضافه می شود و تفاوتی از لحاظ نسبت با دیگر وسایل سخت افزاری ندارد.
مثلا چاپگر با فراهم آوردن توان امکان چاپ آثار تهیه شده توسط کامپیوتر وبا استفاده از نرم افزارهای کاربردی متنوع توان کاری کامپیوتر را زیاد می کند به همین ترتیب یک مودم متصل به کامپیوتر شخصی هم امکان کارهایی را می دهد که بدون ان به هیچ وجه ممکن نخواهد بود.
دلیل اصلی به کارگیری مودم فراهم آوردن امکان ارتباط کامپیوتر شخصی با کامپیوتر های دیگر از طریق خطوط استاندارد تلفن است که وظیفه اولیه و اصلی هر مودم به حساب می آید.
4 مودم چگونه کار میکند؟
PC یک وسیله دیجیتالی است که بیشتر کارهایش را با روشن و یا خاموش کردن یک سری کلیدهای الکترونیکی انجام میدهد.
هر رقم ۰ در دستگاه اعداد دودویی، (که در اینجا به شکل کره نشان داده شده)، بیانگر یک کلید خاموش است و هر رقم ۱ در دستگاه اعداد دودویی، (که در این جا به شکل یک مکعب نشان داده شده)، نمایشگر یک کلید روشن است.
در این میان هیچ انتخاب دیگری وجود ندارد.
سیستم تلفن یک دستگاه آنالوگ (پیوسته) است، (زمانی که تلفن ساخته شد، الکترونیک رقمی (دیجیتال) هنوز شناخته نشده بود)، که برای انتقال صوتها و طنینهای گوناگون صدای انسان طراحی شده است.
این صداهابه صورت یک سیگنال آنالوگ همانند جریان الکتریستهی پیوسته که فرکانس و شدتش به آرامی تغییر میکند به طور الکترونیکی منتقل میشوند.
این (جریان) را میتوان بر روی نوسانسنج (اسیلوسکوپ) به صورت یک خط موجدار نمایش داد، .
مودم پلی است میان سیگنالهای پیوسته (آنالوگ) و رقمی (دیجیتالی) که با تغییر و یا تلفیق (مدولاسیون) فرکانس یک موج الکترونیکی، دادههای دیجیتالی را به دادههای آنالوگ و یا بر عکس تبدیل میکند.
این مرحله شبیه به چیزی است که باند رادیویی FM از آن استفاده میکند.
در انتهای دریافت یک ارتباط تلفنی، مودم بر عکس عمل میکند، (یعنی) سیگنالهای پیوسته را به کد دیجیتالی (رقمی) تفکیک مینماید.
نام مودم از دو کلمهیModulate (مودوله) و DEModulate (دِمدوله) گرفته شده است.
در کام
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 299 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 14 |
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 14 صفحه
به نام خداوند بخشنده مهربان موضوَع تحقیق: موتورهای جستجوگر گرداورنده: نسرین نخلی موتور جستجو چیست؟
دنیای وب منبع عظیمی از اطلاعات است که روز به روز برحجم آن افزوده میشود.
در حال حاضر میلیاردها صفحه که اطلاعات فراوانی از موضوعات مختلف را در بر دارند، بر روی سرورهای مختلف جا خوش کرده اند.
این در حالی است که تولد سایت های جدید و گسترش سایت های موجود نیز به طور فزاینده ای به حجم این اطلاعات می افزاید.
نرخ رشد اطلاعات تا به آنجا رسیده که امروزه مشکل دسترسی به اطلاعات جدی تر از نبود اطلاعات است.
امروزه چالش عمده اکثر کاربران، دستیابی به اطلاعات است.
به عبارت دیگر اگر کاربری دنبال موضوعی خاص باشد، کدام صفحه را باید بخواند؟
از میان این تعداد عظیم صفحات موجود، کدامین صفحه نیاز او را برآورده می کند؟
اگر سایتی باشد که به کاربران در پیدا کردن اطلاعات کمک کند، قطعا مورد توجه خواهد بود.
خوشبختانه چنین سایت هایی وجود دارد و ما آن ها را با نام موتور جستجوگر می شناسیم.
موتور جستجوگر سایتی است که برای کمک به کاربران در یافتن اطلاعات موجود از سایت های دیگر طراحی شده است.
موتور جستجوگر سایتی است که با گرفتن کلمه یا عبارتی مختصر، کاربر را با لیستی از سایت ها روبرو میکند که به موضوع مورد علاقه او مرتبط میباشند.
آمارها نشان می دهند که افراد بسیاری سفر در دنیای وب را با موتورهای جستجوگر آغاز میکنند و مراجعه به موتورهای جستجوگر چنان عادی شده است که جستجو کردن و کار با موتورهای جستجوگر، دومین فعالیت عمده کاربران در دنیای وب (بعد از ارسال و دریافت نامه های الکترونیکی) محسوب می شود.
هر چه بر محبوبیت وب افزوده می گردد، نیاز به بایگانی کردن اطلاعات آن نیز بیشتر میشود.
موتور جستجوگر در واقع این اطلاعات را بایگانی کرده و در زمان مورد نیاز، به سرعت در اختیار کاربران قرار میدهد.
بدون موتور جستجوگر، وب تنها به بخش کوچکی از موفقیت امروزین خود دست مییافت زیرا موتور جستجوگر، اینترنت را به رسانهای قابل استفاده برای همه تبدیل کرده است.
در مورد موتورهای جستجو مقالات دیگری در تالار گفتگوی سایت میکرو رایانه وجود دارد.
آن چه که موتورهای جستجوگر انجام می دهند -با درجات متفاوتی از موفقیت- فراهم کردن یک وسیله جستجوی ساده است.
وقتی یک کاربر وب عبارتی را جستجو میکند، موتور جستجوگر لیستی از سایت ها را ارائه میکند که تعداد آنها از چند صد مورد تا چند میلیون متغیر میباشد.
سایت هایی که موتور جستجوگر به عنوان نتایج جستجویش ارائه میکند، بر حسب میزان ارتباط با عبارت جستجو شده به ترتیب نزولی لیست میشوند.
به عبارت دیگر سایتی که به عنوان اولین سایت در نتایج جستجو معرفی شده است، مرتبط ترین سایت با عبارت جستجو شده از دید آن موتور جستجوگر است.
دقت در ارایه نتایج جستجو چیزی است که کاربران وب همواره از موتورهای جستجوگر می خواهند.
هر چه نتایج جستجوی یک موتور جستجوگر دقیق تر و مرتبط تر باشد، محبوب تر خواهد بود و کاربران بیشتری به آن مراجعه خواهند کرد.
اگر عبارت یکسانی در تمام موتورهای جستجوگر، جستجو شود هیچ کدام از آنها نتایج یکسانی را ارائه نمیدهند و
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 126 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 18 |
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 18 صفحه
Scientific Assembly Of Industrial Engineering انجمن علمی صنایع - تیم سمینار تقدیم می کند اولین سمینار دانشجویی گروه صنایع موضوع سمینار: آشنایی با مهندسی معکوس (Reverse Engineerin) ارائه دهنده : دانیال شمسیان تیم تحقیق :علی فیض ، دانیال شمسیان و حسین سبزه کار به نام خالق ﻳکتا مقدمه : اگر سابقه ی صنعت و چگونگی رشد آن در کشورهای جنوب شرقی آسیا را مورد مطالعه قرار دهیم به این مطلب خواهیم رسید که در کمتر مواردی این کشورها دارای ابداعات فن آوری بوده اند.
پس چه عاملی باعث این رشد شگفت آور و فنی در کشورهای خاور دور گردیده است؟
در این سمیناربه یکی از راهکارهای این کشورها در رسیدن به این سطح از دانش فنی می پردازیم.
مثالی از کاربرد مهندسی معکوس : صنعت خودروسازی ژاپن رشد و ارتقا خود را مدیون به کارگیری مهندسی معکوس است.
این کشور صنایع خودرو سازیش را با کپی برداری از شورلت امریکایی در سال 1920 آغاز کرد و پس از 40 سال تلاش در سال 1960 موفق به تولید اولین خودروی تمام ژاپنی شد.
مهندسی معکوس استراتژی مطمئن برای رسیدن به فن آوری : پیشرفت هر کشور در گرو دستیابی به فن آوری در زمینه های مختلف و در زمان مناسب است.
کسب فن آوری با توجه به امکانات موجود می تواند از راه های گوناگونی صورت گیرد.
یکی از راه های مطمئن برای رسیدن به فن آوری استفاده از مهندسی معکوس است.
فناوری شاه کلید توسعه ونیرومندترین عامل تحول اقتصادی در جوامع است.
در اطلس فناوری فناوری ترکیب پیچیده ای از چهار عنصر، به شرح زیر معرفی گردیده است: 1- سخت افزار و ماشین آلات؛ 2 - دانش فنی یا ابزار اطلاعاتی؛ 3 - توانائیها شامل مهارتها وابتکارات انسانی؛ 4 - سازماندهی و مدیریت فناوری شامل مکانیسم هایی که برای تسهیل در ادغام موثر عناصر بالا موردنیاز است.
سیکل عمر هر فناوری شامل این مراحل است: مرحله طراحی؛ مرحله معرفی؛ مرحله رشد؛ مرحله بلوغ و اشباع؛ مرحله افول.
استراتژی های دستیابی به فناوری و محصولات 1 - استراتژی نوآوری و طراحی تا تولید محصول از طریق فعالیتهای تحقیق تا تولید؛ 2 - استراتژی توسعه فناوری؛ 3 - استراتژی کپی سازی ومهندسی معکوس؛ 4 - استراتژی انتخاب، انتقال و بومی کردن فناوری؛ 5 - استراتژی استفاده موثر از امکانات و فناوری موجود؛ 6 - استراتژی خرید کارخانه و پروسه تولید به صورت تحویل کامل؛ 7 - استراتژی خرید کالا و فناوری موردنظر.
ضرورت شناخت رفتار فناوری برای انتخاب استراتژی مناسب: اقدام برای انتقال فناوری درمورد محصولاتی که در مهد پیدایش خویش مرحله معرفی را سپری کرده و در مرحله رشد هستند برای کشورهای درحال توسعه معقول تر است.
در این صورت اقدام یک کشور درحال توسعه برای دستیابی به عین این محصول یا فناوری ازطریق استراتژی تحقیق تا تولید، امری غیراقتصادی و غیرعاقلانه خواهدبود .
مهندسی معکوس : مهندسی معکوس روشی آگاهانه برای دستیابی به فن آوری حاضر و محصولات موجوداست.
در این روش، متخصصین رشته های مختلف علوم پایه و کاربردی از قبیل مکانیک، فیزیک و اپتیک، شیمی پلیمر، متالورژی،الکترونیک و .
.
.
جهت شناخت کامل نحوه ی عملکرد یک محصول که الگوی فن آوری مذکور می باشد تشکی
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 15 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 12 |
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 12 صفحه
زنجیره مهندسی مجدد کلان خرد شناخت طراحی بسترسازی استقرار سازماندهی و بسترسازی تعریف کلی مساله و تدوین روش کار مذاکرات و پیشنهادیه اجرای پروژه تشکیل کمیته راهبری بررسی برنامه و سازمان کار توسط کارفرما تجهیز منابع و برنامه ریزی پروژه 1- شناخت ماموریت وکلان فرایندهای آن بررسی اسناد ومصوبات واستخراج ماموریت سازمان بررسی ماموریت و تعامل سازمان در اجرای کنونی بررسی ادبیات درمورد کلان فرایندهای سازمان تدوین جزئیات ماموریت و کلان فرآیندهای سازمان طرح وتایید ماموریت و کلان فرآیندها توسط سازمان 2- انتخاب کلان فرآیندهای موردتوجه تدوین ملاکهای انتخاب کلان فرایندها پیشنهاد کلان فرایندهای منتخب تایید کلان فرآیندهای منتخب در سازمان سازماندهی پروژه براساس فرآیندهای منتخب تعیین مسئولین فرایندهای منتخب از طرف سازمان 3- ارزیابی کلی کلان فرایندهای منتخب تعیین شاخصها و روشهای ارزیابی کلان فرایندها تعیین استانداردها و رویه های کلان فرایندها جمع آوری اطلاعات از وضع موجود ارزیابی وضعیت موجود طرح نتایح ارزیابی با سازمان 4- انتخاب زیر فرایندهای مورد توجه ازکلان فرایندهای منتخب تعیین زیرفرایندهای کلان فرآیندهای منتخب تدوین ملاک انتخاب زیر فرآیندها انتخاب زیر فرآیندها تایید زیر فرآیندها توسط سازمان سازماندهی برای بررسی و طراحی مجدد زیر فرایندها 5- شناخت جزئیات زیرفرآیندهای منتخب در وضع موجود و ارزیابی آن شناخت هدف ها ، روش ها و تعاملات موجود در هر فرآیند ترسیم نمودار زیرفرآیندها نظرسنجی از مشتریان ومدیران ارزیابی فرآیند وتنگناها و اشکالات آن ( فرآیند، اجرا، هدف) تائید نتیجه ارزیابی با سازمان 6- تجدید طراحی زیر فرایندهای منتخب در وضع موجود وارزیابی آن Gross Design بررسی وجمع آوری سیاست ها واستراتژی مصوب زیرفرآیندموردنظر بازنویسی اهداف زیرفرآیندها براساس نظرسنجی مشتری و سیاست ها بررسی وترازیابی فرآیند موردنظر در دو کشور منتخب طراحی کلی فرآیند مورد نظر با توجه به بندهای 1 و 2 بررسی وتایید طرح کلی توسط سازمان 7- طراحی جزئی زیر فرآیندهای منتخب (Detail Design) تعیین شاخص ها و اهداف جزئی زیرفرآیندها طراحی جزئی زیرفرآیندهای موردنظر شبیه سازی و مدل سازی زیرفرایندهای منتخب طراحی سیستم اطلاعاتی و پشتیبانی زیرفرایندها طراحی سیستم کیفیت و ارتقا بهره وری بررسی وتایید طرح جزئی توسط سازمان 8- طراحی اجرائی سازمان، وظایف، منابع انسانی و دستورالعمل ها طرح تغییرات سازمانی و وظائف بررسی نیروی انسانی موجود و مورد نیاز تدوین برنامه تحول نیروی انسانی تدوین دستورالعمل ها و آیین نامه ها تدوین برنامه پیاده سازی طرح اجرائی بررسی وتایید طرح اجرائی توسط سازمان 9- آموزش و استقرار مشاوره جهت جلسات آگاهی عمومی و آموزش همکاری در اجرای طراحی اجرائی در بند 8 بررسی نتایج استقرار و ایجاد تغییرات لازم Current Services Customer Perspective Strategic Direction Financial Perspective New/Refined Services/Channels/Direction Current Processes Redesigned Processes Technology Skills Information Performance Indicators .
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 651 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 20 |
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 20 صفحه
منطق فازی گردآورندگان : پری خزائی ، زهرا کمالی زیر نظر استاد محترم : جناب آقای سلطانی پروفسور لطفى زاده واضع منطق فازى است، که گرچه بیش از چند دهه از عمر آن نمى گذرد اما تاثیر آن بر فناورى هاى دیجیتال اساسى و حیرت آور برآورد مى شود.
اکنون سال هاست که منطق فازى در شاخه هاى مختلف علوم کامپیوتر از ساخت ریزپردازنده تا طراحى زبان هاى هوش مصنوعى، کاربرد داشته و هر روز به تعداد مصنوعاتى که اساس آنها برپایه هوش مصنوعى استوار است افزوده مى شود.
ریاضیات فازی یک فرا مجموعه از منطق بولی است که بر مفهوم درستی نسبی، دلالت می کند.
منطق کلاسیک هر چیزی را بر اساس یک سیستم دوتائی نشان می دهد ( درست یا غلط، 0 یا 1، سیاه یا سفید) ولی منطق فازی درستی هر چیزی را با یک عدد که مقدار آن بین صفر و یک است نشان می دهد.
مثلاً اگر رنگ سیاه را عدد صفر و رنگ سفید را عدد 1 نشان دهیم، آن گاه رنگ خاکستری عددی نزدیک به صفر خواهد بود.
در سال 1965، دکتر لطفیزاده نظریه سیستمهای فازی را معرفی کرد.
در فضایی که دانشمندان علوم مهندسی به دنبال روشهای ریاضی برای شکست دادن مسایل دشوارتر بودند، نظریه فازی به گونهای دیگر از مدلسازی، اقدام کرد.
منطق فازی معتقد است که ابهام در ماهیت علم است.
بر خلاف دیگران که معتقدند که باید تقریبها را دقیقتر کرد تا بهرهوری افزایش یابد، لطفیزاده معتقد است که باید به دنبال ساختن مدلهایی بود که ابهام را به عنوان بخشی از سیستم مدل کند.
در منطق ارسطویی، یک دستهبندی درست و نادرست وجود دارد.
تمام گزارهها درست یا نادرست هستند.
بنابراین جمله «هوا سرد است»، در مدل ارسطویی اساساً یک گزاره نمیباشد، چرا که مقدار سرد بودن برای افراد مختلف متفاوت است و این جمله اساساً همیشه درست یا همیشه نادرست نیست.
در منطق فازی، جملاتی هستند که مقداری درست و مقداری نادرست هستند.
برای مثال، جمله "هوا سرد است" یک گزاره منطقی فازی میباشد که درستی آن گاهی کم و گاهی زیاد است.
گاهی همیشه درست و گاهی همیشه نادرست و گاهی تا حدودی درست است.
منطق فازی میتواند پایهریز بنیانی برای فنآوری جدیدی باشد که تا کنون هم دستآوردهای فراوانی داشته است.
کاربردها از منطق فازی برای ساخت کنترل کننده های لوازم خانگی از قبیل ماشین رختشویی (برای تشخیص حداکثر ظرفیت ماشین، مقدار مواد شوینده، تنظیم چرخهای شوینده) و یخچال استفاده می شود.
کاربرد اساسی آن تشخیص حوزه متغیرهای پیوسته است.
برای مثال یک وسیله اندازه گیری دما برای جلوگیری از قفل شدن یک عایق ممکن است چندین عضو مجزا تابعی داشته باشد تا بتواند حوزه دماهایی را که نیاز به کنترل دارد به طور صحیح تعریف نماید.
هر تابع، یک ارزش دمایی مشابه که حوزه آن بین 0 و 1 است را اختیار می کند.
از این ارزشهای داده شده برای تعیین چگونگی کنترل یک عایق استفاده می شود.
حال با مثال دیگری اهمیت این علم را بیشتر درک مینمائیم: یک انسان در نور کافی قادر به درک میلیونها رنگ میباشد.
ولی یک روبوت چگونه میتواند این تعداد رنگ را تشخیص دهد؟
حال اگر بخواهیم روباتی طراحی کنیم که قادر به تشخیص رنگها باشد از منطق فازی کمک میگیریم و با اختصاص
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 45 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 32 |
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 32 صفحه
مقدمه ای بر داده کاوی و اکتشاف دانش استاد : تهیه کننده : مقدمه امروزه با گسترش سیستم های پایگاهی و حجم بالای داده ها ی ذخیره شده در این سیستم ها ، نیاز به ابزاری است تا بتوان داده های ذخیره شده پردازش کرد و اطلاعات حاصل از این پردازش را در اختیار کاربران قرار داد .
با استفاده ار پرسش های ساده در SQL و ابزارهای گوناگون گزارش گیری معمولی ، می توان اطلاعاتی را در اختیار کاربران قرار داد تا بتوانند به نتیجه گیری در مورد داده ها و روابط منطقی میان آنها بپردازند وقتی که حجم داده ها بالا باشد ، کاربران هر چند زبر دست و با تجربه باشند نمی توانند الگوهای مفید را در میان حجم انبوه داده ها تشخیص دهند و یا اگر قادر به این کار هم با شند ، هزینه عملیات از نظر نیروی انسانی و مادی بسیار بالا است مقدمه از سوی دیگر کاربران معمولا فرضیه ای را مطرح می کنند و سپس بر اساس گزارشات مشاهده شده به اثبات یا رد فرضیه می پردازند ، در حالی که امروزه نیاز به روشهایی است که اصطلاحا به کشف دانش بپردازند یعنی با کمترین دخالت کاربر و به صورت خودکار الگوها و رابطه های منطقی را بیان نمایند .
داده کاوی یکی از مهمترین این روشها است که به وسیله آن الگوهای مفید در داده ها با حداقل دخالت کاربران شناخته می شوند و اطلاعاتی را در اختیار کاربران و تحلیل گران قرار می دهند تا براساس آنها تصمیمات مهم و حیاتی در سازمانها اتخاذ شوند .
مفاهیم پایه در داده کاوی در داده کاوی معمولا به کشف الگوهای مفید از میان داده ها اشاره می شود .
منظور از الگوی مفید ، مدلی در داده ها است که ارتباط میان یک زیر مجموعه از داده ها را توصیف می کند و معتبر ، ساده ، قابل فهم و جدید است .
تعریف داده کاوی داده کاوی عبارت است از فرایند استخراج اطلاعات معتبر ، از پیش ناشناخته ، قابل فهم و قابل اعتماد از پایگاه داده های بزرگ و استفاده از آن در تصمیم گیری در فعالیت های تجاری مهم.
اصطلاح داده کاوی به فرایند نیم خودکار تجزیه و تحلیل پایگاه داده های بزرگ به منظور یافتن الگوهای مفید اطلاق می شود داده کاوی یعنی جستجو در یک پایگاه داده ها برای یافتن الگوهایی میان داده ها تعریف داده کاوی داده کاوی یعنی استخراج دانش کلان ، قابل استناد و جدید از پایگاه داده ها ی بزرگ .
داده کاوی یعنی تجزیه و تحلیل مجموعه داده های قابل مشاهده برای یافتن روابط مطمئن بین داده ها .
کاربردهای داده کاوی خرده فروشی : از کاربردهای کلاسیک داده کاوی است که می توان به موارد زیر اشاره کرد : تعیین الگوهای خرید مشتریان تجزیه و تحلیل سبد خرید بازار پیشگویی میزان خرید مشتریان از طریق پست(فروش الکترونیکی) کاربردهای داده کاوی بیمه : تجزیه و تحلیل دعاوی پیشگویی میزان خرید بیمه نامه های جدید توسط مشتریان پزشکی : تعیین نوع رفتار با بیماران و پیشگویی میزان موفقیت اعمال جراحی تعیین میزان موفقیت روشهای درمانی در برخورد با بیماریهای سخت کاربردهای داده کاوی بانکداری : پیش بینی الگوهای کلاهبرداری از طریق کارتهای اعتباری تشخیص مشتریان ثابت تعیین میزان استفاده از کارتهای اعتباری بر اساس گروههای اجتماعی مراحل فرایند
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 1215 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 22 |
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 22 صفحه
·I¿] معماری uºIvºn معماری معماری رنسانس به معماری اروپا در سدههای ۱۵ و ۱۶ میلادی (دورهٔ رنسانس) اطلاق میشود که از مشخصههای آن، نوزایی عناصر فرهنگی روم و یونان باستان بود.
معماری رنسانس زمانی معماری رنسانس آغازین ۱۲۰۰-۱۴۰۰ م معماری رنسانس میانی ۱۴۰۰-۱۵۰۰ م معماری رنسانس پیشرفته ۱۵۰۰-۱۶۰۰ م دورههای با وجود اینکه در تاریخ هنر، آغاز رنسانس به اموری همچون سال فتح قسطنطنیه در سال 1453 به وسیله سلطان محمد فاتح و تشکیل حکومت عثمانی به جای دولت بیزانس، یا پایان یافتن بیماری طاعون و اموری از این قبیل نسبت داده شده است؛ اما در نزد مورخان هنر این امر یقینی است که رنسانس هنری از ایتالیا آغاز شده، بدین ترتیب که هنرمندان ایتالیایی بر خلاف دیگر کشورهای اروپایی حاضر نشده بودند به سبک گوتیک در معماری تن دهند و حتی این مفهوم را به صورت طعن و استهزا برای این سبک به کار میبردند و علیه سبک گوتیک عصیان نموده و به سوی سبک جدید حرکت کردند.
-آلبرتی :از کارهای مشهور او کلیسای سن آندئا -سن فرانچسکو و ویلای روچلای است .
او 20 الی 30 اثر مشهور دارد که یکی دیگر از آثار او کلیسای سانتانوولا می باشد.
2-فیلیپو برونلسکی :اولین ساختمان مربوط به رنسانس را ساخته و حرفه اصلی او طلاسازی است.
ولی قشنگترین گنبد دوره رنسانس را درست کرده که دومین گنبد بزرگ دنیاست .
(گنبد بزرگ کلیسای کاتدرال یا جامع فلورانس که خود کلیسا مال دوره گوتیک است ولی گنبد آن در دوره رنسانس ساخته می شود و اولین سازه رنسانس است .
اسم این کلیسا سانتا ماریادلافیوره است که الگو و نماد شهر فلورانس است که گنبدی 8ضلعی به رنگ سفید و آجری است .
خود گنبد آجری است و زه های آن سفید رنگ است .
دهانه ی این گنبد 42 متر است که بعد از پانتئون که 43 متری است بزرگترین گنبد ساخته شده در جهان بود ) از کارهای دیگر برونلسکی ساخت بیمارستان برای کودکان یتیم است و همینطور ساخت نمازخانه ای به نام پاتزی pazzi chapel این 3 مورد از بهترین کارهای برونلسکی است .
کارهای او کاملا شبیه کارهای روم و یونان است و در کارهای او طاق و قوسهای زیادی وجود دارد او در ساخت کلیسا از سنتوری بزرگ و یک قوس بزرگ در ورودی استفاده می کند این 3 مورد از بهترین کارهای برونلسکی است .
کارهای او کاملا شبیه کارهای روم و یونان است و در کارهای او طاق و قوسهای زیادی وجود دارد او در ساخت کلیسا از سنتوری بزرگ و یک قوس بزرگ در ورودی استفاده می کند رنسانس معماران مشهور 3-کارلو مادرنو :کلیسایی به نام سانتا سوزانا را طراحی می کند در این کلیسا و کلیسای سانتا نوولا ما ترکیبی ریاضی داریم به نام تناسب طلایی .
همان تناسب طلایی یونان باستان اثر دیگر کارلو مادرنو گنبد کلیسای سن پیتر است که پاپ در آنجا ست این کلیسا که در واتیکان قرار دارد شکل صلیبی داشته و در آتش سوزی از بین می رود و در قرن 15 دوباره ساخته می شود.
گنبد این کلیسا را کارلو مادرنو شروع کرد ولی نتوانست ادامه دهد.
4-دوناتو برامانته :یک کاخ به نام فارنزه ساخته که آن را به اتمام نتوانست برساند و میکل آنژ آن را تمام کرد و یک ساختمان دارد با نماد پیشرفت به نام تمپیتو که گنبدی پایه دار است و زیر آن ستون وجود دارد.
گنبد تمپیتو الگوی ساخت کل
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 758 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 23 |
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 23 صفحه
جهان معماری دوره ی روم باستان معماری باستان باستان (300ق.
م نا 400بعد از میلاد) رومیها ادامه دهنده و تکمیل کننده تمدن یونان هستند.
و با استفاده از پوزولانا توانایی ساختن طاق و گنبد را پیدا می کنند.
در ساختمان پنتئون یک معماری رومی را می بینیم که پلان مربع شکل و در پشت آن یک گنبد است .
دهانه آن خدود 43مترو ارتفاع از سطح زمین نیز 43 متر می باشد که بزرگترین گنبد ساخته شده با مصالح ساختمانی است و یک نورگیر 9متری دارد که برای نورگیری است.
تمدن روم روم معماری روم قدرت روم که پس از اتروسکها بر ایتالیا حاکم و جانشین ایشان شد.
اقوام ستیزه ایتالیا را مطیع حکومت واحد روم گردانیده و سرانجام ملتهای اروپای غربی و مدیترانه و خاور نزدیک را در زیر پرچم امپراطور روم گرد آورد .
که به گفته مورخ بزرگ روم « انقلابی پدید آورد که تا ابد در یاد ها خواهد ماند ،و امروز نیز ملتها آ« را احساسا می کنند.
» در واقع اگر در بررسی امروزمان می بینیم که نبوغ یوناننین با تابش هر چه بیش تر در عرصه هنر ،علم ، فلسفه ، تاریخ، و به طور کلی در قلمرو عقل و تخییل می درخشید نبوغ رومی در عرصه فعالیتهای دنیوی حقوق و کشورداری پر تو افکنی می کند هنر اتروسک هنر رومی رومیان(امپراتوری پیشین«معماری و طرحهای عمرانی») یکی از بهترین و سالم ترین یادمانهای رومی، خود شهر رم است و یکی از پرآوزه تری و پر نفوذترین بناها در تاریخ معماری، معبد پانتئون است (تصویرهای 237 تا 239)؛ این معبد در حدود 125 میلادی ساخته شد و تأثیر فضای درونیش بسیار پر مخافت است.
مخصوصاً به این علت که از نمای بیرونش چنین مخافتی احساس نمی شود.
پانتئون معبدی گرد و گنبد دار است، در جلویش رواقی مستطیلی دارد که به نظر می رسد آنچنان که باید و شاید با ساخت گردوار اولیه آن تناسبی ندارد و احتمالاً بعدها برآن افزوده شده است.
تأثیر اولیه حاصل از مشاهده این بنا احتمالاً با تأثیر امروزیش متفاوت بوده است، زیرا پانتئون در آغاز یک بنای مستقل نبود بلکه به یک باسیلیکای قدیمی تر متصل بود و امتداد آن یالهای جانبی پانتئون را می پوشانده است.
گذشته از این، در جلوی رواق معبد یک حیاط ستون بندی شده قرار داشت که بخشی از رواق نیز جزو آن بود و در آغاز تنها بخش قابل رؤیت ساختمان از روبرو بود.
این حیاط که در دوره هادریانوس ساخته شد، احتمالاً از طرحهای همین امپراتور تنوع طلب بوده است.
بنای پانتئون از گونه ای سادگی پرهیبت در مقیاس بزرگ برخوردار است.
برفراز اندرون مدورش گنبدی نیمکره وار به قطر 43 متر زده اند که فاصله نوک گنبد از کف پانتئون نیز 43 متر است ویژه گی ها: ساده ترین طاق مورد استفاده رومیان طاق گهواره ای در واقع، قوس عمیقی بود که سقفی نیمه استوانه ای بر بالای یک فضای دراز مستطیل شکل تشکیل می داد و لبه های سقف نیمه استوانه ای مستقیماً بر دیوارهای جانبی قرار می گرفتند، این دیوارها برای آنکه در زیر وزن سقف ایستادگی کنند یا باید بسیار ضخیم باشند یا با زدن دیوارهای پشت بند ایستادگی کنند یا باید بسیار ضخیم باشند یا با زدن دیوارهای پشتبند تقویت شوند.
Pantheonپانتئون، معبدی است ساخته شده برای خدایان.
پانتئون رم یکی از ساختمانهای بزرگ رم باستان است که به بهترین وجه حفظ ش
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 6610 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 96 |
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 96 صفحه
دانشگاه آزاد اسلامی بجنورد معماری معاصر غرب موضوع: معماری ارگانیک و رایت استاد: مهندس دائی نژاد تهیه کننده: مرتضی کریمی دیماه 87 .
| دسته بندی | روانشناسی و علوم تربیتی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 74 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 127 |
اگر درنظام اسلامی , تربیت دینی به ثمر نرسد و نسل جوان جامعه تربیت صحیح دینی پیدا نکند یعنی تربیت اسلامی در وجود و شخصیت آنان زنده فعال نباشد تلخی این ناکامی با شیرینی هیچ کامیابی دیگری قابل تحمل نیست و نباید دل را به موفقیتهای دیگر خوش داشت و از اصل قضیه غافل بود. (رهبری نژاد 1375)
قشر جوان در هر جامعهای به لحاظ برخورداری از توان و انرژی فراوان قادرند تأثیر تعیین کنندهای بر آینده آن جامعه داشته باشند آنها به راحتی تغییرات اجتماعی ـ فرهنگی و حتی سیاسی جامعه را سمت و سو میدهند , قادرند امنیت فرهنگی جامعه را تأمین کنند و یا فرهنگ را به سویی برند که مطلوب جامعه نیست. چرا که میراث فرهنگی گذشتگاه توسط آنها به نسل بعد منتقل میشود و چنانچه آنها در انتقال این میراث فرهنگی امانتدار خوبی باشند و در مواجه با فرهنگهای دیگر دچار « خودباختگی فرهنگی» نشوند, خواهند توانست امنیت فرهنگی آن جامعه را تأمین کنند. ولی اگر در مواجهه با فرهنگهای بیگانه دچار خودباختگی فرهنگی شوند, تا چند نسل بعد از فرهنگ مطلوب جامعه نمیتوان خبر گرفت.
همه اینها نشانگر اهمیت ویژه قشر جوان و لزوم شناخت موقعیت آن و برنامهریزی صحیح جهت شکوفایی صحیح شخصیت آنها دارد.
«بنابراین گزاف نیست اگر بهبود کیفیت نظامهای تعلیم و تربیت را معادل ارتقاء کیفیت حیات و تمدن انسانی در همه ابعاد قلمداد کنیم و از سرمایهگذاری در جهت دستیابی به سیاستها, اصول و روشهای مناسب در این عرصه بعنوان ضروریترین و مدبرانهترین سیاست هر جامعة بشری یاد کنیم».
مهرمحمدی , محمود. جایگاه مدارس تجربی در نظام تعلیم و تربیت , فصلنامه تعلیم و تربیت شماره 28, ص 11
و بقول کانت « بشر تنها با تعلیم و تربیت آدم تواند شد و آدمی چیزی جز آنچه تربیت از او میسازد نیست»
شکوهی , غلامحسین . تعلیم و تربیت و مراحل آن , مشهد , انتشارات آستان قدس , 1363 , ص 171
و از آنجائیکه تعلیم و تربیت عمدی کوششی منظم و حساب شده محسوب شده است , وجود برخی طرحها برای هدایت چنین کوششی ضروری بنظر میرسد. واژه برنامهدرسی معمولاً به چنین طراحی اطلاق میشود.
« شکل و ساختار برنامه درسی از تصمیماتی که در خصوص عناصر تشکیل دهنده برنامه درسی اتخاذ میشود تأثیری پذیرد. عناصر تشکیل دهنده برنامه درسی عبارتند از :
1- اهداف
2- محتوا
3- فعالیتهای یادگیری دانشآموزان
4- روشهای ارزشیابی
5- منابع و ابزار یادگیری
6- زمان
7- فضا
8- گروهبندی دانشآموزان
9- استراتژیهای تدوین و روشهای یاددهی
یادگیری که در برنامهریزی درسی با این عوامل 9 گانه به طرق مختلف برخورد میشود.»
کلاین , فرانسیس , الگوهای طراحی برنامه درسی , دکتر محمود مهر محمدی , فصلنامه تعلیم و تربیت , شماره 4 و 3 ص 11
اما مفهوم مسلط برنامه درسی چه از نظر تاریخی و چه در حال حاضر موضوعات مدرسهای است که بوسیله معلمان تدریس شده و بوسیله دانشآموزان فراگرفته میشود.
در نظام کنونی آموزش و پرورش ایران نیز کتاب درسی بهترین مرجع و منبع یادگیری دانشآموزان است و تقریباً تمام فعالیتهای آموزش رسمی در چارچوب کتاب درسی صورت میگیرد.
در فرایند ارزیابی برنامه درسی یا اتخاذ تدابیر و تصمیمهای برنامهای نظرات و نگرش دانشآموزان و معلمان از اهمیت ویژهای برخوردار است.
پویایی برنامه درسی زمانی تحقق مییابد که گروههای مختلف که هر کدام به نحوی در سطوح مختلف در امر برنامه درسی دخالت دارند, به همفکری بپردازند و همچنین به نگرش دانشآموزان و معلمان در این زمینه توجه کافی مبذول شود.
از طرف دیگر آموزش دینی به لحاظ دارا بودن ابعاد متنوع و مرتبط با جنبههای گوناگون زندگی انسان از مهمترین موضوعات آموزش و پرورش به شمال میرود.
در جوامع با حاکمیت دینی , بواسطه تأثیر و توجه به پرورش ارزشهای اخلاقی و اعتقادی فراگیران , تربیت دینی جایگاه ویژهای در برنامههای آموزش و پرورشی دارد. به همین دلیل است که مأموریت و رسالت اصلی نظام آموزش و پرورش در چنین جوامعی تربیت همه جانبه دانشآموزان بر پایه تعالیم و دستورات الهی است.
در نظام آموزش و پرورش کشور اسلامی ایران نیز پرورش فراگیران بر دستورات دین مبین اسلام که منبعث از قرآن مجید, سنت و سیره رسول اکرم (ص) و ائمه معصومین (ع) تکیه دارد. پس برنامهریزان درسی و مؤلفین کتب باید فعالیتهایی که صبفه دینی , اقتصادی و اخلاقی دارد را در اولویت قرار دهند.
بر اساس اسناد موجود [1]هدف از تدریس این درس در دوره متوسطه تحقق اهداف گرانسنگی نظیر تقویت ایمان و اعتقاد به خداوند , پرورش حس احترا و قدردانی از انبیاء, پایبندی نسبت به دستورات ایشان و مواردی نظیر آن میباشد و با توجه به اهمیت نیل به این اهداف همواره این دغدغه برای برنامهریزی و پژوهشگران حوزه تربیت دینی وجود داشته است که «تا چه میزانی اهداف مزبور محقق یافتهاند و موانع عدم تحقق کامل آنها چه بودهاند؟ [2]
علاوه بر دغدغه اصولی فوق که به میزان اثربخشی درس بینش اسلامی و تلاش در جهت رفع موانع تحقق اهداف مربوط میشود, در سالیان اخیر دغدغه دیگری در میان صاحبنظران تعلیم و تربیت اسلامی بروز کرده است « آیا آموزشهای دین به طور عام و درس بینش اسلامی به طور خاص توانسته در شکلگیری هویت دینی دانشآموزان مؤثر افتد؟ [3]
به بیان دیگر صرف نظر از بررسی میزان اثربخشی محتوای درس بینش اسلامی در جهت تحقق اهداف آن , اهمیت بررسی شکلگیری هویت دینی نیز مورد نظر قرار گرفته است.
چرا که هویت به معنای کیستی انسان به نقل از دکتر کاردان , زمانی مطرح میشود که انسان خود با چیز دیگری مقایسه کند.
احمدلو, مصیب؛ بررسی رابطه میزان هویت ملی و هویت قوی در بین جوانان تبریز, رساله کارشناسی ارشد جامعهشناسی دانشگاه تربیت مدرس , تهران 1381
در واقع هویت همانند دیگر مقولات تنها زمانی برجستگی مییابد و مطرح میشود که در بحران باشد.
دوران , بهزاد ؛ تأثیر فضای سایبرنیتیک بر هویت اجتماعی , رساله دکتری جامعهشناسی , دانشگاه تربیت مدرس تهران , 1381
امروزه جهانیسازی , تهدیدی برای هویتهای ملی و سکولاریسم, تهدیدی برای هویتهای دینی میباشد.
لذا پژوهش حاضر بر آن است که به میزان تأثیر بررسی کتاب دینی سال اول دبیرستان در شکلگیری هویت دینی دانشآموزان منطقه 7 از دیدگاه معلمان بپردازد.
لازم به ذکر است که در بخش بیان مسأله به طور اجمال و در فصل دوم به طور کاملاً مشروح دیدگاه پژوهش حاضر در مورد نقش کتاب دینی سال اول دبیرستان در شکلگیری هویت دینی دانشآموزان ذکر شده است.
فصــل اول
کلیــات تحقیــق
بیان مسئله :
در سالهای اخیر موضوع هویت در اشکال مختلف اجتماعی و فردی و با رویکردهای مختلف و نیز عمدهترین گرایش فرهنگی نسبت به آن که همانا ویژگی ملی و دینی است به یکی از چالشهای عمده در بحث و بررسی از نظام فرهنگی کشور درآمده است.
عوارض و آسیبهای ناشی از دگرگونی در نظام فرهنگی و ارزشی, تغییر الگوهای سنتی زندگی, پیدایش آرمانها و آرزوهای جدید کاهش نقش آموزشهای دینی , افزایش گرایشهای جدید اجتماعی و بسیاری از موارد مشابه دیگر همگی باعث گردیده جوانان در معرض بیهویتی دینی و ملی قرار گیرند.
اگر چه هدف آموزشهای دینی را نمیتوان صرفاً ایجاد و پرورش باورها, ارزشها, نگرشها و طرز تلقیهای مطلوب از نظر دین دانست ولی مسلماً اهداف حیطه ارزشی, مهمترین اهداف اینگونه آموزشها میباشد. زیرا در صورت به وجود آمدن باورها, ارزشها, نگرشها و طرز تلقیهای مطلوب است که اعمال صالح و اخلاق پسندیده به وجود خواهد آمد و در غیر این صورت آموزشها جنبه سطحی مییابند و نمیتوانند اسباب تحقق اهداف تربیت دینی را فراهم آورند.
بعد آنکه برنامهریزان درسیِ حیطه تربیت دینی مطمئن شوند که برنامههایشان توانسته است اهداف حیطه ارزشی را متحقق سازد و هویت دینی دانشآموزان را به خوبی شکل دهد بایستی اولاً اصول و روشهای علمی برنامهریزی درسی در حیطه ارزشی را مد نظر قرار دهند و ثانیاً عناصر مختلف در زمینه شکلگیری هویت دینی دانشآموزان مثل , اعتقادات دینی, استدلال یعنی ظاهر دینی , رفتار دینی و گفتار دینی را مد نظر قرار دهند.
ضرورت انجام تحقیق:
مطالعه و بررسی پژوهشها, گزارشها, مقالاتی که به ویژه در سالیان اخیر مطرح شده است نشان دهندة عدم توفیق نسبی نظام آموزش و پرورش به طور کلی و آموزش دینی در مدارس به طور خاص در تحقق اهداف ارزشی اسلامی بوده است. به عنوان نمونه قاسم کریمی در هفتمین همایش جایگاه تربیت (1377) میگوید: ” ... همگان به وضوح دریافتهاند که نسلهای تحت تعلیم فاقد ویژگیها, اندیشهها و رفتارهای دینی, اخلاقی, سیاسی , اجتماعی و انقلابی مورد نظر هستند». ( ص 21)
« علی سادهای در ششمین همایش جایگاه تربیت (1374) میگوید: « ... به عبارت بهتر , پیام سمینارها کنفرانسها و اجلاسهای متعدد توسط نهادها و مراکز آموزش و فرهنگی کشور در سالهای اخیر, نشانههایی از احساس خطر و افزایش ضریب آسیبپذیری دینی و مذهبی در نسل نو میباشد.» (ص 86)
و علیاکبر نوایی (1377) در بحث تربیت و نوسازی معنوی چنین میگوید: « متأسفانه امروزه شاهد صحنههایی از گروهای مد هستیم که باز متأسفانه تشکیل دهندگان آن عمدتاً از دانشآموزان میباشند» (ص 194)
در این میان آموزش و پرورش هر جامعه باید قبل از هر نهاد دیگر اجتماعی بفکر حل این مشکل باشد. چون جامعه ما جامعهای مذهبی و پایبند به آموزشهای دینی به حساب میآید, بایستی با حساسیت و جدیت بیشتری موضوع را تعقیب نموده و بحل آن اهتمام بورزد.
بنابراین نمیتوان تردید داشت که درس دینی از اهمیت خاصی برخوردار است. بطوریکه از جهاتی نمیتوان آنرا با هیچ درس دیگری مقایسه کرد. اگر دروس دیگر به یک بعد از ابعاد زندگی فراگیر نظر دارند, درس دینی با کل زندگی او سروکار دارد. درس دینی پایههای ایدئولوژی دانشآموز را پیریزی میکند و درصدد تبیین فلسفة حیات برای آنهاست تا چگونه زیستن را به آنها بیامورد. بعبارت دیگر هدف نهایی درس دینی ایجاد تغییر و تحول در بینشها, نگرشها, منشها, علائق عادات و در یک کلام «سازندگی شخصیت» است.
با توجه به آنچه ذکر شد, بنظر میفرسد ضرورت تحقیق در زمینه درس دینی در مقطع متوسطه , بخصوص سالهای اولیة آن که تقریباً همزمان با سن بلوغ و آغاز دورة نوجوانی است, برکسی پوشیده نباشد.
« سراسر دورة بلوغ همه شگفتی است. هم سن عقل است و هم سن عواطف گنجینههای دل و جان هر دم سیلی از اندیشه و طوفانی از عشق به هر سو میپراکند. هیچوقت جهان این همه زیبا بنظر نمیرسد. هیچگاه به این نحو دور از دسترس و این همه قابل تصرف دیده نمیشود. سنهای بعدی به حسرت به آن نگاه میکنند. همة عواطف و احساسات پاک غذای خود را از این سن میگیرند. میتوان آن را رنسانس زندگی نامید.» (دورانت , ویل ص 124)
در این دوران , نوجوان در عین حال که آمادة خدمت است, قادر است از منافع خود چشمپوشی کند – ایندو خصیصه حاکی از آنست که ارشهای معنوی معینی از ارزشهای اخلاقی و فلسفی و مذهبی و هنری در فکرش مقام مهمی دارند. دشوارترین قسمت تربیت شخصیت در دوران بلوغ, تربیت اخلاقی است. « تا این دوره حیات اخلاقی جز تجلی عادت اجتماعی که از خارج بر ارادة طفل تحمیل میشود, نیست. حیات اخلاقی در این دوره برای نخستنی بار بصورت تعالی بسوی خیر درمیآید و آن از شخصیتی ناشی میشود که تشنة خودمختاری است, امکانات اخلاقی جدید همان اخلاق فردی بجای اخلاق اجتماعی و اخلاق آرمانی , بجای اخلاق مقرراتی است نکته عمدهای که شرط تعالی بسوی خیر است , تلاش در راه اثبات شخصیت خویش است که با بلوغ آغاز میشود و در طول این دوره بسط و توسعه مییابد. مربی میتواند در این دوره آنان را وادار کند به ندای پاکان و قهرمانان گوش فرا دهند در کسانیکه طبع دینی دارند, ندای پاکان همان ندای الهی است.» (دین , مورسی ص 155 و 154)
برای طبایع مؤمن, آشنایی با ارزشها بصورت تربیت دینی در میآیند. ارزشهای دینی خاصیت تألیفی دارند و دین همة ارزشهای معنوی را در زیر عنوان فضیلت و تقوا به هم میپیوندد و به آنها وحدت میبخشد.
روسو سن شانزده سالگی را برای پرداختن به تربیت دینی مناسب میداند. و کانت هم معتقد است اگر میشد آموزش این مفاهیم بتأخیر بیفتد, بهتر بود. اما چون چنین چیزی امکانپذیر نیست پس معتقد است حتیالامکان مفاهیم در قالبی که به ذهن بچهها نزدیکتر است بیان گردد. بهرحال چه مفاهیم مجرد قبلاً مطرح شده باشد و چه نشده باشد, دورة نوجوانی و جوانی مناسبترین موقع برای طرح این قبیل مسائل و تعمق دربارة آنهاست.
با توجه به این واقعیت, در سالیان گذشته پژوهشگران متعددی مبادرت به انجام تحقیقات متعدد در امور علل مشکلات موجود و ارائه راهبردهای اجرایی برای اثربخشی آموزشهای دینی نمودهاند.
کیامنش (1371), رحیمی (1372) , اکرمی (1372) , سعیدی (1373) , عباس سروک (1371) , سادهگی (1376) و ... ولی در این پژوهشها کمتر در حوزه هویت دینی کاوش شده و طبیعتاً پیشنهادها و راهبردها عمدتاً محدود به خود کتاب بودهاند با توجه به اهمیت هویت دینی و نحوه شکلگیری آن انجام پژوهشهایی نظیر پژوهش حاضر نه تنها مفید بلکه ضروری مینمایاند.
توجه به آنچه در بخش بیان مسأله گذشت
هدف اصلی از پژوهش حاضر تهیه پاسخ مناسب برای این پرسش است که :
کتاب دینی سال اول دبیرستان تا چه اندازه در شکلگیری هویت دینی دانشآموزان نقش داشته است؟
اهداف جزئی:
1- آگاهی از تأثیر آموزش کتاب دینی سال اول دبیرستان در اعتقادات دینی دانشآموزان
2- آگاهی از تأثیر آموزش کتاب دینی سال اول دبیرستان در استدلال دینی دانشآموزان
3- آگاهی از تأثیر آموزش کتاب دینی سال اول دبیرستان درظاهر دینی دانشآموزان
4- آگاهی از تأثیر آموزش کتاب دینی سال اول دبیرستان دررفتار دینی دانشآموزان
5- آگاهی از تأثیر آموزش کتاب دینی سال اول دبیرستان دررفتار دینی دانشآموزان
6- ارائه پیشنهادات و نظرات
برای دستیافتن به پاسخ این سؤالات پرسشنامهای در بین ... از دبیران دینی سال اول دبیرستان که با روش نمونهگیری تصادفی ساده انتخاب شده بودند توزیع گردید و با استفاده از روش آماری ... مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است.
با توجه به آنچه در بیان مسئله گذشت سوالات اساسی این پژوهش عبارتند از :
1- آیا درس دینی سال اول دبیرستان در اعتقادات دینی دانشآموزان تأثیر داشته است؟
2- آیا درس دینی سال اول دبیرستان در رفتار دینی دانشآموزان تأثیر داشته است؟
3- آیا درس دینی سال اول دبیرستان در استدلال دینی دانشآموزان تأثیر داشته است؟
4- آیا درس دینی سال اول دبیرستان در ظاهر دینی دانشآموزان تأثیر داشته است؟
5- آیا درس دینی سال اول دبیرستان در گفتار دینی دانشآموزان تأثیر داشته است؟
در این مطالعه چند مفهوم به کار رفته که تعاریف علمی آنها در زیر آمده است:
دین : تعریف علامه طباطبایی از دین روش ویژهای در زندگی دنیوی است که سعادت و صلاح دنیوی انسان را هماهنگ و همراه با کمال فردی, حیات حقیقی جاودانی او تأمین میکند.
(ایراهیم زاده آملی, عبدالله , دین شناسی, نشر معاونت آموزش نساء 1379, ص 16)
مقطع متوسطه :
دوره متوسطه عبارت است از دوره برزخ یا دوره انتقال میان آموزش پایه که عمومی و غیر تخصصی است و آموزش تخصصیتر در سطح آموزش عالی . دوره انتقال میان کودکی و جوانی است و یک دوره میانی که به واسطه بسیاری از فشارهای روانی , جهانی و مشکلات سازگاری با ویژگیهای خاصی را به نوجوان وجوان میبخشد. این دوره در بسیاری از کشورهای در حال توسعه , منبع اصلی تولید نیروی انسانی نیمه ماهر است. دوره متوسطه دورهای است که در آن دانشآموزان گروه سنی چهارده تا هفده یا هیجده ساله تحصیل میکند و به دلیل تنوع, برنامهها و تعدد رشتههای تحصیلی , فرصت انتخاب دارند .
(آموزش و پرورش ابتدایی , راهنمایی متوسطه , احمد صافی , ص 89 و 90 )
دانش آموز : عنصر مهم که در حفظ عملکرد کلاس نقش اساسی دارد, دانشآموز است. فالیتهای مهم و دانشآموز مکمل یکدیگرند و وابسته به هم است. دانشآموز هم مانند معلمان شخصیت مستقلی دارند. شناخت ویژگیهای دانشآموزان در تحلیل رفتار آنان تأثیر دارد.
(نظارت و راهنمایی آموزشی , نیکنامی , مصطفی, نظارت و راهنمایی آموزشی , انتشارات سمت , 1377, ص 139)
هویـت : هویت کلمهای عربی است که در فارسی به جای کلمه IDENTITY به کار میرود. در فلسفه مفهوم هویت به معنای کیستی انسان به عنوان یک نوع است.
در اینجا انسان به دنبال صفات و مشخصاتی میگردد که او را از سایر پدیدههای جهان متمایز میکند.
(احمدلو, مصیب, بررسی رابطه میزان هویت ملی و هویت قومی در بین جوانان تبریز , رساله کارشناسی ارشد جامعهشناسی , دانشگاه تربیت مدرس تهران , 1381)
اما در فصلنامه علوم اجتماعی آمده است که : «اصطلاح هویت که به بررسی تداوم, تغییر و مدت در عین کثرت میپردازد دارای تاریخ فلسفی بلند مدت است. استفاده از این اصطلاح از دهه 1950 رایج شده و در دو حوزه نظری روانشناسی و جامعهشناسی به بحث گذاشته شده است. هویت اجتماعی عبارت است از تصور, درک و ارزیابی فرد نسبت به خود از منظر دیگران یا جامعه است که در نتیجه آن احساس کند از منظر دیگران یا جامعه دارای جایگاه ارزش و احترام است.
(شرفی, ابوالفضل, هویت فرهنگی و پیشگیری از انحرفات اجتماعی فصلنامه علوم اجتماعی 11 , 1379 , 12)
هویت از اقطاب شخیت است که خود به هویت جمعی و فردی قابل تقسیم است. مفهوم هویت فردی اولین بار در سال 1968 توسط اریکسون به کاربرده شد . منظور وی از هویت احساسی است که فرد در اوایل سن نوجوانی خود را از دیگران مجزا و متمایز دانسته, برای خود ثبات و یکپارچگی قایل است و خود را شبیه به تصور دیگران از خود میداند. این تصور حد مطلوب است و گاهی هم در شکلگیری این احساس و تصور از خود خلل به وجود میآید و فرد از خودش یکپارچگی ندارد او چنین حالتی را بحران هویت یا آشفتگی هویت میگوید.
اریک اریکسون (1968) ایجاد هویت را به عنوان مهمترین پیشرفت شخصیت در دوره نوجوانی میداند و آن را گاهی حیاتی در جهت وصول به بزرگسالی میداند. بزرگسالی که شادمانه و مولد معرفی کرده است در این دوره را دوره گذر از کودکی به بلوغ میداند و میگوید برای نوجوان این سؤال مهم مطرح است که ”من کیستم“ آنها به دنبال هویت شخصی و اجتماعی فرد هستند.
در این دوره نوجوان به تدریج یاد میگیرد که از نظریههایی که مورد بررسی قرار میدهد بعضی را نادرست بداند و کنار بگذارد و آن چه را حقیقی میداند بپذیرد.
هویت برداشتی است که شخص درباره خود دارد و با ارزشیابی از مفهوم خود در طول سالهای نوجوانی به رشد بیشتری میرسد.
(لطفآبادی ص 204 سال 1379)
تعریف عملیاتی :
در این پژوهش منظور از هویت دینی شامل اعتقادات دینی که از سوال 1 تا سوال 5 سنجیده میشود.
در این پژوهش منظور از هویت دینی شامل استدلال دینی که از سوال 6 تا سوال 10 سنجیده میشود.
در این پژوهش منظور از هویت دینی شامل رفتار دینی که از سوال 11 تا سوال 16 سنجیده میشود.
در این پژوهش منظور از هویت دینی شامل ظاهر دینی که از سوال 17 تا سوال 21 سنجیده میشود.
در این پژوهش منظور از هویت دینی شامل گفتار دینی که از سوال 22 تا سوال 26 سنجیده میشود.
هر تحقیقی دشواریها و مشکلات خاص خود را به همراه دارد که تحقیق حاضر هم از این قاعده مستثنی نبود خاصه آنکه با توجه به اینکه موضوع تحقیق مورد نظر از 2 بُعد برخوردار بود و تلفیق این آنها در هم و حتی در تهیه پرسشنامه مشکلاتی بوجود آورد.
- کمبود پیشینههای پژوهشی مرتبط با موضوع
- ناشناخته بودن اهمیت پژوهش و تحقیقات حتی در بین معلمان با سابقه و تحصیلکرده
- عدم همکاری برخی از پاسخگویان
- عدم همکاری مدارس بخصوص در مدارس پسرانه برای مراجعه مستقیم به معلمان جهت پر کردن پرسشنامه
- ترس از سیاسی بودن موضوع و عدم پاسخگویی به پرسشنامه
- اظهار بیاهمیت بودن نتایج تحقیقات و عدم بکارگیری آنها از دیدگاه پاسخگویان (معلمان)
- پراکندگی مدارس و صرف وقت زیاد برای رفت و آمد به مدارس
- محدودیت زمان اجرای تحقیق با توجه به الزامات تحصیلی
پیشینــه تحقیــق
1-2 تاریخچه
اهداف پرورش هر نظام آموزش “ نشاندهنده فلسفه اصول آموزش و پرورش آن نظام میباشد مثلاً اگر فلسفه آموزش و پرورش در نظامی تنها پرورش انسانهایی کارآمد باشد اصول آموزش و پرورش و اهداف آن نیز جلوهگر فلسفه «کاآمدی» خواهند بود.
در نظام آموزشی ما, برا اساس اعتقادات اسلامی است و قوانین و لوایح موجود « مصوب شورای عالی آموزش و پرورش » اولویت و جهتگیری کلی تمام برنامهها و فعالیتها , تقویت ارزشهای الهی و معنوی در دانشآموزان میباشد مثلاً در اصل چهارم از اصول حاکم بر نظام آموزش و پرورش آمده است :
«در آموزش و پرورش نه تنها تصمیمات دینی خاص , بلکه همه برنامهها و آموزشها باید به عنوان اجزای یک مجموعه هماهنگ اسلامی , بر حسب اقتضا و گنجایش , جنبه و جهت دینی داشته باشد. برنامهریزان و معلمان باید در همه برنامهها و فعالیتها بنا بر مقتضیات خاص هر موضوع به جنبههای الهی و تقویت بینش دانشآموزان توجه کنند».
( اصول حاکم بر آموزش و پرورش جمهوری اسلامی ایران مصوب 1368) به نقل از بینقی , 1379, ص 65)
البته باید توجه داشت که با توجه به نگرش اسلام نسبت به انسان , در تعیین اهداف نظام آموزش ایران , به پرورش تمام ابعاد وجود انسان, توجه شده است, هدف کلی, تربیت انسان معتقد و مسلمانی است که بتواند در ابعاد اجتماعی, سیاسی, زیستی , اخلاقی, فرهنگی , هنری و علمی رشد یابد این ابعاد هفتگانه در کنار بعد دینی (یا اعتقادی) با وجود هشتگانه اهداف نظام آموزشی ما را تشکیل میدهد و لذا میتوان گفت در نظام آموزشی ما اصطلاحاتی نظیر, هویت سیاسی, اجتماعی و ملی, مذهبی ناظر بر مجموعه فعالیتها, برنامهها و طرحهایی هستند که به تحقق هر یک از مجموعه اهداف مصوب کمک میکنند.
در نظام آموزش جمهوری اسلامی ایران و برای تحقق اهداف تربیت دینی تمهیداتی چند اندیشیده شده است از مهمترین این تمهیدات تدریس درس مستقل با عنوان کلی درس «دینی» از پایه دوم ابتدایی تا پایه سوم دبیرستان (دوره متوسطه) و نیز دوره پیشدانشگاهی میباشد عنوان این درس در دوره متوسطه بینش اسلامی است که بر اساس نظام سالی واحدی در هر هفته دو ساعت آموزشی و بر اساس نظام ترمی واحدی هفتهای چهار ساعت آموزش را در یک نیم سال به خود اختصاص میدهد .
1- اهمیت اهدا تربیت دینی و اخلاقی
تعلیم و تربیت آدمی امر پیچیده , پردامنه و وقتگیر است که همکاری نهادهای مختلف و افراد متعدد و هماهنگی همة فعالیتهای مربوطه را ایجاب میکند. اولین شرط هماهنگی فعالیتها, وحدت هدف و مقصد است که باید برنامهها و فعالیتهای مربوط را هدایت نماید. باید هدف نهایی تعلیم و تربیت بطور کلی و مخصوصاً برای افرادی که در تنظیم برنامههای مربوط نقشی بعهده دارند روشن باشد و هدف تربیت جوانان در هر یک از مراحل رشد نیز به صراحت تعیین و به مربیان اعلام گردد. تعیین و تصریح هدف نهایی و هدفهای واسطه که برای نیل به هدف نهایی ناگزیر باید تحقق حاصل کنند علاوه بر اینکه وسیلة مناسبی برای ایجاد هماهنگی لازم در فعالیتهاست, شرط لازم امکان ارزشیابی نتایج فعالیتها نیز میباشد. (شکوهی , غلامحسین , 1363, ص 35) کمک به رشد کودک و انطباق او با جامعه دو وظیفة بسیار مهم و اساسی تعلیم و تربیت است که در عین حال به هیچوجه کل مسئله را شامل نمیشود. بشر خیلی بیشتر و بالاتر از یک موجود وابسته به طبیعت و نیازمند جامعه است. او نه تحت فشار نیروهای غریزی باید قرار گیرد و نه تحت فشار عوامل محیط و جامعه. هر جا که تعلیم و تربیت بطور صحیح صورت میگیرد, با این هدف است که روح و ذهن بشر نیرومند شوند. روند حیات بشری در هر جایی با دو زمینه پست و عالی پایهگذاری شده است که اولی عبارت است از یک زندگی طبیعی و حیوانی و دیگری حیاتی معنوی و متوجه درجات بالاتر.(شکوهی, علامحسین , 1363 , ص 164)
2- تربیت مذهبی
نه طبیعت, نه اجتماع و نه فرهنگ هیچکدام نمیتواند انسان را آنچنان حمایت کنند که بتواند بر زندگی معنوی خود مسلط شود. تنها زمانیکه او با ابدیت و ماورای مادیات پیوند یافت, از شکست ظاهری و باطنی در امان خواهد بود. هر نوع ایمان و تقوای دنیوی حداقل در برابر سه واقعیت آسیبپذیر خواهند بود : در برابر مرگ, نومیدی و احساس غربت در دنیا. انسان در چهرة طبیعت و هر چه در او هست هیچگاه همدرد و همانندی با خویش نمیخواند و همدردی و خویشاوندی تشنهترین نیاز روح آدمی است.
در این صورت هر نوع تربیتی که تلاش نکند تا جوانان را برای رویارویی با این واقعیتهای اجتنابناپذیر مجهز کند, هرگز به حد کمال نخواهد رسید.
اگر این تناقض فلج کننده بین فکر و عمل در زمینه آموزش و پرورش از بین برود, آنوقت است که فرآیند تربیتی از مراحل ابتدایی کمک برای رشد, انطباق اجتماعی و تربیت فرهنگی فراتر میرود و به یک کمک فراگیر برای زندگی انسانهای در حال رشد و توسعه پیدا میکند.
پستالوزی میگوید : « هدف نهایی هر نوع تربیت این است که انسان یادبگیرد چگونه زندگی کند. یعنی زندگی را بزرگ منشانه فراگیرد. این جاست که کلیه اجزای فرایند تربیتی به مرحله عمل درمیآید: کمک برای انطباق با جامعه و هدایت در زمینه فرهنگی بدون اینکه مهمترین آنها یعنی بیدار کردن بشر برای درک رسالت خویش در این میان قربانی شود.»[4]
لذا درک این واقعیت که انسان عصر جدید از لحاظ مذهبی بیدار نشده و در نتیجه زندگی بیمفهوم و ناامنی دارد و استحکام بخشیدن ؛ ریشههای مذهبی در روح بشر یکی از ارکان اساسی تعلیم و تربیت است.
انسان همچنانکه به آب و اکسیژن نیازمند است به خدا نیز محتاج است . احساس عرفانی و احساس اخلاقی به شخصیت بشری سکفتگی و انبساط پرمعنا و کاملی میبخشد. شک نیست که توفیق زندگی به رشد کامل هر یک از فعالیتهای فیزیوپوژیکی, عقلی – روحی و معنوی بستگی دارد.
ایمان امری طبیعی است که مستقیماً زادة نیازمندیهای غریزی و احساساتی ماست. « دین روح شاعرانه انسان است. دین نه تنها از رنج نیش مرگ میکاهد بلکه زندگی را با اجرای تشریفات دینی و با معماری و حجاری و نقاشی و درام و موسیقی زیبا میسازد. دین حوادث عادی زندگی از تولد, زناشویی و مرگ تا حد شعائر دینی بالا میبرد و این امور معمولی را به وقایع معدسی بدل میسازد و آن را از راه احساس عمیق کرد و بصورت هنر در میآورد. دین نمایش غمانگیز سخیف زندگی را به سفر مقدس شاعرانهای که به سوی هدفی شریف است مبدل کرده است. زندگی بدون دین ملالانگیز و پست است.»[5]
«مذهب تلاش انسانی است به هست آلوده تا خود را پاک سازد و از خاک به خدا بازگردد. طبیعت و حیات را که دنیا میفبیند قداست بخشد و اخروی کند.»[6]
3- اهمیت تربیت بدنی و اخلاقی در جهان امروز
پس از رنسانس تحول عظیم در فکر و اندیشه انسان غربی بوجود آمد. معیارها و ارزشهای سنتی به هم ریخت و فرهنگ جدید غربی بر اساس جهانبینی مادی و غیرمذهبی پدید آمد. و بدنبال آن بریدن انسان از خدا و مذهب و معنویات پیش آمد. اما باید گفت اکنون این طرز تفکر کاملاً عوض شده است.
در زمان حاضر اثبات حقانیت و اعتقاد و تعلیم دینی از هر زمانی در قرن گذشته آسانتر است. این امر مسلم است که عقلگرایی و عقلپرستی و بیایمانی قرن گذشته بدن شک از جهان رخت بربسته است. امروز دیگر هیچ انسان هوشمندی آن اعتقاد قدیمی را به قدرت عقل روشن بین و بیطرف ندارد. «هر یک از ما از این امر آگاهی داریم که با ذهن و عقل به اموری نزدیک میشویم که تحت تأثیر پرورش و تعلیم, سیاست و منافع خصوصی قرار گرفته و پیشداوریهایی پیدا کرده است. نظر کهنة قانون علمی نیز از میان رفته است. دیگر چشمداشت نداریم که حقایق خارجی را از کتابهای علمی مدرسهها بدست آوریم. تنها چیزی که امید دست یافتن به آن را داریم, خلاصههایی است از مشاهدات و ملاحظاتی که اکنون موجود است و احتمالاً روزی دگرگون خواهد شد و چیزهای دیگری جای آن را خواهد گرفت».[7]
در تاریخ هیچوقت انسان باندازة انسان امروز از نظر مذهب و احساس مذهبی بیتابی نمیکرد و هیچوقت مانند این دوره نسبت به علم و نسبت به آنچه دارد و به آن رسیده است بیایمان نبوده و احساس کمبود در خودش نداشته است. در رنسانس علم وقتی از مذهب برید, پیشرفت اما بعد از دو, سه قرن باز علم دارد به یک احساس مذهبی و عرفانی برمیگردد و این همان مذهب علمی متعالی است. رنسانس قرون 17 و 18 بازگشت دنیا و علم از مذهب کلیسایی قرون وسطی بود.
انشتین میگوید: « من در مذهب از دهقانان لانکشایر متعصب ترم». و « احساس عرفاین شاه فنر تحقیقات علمی است»و « هر که یا تأمل آشنا نباشد و احساس حیرت دچار نگردد, روح علمی را فاقد است». و پلانگ است که میگوید: « بر سر در معبد علم نوشتهاند: هر که به درون گام مینهد باید ایمان داشته باشد».[8]
با این مقدمه طولانی باید گفت هر چند توجه روزافزون دستاندرکاران امر آموزش و پرورش در بسیاری از کشورها به مسائل عاطفی, اخلاقی دانشآموزان, محتوای مناسب جهت عرضة مطالب انسانی , عاطفی, اخلاقی و ارزشی چه بصورت مواد درس مستقل و چه بصورت متون تلفیقی با محتوای درسهای دیگر در نظر گرفته شده است, اما با مراجعه به اهداف کلی برنامههای درسی بیش از 70 کشرو جهان (بجز بلوک شرق که تغییرات عمدهای در اهدافشان صورت گرفته است) مشخص میشود که تنها تعداد اندکی از این کشورها برای تربیت دینی و اخلاقی اهمیت قائل هستند و از آنها تحت عنوان اهداف نظام تربیتی خود نام میبرند.
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 39669 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 31 |
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 31 صفحه
لطفا کلیک کنید به نام خدا مصالح در مدارس ابتداییگرداورندگان : زهرا برین مژگان نجات پور سعیده قوامی زیر نظر اساتید گرامی : جناب آقای مهندس فارابی و سرکار خانم مهندس اکبری ذهنیت و عینیت در معماری کودکان چکیده : در راستای ایجاد فضای معماری زیبا ومطلوب و دوست داشتنی برای کودکان و جهت ادراک ماهیت فضای معماری به بهترین وجه ممکن به بررسی چگونگی شکل گیری ذهنیات و عینیات کودکان می پردازیم و با توجه به کنش ها و واکنش ها در برابر قابلیتهای محیط ایجاد شده تلاش جهت بهبود فضاهای موجود و یا در حال شکل گیری صورت گیرد.
مقدمه : امروزه مهمترین مساله در معماری ((ماهیت فضای معماری)) و ادراک آن از سوی کاربران است دستیابی به این مهم به تعریف و باز شناسی محیط و دریافت پیام آن نیاز دارد دنیای صنعتی و پر سرو صدای امروز ایده آل انسان متمدن و عناصر تشکیل دهنده فضای زندگی او چندان مطلوب و مناسب روحیه حساس کودکان نیست چرا که ایشان تاثیر پذیری بیشتر و عمیق تری دارند ودر عوض تا ثیر گذاری کمتری نیز بر محیط دارند ایجاد فضاهای خشک و بی روح و بی معنا برای کودکان مانند بزرگسالان نه تنها جوابگوی نیاز های کودکانه ایشان نمی باشد بلکه اثرات جبران نا پذیری در رشد و تکامل روحی آنها نیز خواهد داشت به همین دلیل معماری کودکان به عنوان معماری ویژه برای گروه سنی خاص به لحاظ توانا ئی های فیزیکی و روحی ایشان دارای اهمیت بسیاری است فضایی برای انان دوست داشتنی است که حاوی معانی به یاد ماندنی که درک ان با توجه به ذهنیات پایه ایشان و تجارب کوتاه مدتشان ملموس و آسان باشد .
باحضورانسان در یک مکان ودرطی فرآیند ادراک محیط اطلاعات عینی ازمحیط دریافت می شود که توسط طرح واره ذهنی برانگیخته می شود وسپس توسط نیازهای شخص هدایت می گردد.
درست به این دلیل مکانهایی که در آن حادثه ای خاص اتفاق افتاده ویا محلی که عده ای خاص به فعالیتهای ویژه می پردازند بار معانی متفاوتی برای افراد مختلف باسنین گوناگون وفرهنگهای متفاوت داردکه دربعضی فرهنگها به صورت نماد ونشانه های خاص با ارزشهای زیبا شناختی آشکار می گردد.
جرج سانتایانا مفهومی را بعنوان "محیط زیبا"ودرعین حال (لذت بخش)مطرح می نماید که با فرض تامین نیازهای فیزیولوژیکی.
شخصیتی اجتماعی وفرهنگی دارای ارزشهای حسی فرمی نمادین نیز باشد بنابراین هدف درایجاد معماری ایده آل باحفظ وتامین وحتی ایجاد این ارزشها است به گونه ای که به خوبی درک وتاثیر گذارباشد.
ژان پیاژه برجسته ترین نظریه پرداز روان شناسی رشد وتکامل کودک معتقد است که کودکان معرفت را با تنظیم یا سازمان دهی اطلاعات از محیط کسب می کنند.
ویژگی های تصاویر ذهنی 1-این تصاویر دارای علائم ذهنی مخصوص فراوان می باشند که توسط راه ها یا عناصر ارتباطی در ذهن متصل می گردند.
2-تصویر ذهنی افراد از محیط هایی که بیشتر استفاده می شوند یا آنها را بیشتر می بینند به واقعیت نزدیک تر ودقیق تر است درنتیجه نقش بندی آن در ذهن ما بستگی به تمایل فکر ما به آن پدیده دارد.
3-تصویر ذهنی ای که افراد از یک محیط دارند بر اثر استفاده مداوم از
| دسته بندی | کارآفرینی |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 413 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 497 |
مقدّمه
کارآفرینان کسانیاند که با ایجاد محصولات و خدمات نوین مورد نیاز مردم، درآمد خوبی کسب میکنند. واژه (Entrepreneur) که در فارسی کارآفرین ترجمه شده است، در بردارنده معنای موفّقیت است. این واژه به معنای محصولات، ابداعات، کیفیت و خدمات نویندر درون یک شرکت است. این واژه به معنای نوع خاصی از روحیة، سر زندگی و فضیلت است. ای. ا . باتلر[1]، مفسر روزنامه تجاری، آن را «شوق خلقت» مینامد. از همه مهمتر، این واژه به اشخاص پرارادهای اطلاق میشود که اراده، خلّاق، پایداری و موفّقیت اجتناب ناپذیرشان، آنها را به رهبران و قهرمانان روز تبدیل میکند (کوک،ترجمه تیموری.1382. ص15).
افق کارآفرینی:
کارآفرینی واژهای جادویی است. وقتی در حد یک کلمه به آن نگاه کنید، چیزی بیش از ایجاد اشتغال به ذهن القاء نمیشود. امّا اگر در این واژه تعمّق کنید، و به خلّاقیت که جوهرة آن است دست پیدا کنید. آن گاه جادوی این واژه بر شما عیان خواهد شد، و شما خود نیز جادو خواهید شد. گرچه بسیاری از افراد به امید کار وارد این گود میشوند، امّا در ادامه نواهایی خواهند شنید و رنگهایی خواهند دید که تاکنون از آن بی خبر بودهاند. و بدین شیوه فرد جادو میشود. البته آنچه بیان شد درون خود فرد است و کارآفرینی همانند آینهای آن را به فرد باز مینمایاند. کارآفرینی طریقی است که به جان آفرینی ختم میشود؛ به زبان دیگر کارآفرینی همان طریق خود شکوفایی است. کارآفرینی عرصة وسیعی به ابعاد تخیّل بشر دارد. و در یک کلام عرصة نامحدود دارد. از مروارید بافی یک دختر نابینا در بازارچه خود اشتغالی پارک لاله تهران گرفته تا تدوین سیاستهای جهانی آمریکا در کاخ سفید. در سال 1985 بحث در بارة دولتهای کارآفرین در عصر اطلاعات شکل گرفت و این بحث در دوره ریاست جمهوری کلینتون به اوج خود رسید. بهطوری که کلینتون رئیس جمهور وقت امریکا بیان کرده بود که اگر بخواهیم بر دنیا حاکم باشیم، راهی نداریم جز این که برای در دست گرفتن دنیا، هم سیاست جدیدی را برگزینیم و هم سطح و گونة جدیدی از خدمات را به عموم مردم دنیا ارائه کنیم. برای تحقق این امر بحث بازآفرینی دولت را مطرح میکنند. اسبورن و گابریل[2] اصول بازآفرینی دولت را به شرح ذیل ارائه نمودند (غریبی،1381. ص23).
هدایت و رهبری به جای ((فعّالیت اجرایی)) .
قدرتمند سازی به جای خدمتگزاری.
تزریق رقابت به عرصة خدمات.
دگرگون سازی سازمانهای قاعده مدار.
سرمایه گذاری بر روی دستاوردها و نوآوریها.
ارضای نیازهای مشتری ونه بروکراسی.
پیشگیری به جای درمان.
حرکت از سلسله مراتب به سمت مشارکت و کارگروهی.
استفاده از مکانیزم بازار به عنوان اهرمی قوی برای تغییرات.
با نگاهی به اصول بازآفرینی دولت، تعدادی از این اصول در واقع همان اهداف کارآفرینی است. همین کارآفرینی در مسیر رشد خود به کارآفرینی سیاسی و یا آنچه که ذکر شد (دولت کارآفرین) ختم میشود.
اهمّیت کارآفرینی:
کارآفرینی نوش داروی لحظات دشواری:
کارآفرین میتواند در حالت اضطراری پاسخگو باشد. او در صورت نیاز میتواند فوراً تصمیمگیری کند. برای این کار، او باید حوادثی را که ممکن است در آینده اتفاق بیفتد پیشبینی کند و از عواقب آن آگاه باشد. ماهیت شغلی کارآفرینی، سرمایهگذاری طولانی مدت، پیشبینی جایگزینها و عواقب آنها قبل از اتفاق، پیشبینی تغییرات و آمادگی تطبیق با این شرایط را ایجاب میکند (سالازار و همکاران،ترجمه نطاق،1380،ص45).
کارآفرینی مسیر خود شکوفایی:
کارآفرینی یک فرآیند اجتماعی است که در آن کارآفرین با اشتیاق و پشتکار درکار، خویشتن خویش را پیدا میکند و از بند عادات و سنّتهای مرسوم رها میشود (احمدپور/نقل از سعیدی کیا ، 1382،ص35). کارآفرینی عامل رشد و شکوفایی استعدادها و سوق دهنده به سوی خود شکوفایی است (کشتکاران.1381.ص121). کارآفرینی تواناییهای انباشته فردی را آزاد میکند. نیازهایی مانند استقلال و اتّکا به نفس نمونههایی هستند که با توسعه کارآفرینی در افراد امکان بروز پیدا میکنند. بر اساس تحقیقات انجام شده در میان خانوارهای کشور انگلستان افراد در کنار انگیزههای مادی مانند پول و سمت، کارآفرینی را راهی برای ارضای برخی نیازهای معنوی خود مانند آزادی، استقلال و کسب جنب و جوش در زندگی انتخاب میکنند (گزارش منتشر شده توسط اتحادیه اروپا، سال 2003 /نقل از سایت موسسه خانه پژوهش نواندیش).
کارآفرینی بعنوان جوهرة رویش سیستم اقتصادی:
کارآفرینی موتور توسعهی اقتصادی است. آنچه کارآفرینان مخاطرهجو انجام میدهند نوعی "تخریب خلاق" در نظام اقتصادی و ایجاد ساختارها و مناسبات اقتصادی جدید است.کارآفرینی طبق مدل توسعه اقتصادی « شومپیتر[3] »، تخریبِ خلّاق[4] است که به عنوان یک نیروی برانگیزاننده در توسعة اقتصادی جامعه، لازم و ضروری است (کوراتکو و هاجتس[5]/ نقل از احمدپور، 1380، ص10). تخریب خلاق در واقع همان قدرت جوانه زدن است، جوانههای که طراوت و شادابی را به سیستم اقتصادی باز میگرداند. تداوم حیات اقتصادی را فراهم میکند. چنانچه این توان از یک سیستم اقتصادی سلب شود، اگرچه بالاترین توان را نیز داشته باشد، بالاخره از بین خواهد رفت. تنها راه تداوم حیات اقتصادی کارآفرینی است.
کارآفرینی فرایند خلق ارزشها است:
کارآفرین با عمل خود سه ارزش را خلق می کند.
1- ارزش اقتصادی (ثروت): کارآفرینی فرایند خلق و توزیع ثروت در اجتماع است.
2- ارزش اجتماعی: کارآفرین با کار خود از یک سو به تقاضا های افراد اجتماع جواب میدهد و از سوی دیگر باخلق ثروت، رفاه و آسایش را به اجتماع ارزانی می دارد و اینها خود ناشی از حس احترام و ارزش برای دیگران می باشد.اگر نتوان گفت که انگیزه اوّلیه کارآفرینی پاسخ به نیازهای اجتماعی است، امّا تداوم کارآفرینی وابسته به این امر می باشد.
3- ارزش وجودی (خلق معنای زندگی): مکتب معنی درمانی برای معنا بخشیدن به زندگی سه راه را پیشنهاد میکند.[6] یکی از این راهها عبارتست از خلق چیزی در جهان، که کارآفرینی این فرایند را فراهم میکند.
بیان مساله:
از دیدگاه کتل شخصیت چیزی است که امکان پیش بینی آنچه را که شخص در یک موقعیت معین انجام خواهد داد میدهد (کتل[7]/نقل از شولتز ترجمه سید محمدی).
هدف از مطالعه شخصیت و ویژگیهای شخصیتی، پیش بینی کردن رفتار است. یعنی پیش بینی کردن آنچه یک فرد در پاسخ به یک موقعیت معین انجام خواهد داد. تنها زمانی که ما صفات یک نفر را بشناسیم میتوانیم پیش بینی کنیم که آن شخص چگونه در یک موقعیت رفتار خواهد کرد.
رفتار فرد حاصل تعامل ویژگیهای شخصیتی با شرایط و عوامل محیطی است. بدون شک رفتار همه انسانها از شرایط اجتماعی و ویژگیهای شخصیتی آنها ناشی میشود. آنچه مهم است اینست که جنبه فاعلیت به کدام بخش مربوط میشود؟ در پس رفتارهای جدید معمولاً فاعلیت به ویژگیهای شخصیتی و برداشت فرد از آن موقعیت بر میگردد. در کارآفرینی نیز چنین شرایط حاکم است. به طوری که دانلد اف[8] در این زمینه چنین بیان میکند: بازاریابی مهم است؛ امور مالی حائز اهمّیت است؛ حتی کمک به نهادهای عمومی نیز اهمّیت دارد. ولی هیچ یک از آنها به تنهایی باعث ایجاد کارهای جدید نمیشوند. از همین رو به شخصی نیاز داریم که در ذهن او، کلیه حالات ممکن گرد هم آورده شوند، باور داشتهباشد. برای این موارد به یک دیدگاه روانشناختی حقیقی از کارآفرینی نوین نیاز است (دانلد اف.ریچارد ام، ترجمه عامل محرابی.1383 .ص128).
با پررنگ شدن نقش کارآفرینان در توسعه اقتصادی، روانشناسان با هدف ارائه نظریههایی مبتنی بر ویژگیهای شخصیتی و همچنین با تفاوت قائل شدن بین کارآفرینان با مدیران و غیر کارآفرینان، به بررسی ویژگیهای روانشناختی کارآفرینان پرداختند ( فرن هام[9] 1994/به نقل از احمدپور 1380).
شناسایی ویژگیهای شخصیتی کارآفرینان از اهمّیت خاصی برخوردار میباشد. برای ترویج و پرورش صفت کارآفرینی در اجتماع نیازمند شناخت ویژگیهای شخصیتی و روان شناختی مؤثّر در امر کارآفرینی میباشیم. هدف این تحقیق نیز بررسی ویژگیهای شخصیتی و روان شناختی مؤثّر در کارآفرینی است. به همین منظور پنج ویژگی شخصیتی و روان شناختی در نظر گرفته شده است، و به بررسی و مقایسه این پنج ویژگی دربین کارآفرینان و افراد عادی پرداختهایم. این پنج ویژگی عبارتند از:
- خودپنداره[10]:
خوپنداره ارزیابی کلی فرد از شخصیت خودش است. این ارزیابی ناشی از ارزیابیهای ذهنی است که معمولاً از ویژگیهای رفتاری خود به عمل میآوریم. در نتیجه، خوپنداره ممکن است مثبت یا منفی باشد (فرهنگ توصیفی اصطلاحات روانشناسی،برنو،ترجمه یاسایی وطاهری.1370. ص109).
- باورهای خودکارآمدی[11]:
منظور از باورهای خود کارآمدی، باورهای شخص درمورد توانایی برای کنار آمدن با موقعیتهای متفاوت (فرهنگ روانشناسی و روان پزشکی،پورافکاری.1373.ص1364).
- منبع کنترل[12]:
منبعکنترل، به انتظار تعمیم یافته در مورد تقویتهایی اشاره میکند که تحت کنترل درونی - بیرونی هستند. افراد بین این دو جهتگیری قرار میگیرند. در یک طیف افراد دارای کنترل درونی قرار دارند که معتقدند تقویتها با تلاش شخصی، توانایی و ابتکار تعیین میشود. در طرف دیگر، افراد دارای کنترل بیرونی هستند که معتقدند تقویتها توسط افرادی دیگر، ساختارهای اجتماعی، شانس یا سرنوشت تعیین میگردد (راتر، 1966به نقل از گوردن ای ،ترجمه غضنفری و یزدانی،ص173).
- خلّاقیت[13]:
خلّاقیت عبارت است از فرایندهای ذهنی که منجر به یافتن راهحلها، ایدهها، مفهوم سازیها، شکلهای هنری، تئوریها و فرآوردهایی میشود که بی همتا و تازه هستند (لغت نامه روانشناسی پنگوئن به نقل از فیض بخش،1381،ص12).
- هوش هیجانی[14]:
گلمن(2001) هوش هیجانی را مهارتی میداند که دارندة آن میتواند از طریق خودآگاهی، روحیات خود را کنترل کند؛ از طریق خود مدیریتی آن را بهبود بخشد؛ از طریق همدلی، تاثیر آنها را درک کند و از طریق مدیریت روابط به شیوهای رفتار کند که روحیة خود و دیگران را بالا ببرد (به نقل ازخائف الهی، دوستار.1382.ص54).
هدف پژوهش
این پژوهش در پی شناخت ویژگیهای روانشناختی و شخصیتی مؤثر در امر کارآفرینی میباشد. برای دستیابی به این هدف محقق پنج ویژگی شخصیتی و روانشناختی را مشخص نمود و به امر ارزیابی آن در افراد کارآفرین و مقایسه آن با افراد عادی پرداخته است.
اهمّیت موضوع تحقیق :
مطالعه کارآفرینی نوین با خصوصیاتی منطقی ویژگیهای روانشناختی «کارآفرینان» آغاز شد. با گذشت سالها تعداد بیشتری از ویژگیهای شخصیت شناسی کنار گذاشتهاند، رد شدهاند، یا حداقل به طور نامؤثر مورد سنجش قرار گرفتهاند. نتیجه این بود که تقریباً به هر چیزی پرداخته شد. مگر فرد. شرایط اقتصادی مهم هستند، بازاریابی مهم است؛ امور مالی حائز اهمّیت است؛ حتی کمک به نهادهای عمومی نیز اهمّیت دارد. ولی هیچ یک از آنها به تنهایی باعث ایجاد کارهای جدید نمیشوند. از همین رو به شخصی نیاز داریم که در ذهن او، کلیه حالات ممکن گرد هم آورده شوند، باور داشته باشد. برای این موارد به یک دیدگاه روانشناختی حقیقی از کارآفرینی نوین نیاز است (دانلد اف، ریچاردام، ترجمه عامل محرابی،1383،ص128).
به دلایل ذیل شناخت ویژگیهای روانشناختی و شخصیتی کارآفرینان از اهمّیت ویژهای برخوردار میباشد.
1- شناخت افراد مستعد کارآفرینی:
برای چنین شناختی باید ویژگیهای مرتبط با کارآفرینی را شناسایی کرد. داشتن ویژگیهای خاص روانشناختی و شخصیتی از ملزومات کارآفرینی است توسعه کار آفرینی نیازمند تربیت افراد کار آفرین میباشد. در سرتاسر دنیا مراکز مختلفی برای آموزش و آماده کردن افراد جهت کارآفرینی وجود دارد. یکی از راههای سریع در آموزش کارآفرینی اینست که افرادی را که بصورت بالقوه از روحیه کارآفرینی برخور میباشند شناسایی نموده و سپس امکانات لازم را جهت به فعلیت رساندن آنها را فراهم نمایند.
2- توسعه و تشویق بینش کارآفرینی:
در تربیت کارآفرین دو عامل مدّ نظر میباشد؛ که یکی ازاین عوامل رویکرد شناخت ویژگیهای روانشناختی و رفتار کارآفرینانه فرد میباشد. در این دیدگاه، ویژگیهای کارآفرینان را برای فرد بیان کرده و راههای کسب این توانمندیها و ویژگیها را به او نشان میدهند تا فرد تشویق شود و با کسب تواناییهای فردی دست به فعّالیتهای کارآفرینانه بزند. به عبارتی با این عامل، بذر را تقویت میکنند و با شیوههای اصلاح نباتات کاری میکنند که این بذر در هر خاک و شرایط سخت جوی رشد کند و بتواند در عرصه رقابت دوام آورده و پایدار بماند (سعیدی کیا،1382،ص133).
3- ساخت وتهیه آزمونهای روان شناختی معتبر در زمینه کارآفرینی:
برای ساخت یک آزمون معتبر در زمینه کارآفرینی باید از ویژگیهای مؤثر در این امر اطلاع داشته باشیم.
دلائل ضرورت تهیه آزمونهای کارآفرینی:
1-3 امروز یکی از مهمترین اولویتهای حرفهای شناخت کارآفرینان بالقوه میباشد. چراکه این افراد را میتوان با سرمایه گذاری اندکی به کارآفرینان موفقی تبدیل نمود.
2-3 شناخت افرادی با ویژگیهای کارآفرینی برای سازمانها و شرکتها یک امر حیاتی است. زیرا با شناسایی این افراد و قرار دادن آنها در جایگاه مناسب میتوان میزان بهره وری سازمان را بسیار بالا برد. برعکس اگر چنین افرادی شناسایی نشوند و همانند سایرین با آنها برخورد شود نه تنها در پیشبرد اهداف مؤثر نمیباشند بلکه به صورت ناخودآگاه به مانع تبدیل میشوند. با یک آزمون مناسب به راحتی میتوان چنین افرادی راشناسایی نمود.
4- مشاورة کارآفرینی:
توجه به مشاوره کارآفرینی یک ضرورت جدی در امر توسعة کارآفرینی میباشد. یک مشاور کارآفرینی باید به صورت کاملاً تخصصی از ویژگیهای فردی موثر در امرکارآفرینی اطلاع داشته باشد. این امر مستلزم شناخت ویژگیهای موثر درکارآفرینی است.
شکل گیری مشاورة روان شناختی کارآفرینی بنا به دلائل ذیل ضروری میباشد.
1-4 بسیاری از افراد دست به فعّالیت کارآفرینانه میزنند، امّا متأسفانه تعداد کمی موفق میشوند. پس اگر مشاورین متخصص در امر مشاوره روانشناختی با گرایش کارآفرینی وجود داشته باشند، میتوانند تأثیر گذار باشند. و میزان موفّقیت تلاشهای کارآفرینانه را افزایش دهند.
2-4 بسیاری از کارآفرینان در زندگی حرفهای خود دچار مشکل میشوند و ممکن است روند فعّالیت آنها را سد نماید. در این لحظات وجود مشاوری که به کارآفرینی نیز آگاه باشد. بسیار میتواند مثمر ثمر باشد.
3-4 با توجه به مدل رشد کارآفرینی که در این تحقیق ذکر شده است. ممکن است که کارآفرین در هر مرحلهای از این رشد دچار مشکل شود و از ادامه فعّالیت منصرف شود امّا با وجود یک مشاور آگاه به این تحول و مسائل مربوط به آن، میتواند کارآفرین را در این مسیر یاری و هدایت نماید.
5-توجه به این ویژگیها در تدوین متون و منابع آموزشی کارآفرینی :
این امر زمانی محقق میشود که این ویژگیها قبلاً شناسایی شده باشند. مدتی است که تشکیل کارگاهای آموزشی در زمینه کارآفرینی بسیار رایج شده است، زمانی این کارگاها بیشترین بازدهی را خواهند داشت، که به این ویژگیها توجه شود.
فرضیه های پژوهش
در پژوهش حاضر فرضیههای زیر آزمون شدهاند.
فرضیه اصلی:
بین کارآفرینان و افراد عادی از لحاظ ویژگیهای شخصیتی و روان شناختی تفاوت وجود دارد .
فرضیه های فرعی:
1- بین میزان هوش هیجانی کارآفرینان و افراد عادی تفاوت وجود دارد.
2- بین میزان خلّاقیت کارآفرینان و افراد عادی تفاوت وجود دارد.
3- بین میزان خودکارآمدی کارآفرینان و افراد عادی تفاوت وجود دارد.
4- بین میزان خودپنداره کارآفرینان و افراد عادی تفاوت وجود دارد.
5- بین منبع کنترل کارآفرینان و افراد عادی تفاوت وجود دارد.
متغیرهای پژوهش
متغییرهای پژوهش حاضر عبارتند از:
متغیرپیش بینی کننده:
متغیر پیشبینیکننده به متغیری گفته میشود که از طریق آن متغیر ملاک، تبیین یا پیش بینی میشود. متغیر پیشبینیکننده، متغیر پیش فرض است به این معنی که این متغیر مقدّمه و متغیر ملاک نتیجه آن است. متغیر پیشبینیکننده متغیری است که از پیش وجود دارد و فرض شده است که بر متغیر ملاک تأثیر دارد.
در این تحقیق پنج ویژگی شخصیتی و روان شناختی مورد تحقیق، متغیر پیشبینیکننده میباشند که عبارتند از:
1- خودپنداره 2- خودکارآمدی
3- منبع کنترل 4- خلّاقیت
5- هوش هیجانی
متغیر ملاک:
متغیری است که مشاهده یا اندازه گیری میشود تا تأثیر متغیر پیشبینیکننده برآن معلوم و مشخص شود.
در این تحقیق ویژگی و صفت کارآفرینی به عنوان متغیرملاک در نظر گرفته شده است.
ویژگی و صفت کارآفرینی (با توجه به اینکه هنوز ابزار استانداردی برای سنجش صفت کارآفرینی ساخته نشده است، لذا در این تحقیق از افرادی که به عنوان کارآفرین ازسوی مراکزی نظیر: سازمان همیاری اشتغال، شرکت گسترش کارآفرینی وابسته به سازمان گسترش نوسازی صنایع ایران، موسسة پژوهشی خانة پژوهش نواندیش، نشریه انجمن کارآفرینان شناخته شدهاند، استفاده شده است.
متغیر کنترل:
متغیرهای کنترل به عواملی گفته میشوند که تأثیر آنها بر متغیر وابسته (ملاک) توسط پژوهشگر خنثی یا حذف میشود (دلاور،1379،ص45).
متغیرهای کنترل در این تحقیق عبارتند از: سن جنس و میزان تحصیلات.
این متغیرها به دو شیوه در این تحقیق کنترل شدهاند:
الف: انتخاب گروه افراد عادی متناسب با گروه کارآفرینان از لحاظ متغیرهای فوق. (شیوة همتا نمودن)
ب: شرکت کنندگان به طور مستقل در هر گروه و بر اساس متغیرهای فوق طبقه بندی شدند، سرانجام تحلیل دادهها مبنی بر تأثیر متغیرهای فوق بر نتایج آزمونها مورد ارزیابی قرار گرفت.
تعاریف نظری و عملیاتی اصطلاحات (مورد تحقیق)
کارآفرینی[15]:
تعریف نظری:
فرآیند خلق چیز (کالا یا خدمات) جدید و با ارزش است با اختصاص زمان و تلاش لازم، در نظر گرفتن ریسکهای (خطر پذیری) مالی، روانی و اجتماعی، و رسیدن به رضایت فردی و مالی و استقلال (هیسرچ وپیترس، ترجمه فیض بخش و تقی یاری،1383،ص10).
تعریف عملیاتی:
ویژگی که به واسطه آن افرادی از جمله افرادی که در این تحقیق مورد ارزیابی قرار گرفتهاند، از سوی مراکز ذیصلاح بعنوان کارآفرین معرفی شدهاند.
کارآفرین[16]:
تعریف نظری:
کارآفرین کسی است که توانایی آن را دارد تا فرصتهای کسب و کار را ببیند و آنها را ارزیابی کند، منابع لازم را جمعآوری و از آنها بهرهبرداری کند؛ و عملیات مناسبی را برای رسیدن به موفّقیت پیریزی نماید (مردیث و همکاران، ترجمه نبیئیان،1371،ص 1).
تعریف عملیاتی:
در این تحقیق کارآفرین کسی است که از سوی یک از سازمانها و شرکتهای ذیل: سازمان همیاری اشتغال فارغ التحصیلان جهاد دانشگاهی، کمیته دومین جشنواره کارآفرینی مرکز کارآفرینی دانشگاه صنعتی شریف، شرکت گسترش کارآفرینی وابسته به سازمان نوسازی صنایع ایران به عنوان کارآفرین شناخته شده باشند.
خلّاقیت[17]
تعریف نظر ی:
پاپالیا[18] (1998) خلّاقیت را توانایی دیدن چیزها در یک نظر نو و غیر معمولی میداند، دیدن مشکلاتی که هیچ کس دیگر امکان تشخیص موجود بودن آنها را نمیدهد، سپس ارایه رهیافتهای جدید، غیر معمولی و اثر بخش میداند (آقایی،1377،ص17).
تعر یف عملیاتی:
در این پژوهش منظور از خلّاقیت نمرة حاصل از اجرای آزمون سنجش خلّاقیت عابدی میباشد.
خودپنداره [19]
تعریف نظری : "
باور و پندار فرد نسبت به خودش، نگرش او نسبت به خود در مورد اینکه چگونه فردی است، چه ویژگیهایی دارد و نیز نگرش فرد نسبت به ویژگیهای برجسته خودش"(کوپر اسمیت و فولدمن، 1974، به نقل از خاطری،1384).
تعریف عملیاتی:
در این پژوهش منظور از خود پنداره نمرهی حاصل از اجرای آزمون خود پنداره راجرز[20] میباشد.
منبع کنترل[21] :
تعریف نظری :
عقیده فرد نسبت به اینکه وی تحت کنترل وقایع خارجی یا داخلی میباشد را مرکز کنترل مینامند (هورنادی وآبود[22] به نقل احمدپور،1380).
تعریف عملیاتی:
در این پژوهش منظور از مکان کنترل نمرهی حاصل از اجرای آزمون مکان کنترل راتر میباشد.
خود کارآمدی[23]
تعریف نظری :
درنظام بندورا، منظور از خودکارآمدی، احساسهای شایستگی، کفایت، و قابلیت در کنار آمدن با زندگی است (شولتز،ترجمه سید محمدی،1377،ص466).
تعریف عملیاتی:
در این پژوهش منظور از خودکارآمدی نمرهی حاصل از اجرای مقیاس خودکارآمدی شرر[24]و همکاران می باشد.
هوش هیجانی:[25]
تعریف نظری:
گلمن[26](2001) هوش هیجانی را مهارتی میداند که دارندة آن میتواند از طریق خودآگاهی، روحیات خود راکنترل کند؛ از طریق خود مدیریتی آن را بهبود بخشد؛ از طریق همدلی، تاثیر آنها رادرک کند و از طریق مدیریت روابط به شیوه ای رفتار کند که روحیة خود ودیگران را بالا ببرد (خائف الهی، دوستار،1382،ص54).
تعریف عملیاتی:
هوش هیجانی توانایی است که در این تحقیق توسط پرسشنامه هوش بهر هیجانی بار- اون[27] مورد سنجش قرار گرفته است.
|
((اگر کار تفریح باشد، زندگی لذّت بخش است و اگر
وظیفه باشد، زندگی بردگی است)) "ماکسیم گورکی"
مقدّمه
شناسایی و پرورش صفات کارآفرینی، کمک بسیار بزرگی برای هر کاری که انتخاب کنید، میباشد، چه این کار، کارآفرینی باشد چه هر شغل دیگری. زمانی تصور میشد که کارآفرینان به جای ساخته شدن، متولّد میشوند. صفات آنها به قدری نادر و خاص بود که در هر جایی یافت نمیشد. امروزه، شواهد کافی موجود است که نشان دهد صفات کارآفرینی میتواند در نتیجه آموزش دوران کودکی، استقلال، به خود متّکی بودن و در معرضِ ارزشهای فرهنگی مرتبط با کار و صنعت قرار گرفتن، پرورانده شود (سالازار [28]و همکاران ترجمه نطاق،1380،ص53).
کار آفرینی[29] چیست؟
کارآفرینی عبارتست از؛ فرایند کشف و برنامه ریزی عنصر وجودی (خود واقعی) خویشتن در عرصة فعّالیت حرفهای، جهت دست یابی به خود شکوفایی (پژوهشگر).
کارآفرینی عبارتست از فرآیند ایجاد ارزش از راه تشکیل مجموعة منحصر به فردی از منابع به منظور بهره گیری از فرصتها (احمدپور،1380).
جفری تیمونز[30] کارآفرینی را ایجاد کنندة یک چیز ارزشمند از هیچ میداند و کارآفرین کسی است که دارای قدرت درک بالا است و توان پیدا کردن خلأها و فرصتها را دارد، و میتواند در جامعه از طریق پرورش ایده و تبدیل فکر خود به یک محصول جدید اقدام به ارزش آفرینی از هیچ نماید. این ارزش میتواند یک ارزش اقتصادی، سیاسی و یا اجتماعی و حتّی فرهنگی باشد (سعیدی کیا،1384).
کارآفرینی یعنی: تشکیل تیمی از افراد با مهارتها و استعدادهای مکمّل و مشاهدة فرصتها در شرایطی که دیگران تنها هرج و مرج، تناقض، تضّاد و ابهام را متوجه میشوند و همچنین مستلزم یافتن دستیابی و کنترل منابع برای دنبال نمودن فرصت میباشد (احمدپور،1380ص24).
مککلهلند[31]تعریف گستردهتری از کارآفرینی بیان میکند و فرایند کارآفرینی را فراتر از شغل و حرفه، بلکه یک شیوه زندگی تعبیر مینماید به طوری که خلّاقیت و نوآوری، عشق به کار و تلاش مستمر، پویایی، مخاطره پذیری، آینده نگری، ارزش آفرینی، آرمانگرایی، فرصتگرایی، نیاز به پیشرفت، مثبت اندیشی، زیر بنا و اساس زندگی کارآفرینانه میباشد، در این زندگی شکست مفهومی ندارد به جز این که پلّهای باشد برای بالا رفتن، موقعیتی برای آموختن، تصور ناقصی از واقعیت، ابهامی که در هدف وجود دارد، واقعهای که هنوز فواید آن تبدیل به سود نشده است. در این زندگی پول، انگیزة اصلی و اولیّة فعّالیتهای اقتصادی نیست، بلکه معیاری برای سنجش میزان موفّقیت فرد محسوب میشود. در زندگیِ کارآفرینانه، هدف اصلی از کار و فعّالیت ارضاء حس کنجکاوی، تحقّق بخشیدن به آرمانها، آزاد سازی انرژیهای ذهنی و تبدیل آنها به ایدههای عملی و در نهایت خلق ارزش است و همه چیز تحت الشعاع آرمان شخص قرار میگیرد (صمد آقایی، ص1378).
کارآفرینی ویژگی فردی است، که؛ با عزمی راسخ و با وجود موانع بسیار در رساندن یک محصول یا ارائه خدمت جدیدی به بازار، فرایند نوآوری را با موفّقیت هدایت میکند (قاسم زاده/ نقل از سعیدی کیا،1382ص 96). خلاصه مطلب این که، کارآفرینی چیزی بیش از ایجاد کار است. گرچه این امر به طور قطع، یکی از وجوه مهم آن است، ولی تصویر کاملی از کارآفرینی ارائه نمیدهد. خصوصیاتی همچون جستجو به دنبال فرصتها، به جان خریدن خطرات، و اصرار در تحقّق پیوستن ایدهها در مجموع دیدگاه خاصی را تشکیل میدهند که کارآفرینان را به تصویر میکشند (دانلد اف، ریچارد ام. ترجمه عامل محرابی،1383،ص22).
کارآفرینی فرایند خلق ارزشها است. کارآفرین با عمل خود سه ارزش را خلق میکند.
1- ارزش اقتصادی(ثروت): کارآفرینی فرایند خلق و توزیع ثروت در اجتماع است.
2- ارزش اجتماعی: کارآفرین با کار خود از یک سو به تقاضا های افراد اجتماع جواب میدهد و از سوی دیگر با خلق ثروت، رفاه و آسایش را به اجتماع ارزانی میدارد و اینها خود ناشی از حس احترام و ارزش برای دیگران می باشد. یک کارآفرین موفق به خاطر کمکهایی که به جامعه میکند از جمله ایجاد مشاغل و تولید کالاها و خدمات، و از اعتباری که به دست میآورد، لذت میبرد (سالازار و همکاران، ترجمه نطاق،1380،ص31). اگر نتوان گفت که انگیزه اوّلیه کارآفرینی پاسخ به نیازهای اجتماعی است، امّا تداوم کارآفرینی وابسته به این امر میباشد.
3- خلق معنای زندگی: مکتب معنی درمانی (فرانکل[32]) برای معنا بخشیدن به زندگی سه راه را پیشنهاد میکند یکی از این راهها عبارتست از؛ خلق چیزی در جهان. که کارآفرینی این فرایند را فراهم میکند.
تقریباً در همه تعاریف کارآفرینی، این توافق وجود دارد که در مورد رفتاری بحث میکنیم که: 1) پیشگام است. 2) ساز وکارهای اجتماعی و اقتصادی را برای تبدیل منابع و موقعیتها به وضعیت عملی، سازماندهی یا سازماندهی مجدّد میکند. 3) با مخاطره و شکست همراه است (هیسرچ و پیترس[33]، ترجمه فیض بخش و تقی یاری،1383 ،ص9).
کارآفرین[34] کیست؟
کسی که با قبول مخاطرات احتمالی سرمایه ی خود را در کارهای تولیدی به کار میاندازد و کار ایجاد میکند، کارآفرین یا کارکیا مینامند (CD فرهنگ لغت شش جلدی، آریا نپور، نسخه صادراتی).
کارآفرین شخصی است که ارزش فرصتهای پیرامون خود را درک مینماید و یک چیزی را خلق و یا در آن تغییراتی ایجاد مینماید (جانگ،2004).
کارآفرینان، کسانی هستند که در محل کار خود فراتر از هنجار و عرف میدرخشند و در کار از دیگران پیشی میگیرند (کراس و تراوگلن[35]2003).
کارآفرین: فردی است که ریسکها را میپذیرد و کار جدیدی را آغاز میکند (هیسرچ و پیترس، ترجمه فیض بخش و تقی یاری،1383،ص5)
کارآفرین فردی که مسئولیت اولیةی [وی] جمع آوری منابع لازم برای شروع کسب و کار است و یا کسی که منابع لازم برای شروع یا رشد کسب و کاری را بسیج مینماید و تمرکز او بر نو آوری و توسعه فرایند، محصول یا خدمات جدید می باشد (احمد پور1380).
از نظر لبینشتاین[36](1968) کارآفرین، کسی است که یکی از فعّالیتهای ذیل را انجام دهد: (به نقل از احمدپور،1380،ص19).
بازارها را یکپارچه و مرتبط سازد .
خلأ ها و شکافهای بازار را پر نماید .
با صرف وقت ، خود را درگیر تغییرات ساختاری و سازمانی نماید .
کلیة عوامل را برای تولید و بازاریابی یک محصول مهیّا نماید .
تراپ مان و مورنینگ استار[37] در کتاب نظامهای کارآفرینانه (1990) بیان مینمایند که: کارآفرین یعنی ترکیب متفکّر با مجری، کارآفرین فردی است که فرصت ارائه یک محصول، خدمات، روش و سیاست جدید یا راه تفکّری جدید برای یک مشکل قدیمی را مییابد (احمدپور،1380ص23).
از نظر پالمر[38] کارآفرین کسی است که یکی از فعّالیتهای زیر را انجام دهد (احمد پور،1380).
1- ارائه روشی جدید در فرایند تولید
2- گشایش بازاری تازه
3- یافتن منابع جدید ایجاد هرگونه تشکیلات جدید درصنعت
تاریخچة کارآفرینی:
بحث کارآفرینی از ابتدای دوران زندگی بشر تاکنون وجود داشته و به دلیل وجود «عامل تغییر» در آینده نیز مطرح خواهد بود. امّا نخستین گامها جهت شناخت و تبیین درست مفهوم کارآفرینی در قرن 16 برداشته شد و در بطن تئوریهای اقتصادی تبلور یافت. اندیشمندان اقتصادی نقشهای کارکردی و متعدّدی را برای کارآفرینان مطرح ساختند و آنها را از سطح معاملهگر و واسطه تا حد مالک، نوآور و تصمیم گیرنده معّرفی کردند (قائم پناه،1381،ص25).
پیدایش مفهوم نظری کارآفرینی با گسترش وسیع این اصطلاح همزمان بوده است واژه (entrepreneur) کارآفرین واژهای فرانسوی است و ترجمه تحت الفظی آن «واسطه» یا «دلّال» است. نمونه قدیمی اولین تعریف کارآفرین در مفهوم واسطه مارکوپولو است. وی تلاش کرد با خاور دور روابط تجاری برقرار کند. مارکوپولو، به عنوان واسطه، باید با فرد پولداری (به بیان امروز طلایهدار سرمایهگذار در فعّالیت کارآفرینانه) برای فروش کالاهایش قرارداد میبست (هیسرچ و پیترس، ترجمه فیض بخش و تقییاری،1383،ص5). در قرون وسطی، اصطلاح کارآفرین هم برای بازیگر و هم برای شخصی که طرحهای تولیدی بزرگ را اداره میکرد به کار میرفت. در اینگونه طرحهای تولیدی بزرگ، چنین فردی هیچ ریسکی نمیکرد، بلکه صرفاً طرحی را با استفاده از منابع اماده، که معمولا به وسیله دولت تهیّه میشد، مدیریت میکرد. کارآفرینان در قرون وسطی عموماً از بزرگان بودند. برقراری ارتباط مجدّد بین ریسک و کارآفرینی در قرن هفدهم شکل گرفت، به طوری که کارآفرین به شخصی اطلاق میشد که به منظور عرضه خدمت یا تهیه محصولات مقرّر با دولت قرارداد میبست. از آنجا که قیمت قرارداد ثابت بود، نتیجه سود یا زیان از آنِ کارآفرین بود. یکی از کارآفرینان فرانسوی این دوره جان لا[39] بود که مجوز تاسیس بانک سلطنتی را دریافت کرد. کانتیلون[40] یکی از نخستین نظریهها را در مورد کار آفرینی عرضه کرد و به همین دلیل برخی او را بنیانگذار این واژه میشناسند. او کارآفرین را فردی میداند که اهل ریسک باشد و بنا بر مشاهداتش؛ ریسک، شاملِ حال بازرگانان، کشاورزان، صنعتگران و سایر مالکان شخصیای میشد که «به قیمت معلوم میخریدند و به قیمت نامعلوم میفروختند، از این رو در معرض خطر بودند». سرانجام، در قرن هجدهم، بین صاحب سرمایه و فردی که به سرمایه نیاز دارد تفاوت گذاشته شد. به بیان دیگر، کارآفرین از تامینکننده سرمایه (به بیان امروز سرمایهگذار فعّالیت کارآفرینانه) متمایز شد. در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، غالباً کارآفرینان را از مدیران تمایز نمیدادند و عموما از جنبه اقتصادی به آنها نگاه میکردند (هیسرچ وپیترس،ترجمه فیض بخش و تقی یاری،1383 ص6و7). در نیمة اوّل قرن بیستم، شومپیتر، اقتصاددان و نظریهپرداز اجتماعی، مطالب گستردهای پیرامون کارآفرینی و تأثیر آن بر اقتصاد نوشت. بعد از شومپیتر[41]، محقّقان زیادی مباحث کارآفرینی را دنبال کردند. پیتر دراکر[42] - پیر مدیریت- در سال 1985 کتابی پیرامون اصول نوآوری و کارآفرینی نوشت (بوشهری1384). در اواسط قرن بیستم، نظریه کارآفرین نوآور پایهریزی شد. کارآفرین نوآور: شخصی است که چیزی بدیع را اماده بهرهبرداری میکند (هیسرچ و پیترس، ترجمه فیض بخش و تقی یاری،1383،ص8). در آخرین دهههای قرن بیستم، با رونق تکنولوژی اطلاعات، سر فصل دیگری در مبحث کارآفرینی تکنولوژیک پدید آمد. کارآفرینانی چون بیل گیتس، مفهوم تخریب خلّاقانهی شومپیتر را با تکیه بر تکنولوژی اطلاعات به تصویر کشیدند. در سالهای اخیر، رشد کارآفرینی تکنولوژیک بر مبنای تکنولوژی اطلاعات به حدّی بودهاست که برخی صاحب نظران، اطلاق ‹‹عصر کارآفرینی›› به عصر حاضر را ناشی از همین رویداد میدانند (بوشهری1384).
رویکردهای مهم به کارآفرینی :
رویکرد اقتصادی.
رویکرد روانشناختی.
رویکرد اجتماعی- فرهنگی.
رویکرد رفتاری.
1- رویکرد اقتصادی به کارآفرینی :
کارآفرین و کارآفرینی اولین بار مورد توجه اقتصاد دانان قرار گرفت و تمامی مکاتب اقتصادی از قرن شانزدهم میلادی تا کنون به نحوی کارآفرینی را در نظریههای اقتصادی خود تشریح نمودهاند (احمدپور،1380، ص5 ). کارآفرینی در بطن تئوریهای اقتصادی تبلور یافت و از قرن نوزدهم تا دهه 1960 تنها اندیشمندان اقتصادی به آن می پرداختند که بعد از آن همراه به گرایش تحلیلهای اقتصادی به استفاده از شیوه های آماری و ریاضی، عملاً از تئوریهای اقتصادی حذف گردید (جنینگر[43] 1994/ نقل از احمدپور،1380، ص26 ). از نقایص این رویکرد آنست که اقتصاد دانان کانون توجه خود را تنها بر فضای اقتصادی کارآفرینی متمرکز می کردند و در نتیجه از ویژگیها و عوامل فردی و اجتماعی که بطور مثبت یا منفی بر فرد کارآفرین تأثیر می گذارد، غافل بودند. هیچ جایگاهی را برای این ویژگیها در نظریههای خود در نظر نمیگرفتند، و از ارائه مدلی اثر بخش برای سنجش آنها چشم پوشی نمودهاند (احمدپور،1380 ،ص 75)
2- رویکرد ویژگیهای شخصیتی[44] به کارآفرینی :
با خارج شدن کارآفرینی از نظریههای اقتصادی، همراه با پررنگ شدن نقش کارآفرینان در توسعه اقتصادی، روانشناسان با هدف ارائه نظریههایی مبتنی بر ویژگیهای شخصیتی و همچنین با تفاوت قائل شدن بین کارآفرینان با مدیران و غیر کارآفرینان، به برّرسی ویژگیهای روانشناختی کارآفرینان پرداختند (فرن هام[45] ،1994/ نقل از احمدپور1380).
همانطور که از نگرش پیشگامان این رویکرد پیداست، دورنمایه اصلی در این رویکرد بر اساس تفاوت قائل شدن بین کارآفرین با غیر کارآفرین بوده است و با فرض اینکه کارآفرینان دارای ویژگیهایی هستند که زیر بنای رفتار و موفّقیت آنان را شکل میدهد.
3- رویکرد اجتماعی- فرهنگی به کارآفرینی[46] :
با روی آوردن جامعه شناسان و دیگر اندیشمندان علوم مدیریت به مطالعه کارآفرینی، نظریههای اجتماعی– فرهنگی (تأثیر محیط و فرهنگ برفرد در اقدام به کارآفرینی ) و نظریه شبکه های اجتماعی[47] شکل گرفت (احمد پور،1380،ص30).
4- رویکرد رفتاری به کارآفرینی[48] :
با استفاده از رویکرد رفتاری، کارآفرینی را همچون فرآیندی معّرفی نمودند که سرانجام به ایجاد شرکتهای جدید میانجامد. از جمله مهمترین عوامل مورد برّرسی در رویکرد رفتاری میتوان به تأثیرات محیطی و فرهنگی بر فرد و به عبارتی سابقه و تجربیات او اشاره نمود که عواملی همچون عوامل ذیل را در بر می گیرد (آمیت[49] و دیگران به نقل از احمدپور،1380، ص30 ).
1- شرایط کودکی و تأثیر خانواده. 2- الگوی نقش.
3- تجارب شغلی. 4- عدم قرارگرفتن درپایگاه اجتماعی.
5- تحصیلات. 6- مهاجرت.
علاوه بر این 6 متغیر در اواخر1970 به بعد دو دسته دیگر از متغیرهای سازمانی و محیطی (اقتصادی- سیاسی ) نیز مورد توجه قرار گرفتند (احمدپور،1380،ص30).
البته لازم به ذکر است که رویکرد رفتاری به واسطه جامعّیت خود، رویکرد ویژگیهای شخصیتی را نیز در بر میگیرد ( احمدپور ،1380،ص30 ). در واقع، در این رویکرد به فعّالیت کارآفرین، دلایل و چگونگی تشکیل یک کسب و کار یا شرکت نو پا و یا فرایندی که طی آن شرکتهای جدید پا به عرصه وجود میگذارند توجه میشود ( کولر مایر[50] ، به نقل از احمد پور،1380، ص76 ).
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 149 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 202 |
فهرست مطالب
عنوان صفحه
مقدمه
آشنایی با منطقه آسیای جنوب شرقی
1- موقعیت جغرافیایی
2- جغرافیای انسانی
الف- جمعیت
ب- ترکیب نژادی
ج- زبان
3- اوضاع ، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی
اوضاع اجتماعی
الف- شهر نشینی و عوارض اجتماعی ، سیاسی و اقتصادی آن
ب- عوارض زندگی شهری در آسیای جنوب شرقی
اوضاع سیاسی
اوضاع اقتصادی
الف- تحولات اقتصادی
ب- کالاهای صادراتی
4- ادیان و مذاهب
الف- تنوع مذاهب
ب- تاثیر مذهب در آسیای جنوب شرقی
مالزی
فصل اول
جغرافیایی طبیعی و اقلیمی و سرزمینی
1- موقعیت جغرافیایی
2- مساحت
3- همسایگان
الف- طول مرزها با همسایگان
4- عوارض طبیعی و کوهها
5- آبهای داخلی و رودخانهها
6- آب و هوا
الف- مالزی غربی
ب- مالزی شرقی
7- شهرهای بزرگ
8- بنادر مهم
فصل دوم
جغرافیای انسانی
1- سابقه تاریخی تشکیل جمعیت
2- جمعیت
3- تراکم جمعیتی
4- رشد جمعیت و پراکندگی آن
الف- مالزی شرقی
ب- مالزی غربی
5- اقوام و نژادها و روابط آنها
الف- مالزی غربی
ب- مالزی شرقی
6- زبان
الف- زبان رسمی
ب- زبانهای غیر رسمی
ج- اقوام و زبانها
فصل سوم
جغرافیای سیاسی
1- موقعیت ژئوپلتیک و ژئواستراتژیک
2- اهمیت استراتژیک کشور در منطقه
3- نقش تعیین کننده هر یک از عوامل جغرافیایی و منابع طبیعی
فصل چهارم
اوضاع اجتماعی ، فرهنگی و آموزشی
1- اوضاع اجتماعی
الف- خصوصیات ویژه اجتماعی
ب- روابط عاطفی و روانی مردم با یکدیگر
ج- نقش زنان در جامعه
د- وضعیت بهداشت عمومی
2- اوضاع فرهنگی
الف- تاثیر فرهنگها
ب- مهمترین رسانهها ونشریات
ج- خبرگزاریهای داخلی و خارجی
رسانههای گروهی
الف- رادیو
ب- تلویزیون
ج- میزان کنترل دولت بر رسانههای گروهی
3- نظام آموزشی
الف- دانشگاهها
ب- کتابخانهها
فصل پنجم
ادیان و مذاهب
1- درصد پیروان ادیان، مذاهب و فرقههای دینی
2- تاریخچه رشد هر یک از ادیان و مذاهب
الف- اسلام
ب- آیین بودا
ج- آیین هندو
د- مسیحیت
هـ - سایر ادیان و مذاهب
3- تشیع
الف- پیشینه و وضعیت شیعیان مالزی
ب- فعالیتهای ضد شیعی درمالزی
4- نفوذ ادیان در اوضاع سیاسی جامعه
5- سیاست مذهبی حکومت
6- روابط پیروانی ادیان و مذاهب مختلف با یکدیگر
7- آداب و سنن مذهبی و میزان پابندی مردم به مذهب
8- نقش مذهب در تحولات اجتماعی و فرهنگی
فصل ششم
اوضاع اقتصادی و سیاسی
اوضاع اقتصادی
1- ویژگیهای سیستم اقتصادی
2- بخشهای مختلف اقتصادی
الف- کشاورزی
ب- بخش های دیگر کشاورزی
ج- جنگل
د- دامپروری
هـ- معدن
3- اوضاع مالی و شاخصهای اقتصادی
الف- واحد پول
ب- تولید ناخالص داخلی
ج- بودجه ملی
د- بدهیهای خارجی
4- حمل و نقل و ارتباطات
الف- راه آهن
ب- راههای زمینی
ج- هوانوردی کشوری و فرودگاهها
5- مهم ترین شاخصهای اقتصادی
اوضاع و ساختار سیاسی
1- تشکیلات حکومتی
الف- حکومت
ب- اختیارات پادشاه
ج- اختیارات نخست وزیر
د- تقسیمات کشوری و اداری
2- روابط ایران و مالزی
الف- روابط دو کشور قبل از انقلاب
ب- روابط دو کشور بعد از انقلاب
اندونزی
فصل اول
جغرافیای طبیعی، اقلیمی، و سرزمینی
1- موقعیت جغرافیایی
2- همسایگان
3- عوارض طبیعی
الف- کوهها و آتشفشانها
4- آبهای داخلی
الف- رودها
ب- جزایر
ج- آبهای داخلی و دریاچهها
5- شرایط اقلیمی
6- بنادر مهم
7- شهرهای مهم
فصل دوم
جغرافیای انسانی
1- سابقه تاریخی تشکیل جمعیت
2- جمعیت و پراکندگی آن
3- ترکیب جمعیت
4- انتقال جمعیت
5- مهاجرت
6- اقوان و نژادها و روابط آنها
7- زبان و خط
فصل سوم
جغرافیایی سیاسی
1- اهمیت استراتژیک کشور در منطقه
2- نقش تعیین کننده عوامل جغرافیایی و منابع طبیعی
فصل چهارم
اوضاع اجتماعی ، فرهنگی و آموزشی
1- اوضاع اجتماعی
الف- آزادیها
ب- فقر
ج- بهداشت عمومی
د- نماد خانواده
2- اوضاع فرهنگی
الف- مطبوعات
ب- خبرگزاریهای داخلی و خارجی
رسانههای گروهی
الف- رادیو
ب- تلویزیون
ج- میزان کنترل دولت و نقش وسایل ارتباط جمعی در جامعه
3- نظام آموزشی
الف- سطح علمی و فرهنگی جامعه
ب- میزان باسوادها
فصل پنجم
اوضاع اقتصادی و سیاسی
اوضاع اقتصادی
1- بخشهای مختلف اقتصادی
صنعت
الف- نفت
ب- گاز طبیعی
ج- زغال سنگ
د – بوکیست
2- اوضاع مالی و شاخصههای اقتصادی
الف- درآمد سرانه
ب- نرخ سرانه
ج- بودجه
د- بدهیهای خارجی
3- حمل و نقل وارتباطات
الف- بنادر
ب- راه آهن
ج- جادهها
د- فرودگاهها
هـ تعداد وسایل نقلیه زمینی- دریایی و هوایی
4-اهداف اقتصادی دولت تا سال 2000
الف- جمعیت
ب- رشد درآمد
ج- خود کفایی
د- انرژی
هـ - سرمایه گذاری
اوضاع و ساختار سیاسی:
1- قانون اساسی، تحولات و ویژگیهای آن
2- تشکیلات حکومتی
الف- قوه مجریه
ب- قوه مقننه
ج- قوه قضائیه
3- تقسیمات کشوری و اداری
4- ساختار سیاسی
الف- مجمع مشورتی مردم
ب- رئیس جمهور
ج- مجلس نمایندگان مردم
د- شورای عالی مشاوره
هـ- هئیت عالی بازرسی
5- چگونگی موضع گیری در سازمانهای بین المللی برله یا علیه جمهوری اسلامی ایران.
برونئی
فصل اول
جغرافیایی طبیعی، اقلیمی و سرزمینی
1- موقعیت جغرافیایی
الف- منطقه غربی
ب- منطقه شرقی
2- شرایط اقلیمی
3- پوشش گیاهی
فصل دوم
جغرافیای انسانی
1- جمعیت
2- تراکم جمعیت
3- اقوام و نژادها و روابط آنها
4- شهرهای مهم
فصل سوم
ادیان و مذاهب
1- تاریخچه اسلام در برونئی
2- وضعیت ادیان
فصل چهارم
اوضاع آموزشی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی
1- وضعیت آموزشی
2- وضعیت اجتماعی
الف- وضعیت بهداشت و رفاه عمومی
3- وضعیت اقتصادی
الف- منابع زیرزمینی
ب- دیگر منابع اقتصادی
4- اوضاع سیاسی
نگاهی به تاریخ معاصر
الف- شورای خصوصی سلطنتی
ب- شورای خصوصی اجرائی وزیران
ج- شورای قانونگذاری
د- شورای مذهبی
هـ - شورای جانشینی
و- احزاب سیاسی
فیلیپین
فصل اول
جغرافیایی طبیعی، اقلیمی و سرزمینی
1- موقعیت جغرافیایی
2- مساحت
3- عوارض طبیعی
الف- کوهها و سلسله جبال
4- آبهای داخلی
5- آب و هوا
6- شهرهای مهم
فصل دوم
جغرافیای انسانی
1- سابقه تاریخی تشکیل جمعیت
2- جمعیت
3- توزیع جمعیت
4- ترکیب جمعیت
5- خط و زبان
فصل سوم
جغرافیایی سیاسی
1- موقعیت ژئوپلتیک
2- پایگاههای نظامی
فصل چهارم
اوضاع اجتماعی و آموزشی
1- اوضاع اجتماعی
الف- اعتقادات و طبقه بندیهای اجتماعی
ب- تامین اجتماعی
2- اوضاع آموزشی
الف- آموزش و پرورش
ب- نرخ سواد
فصل پنجم
ادیان و مذاهب
1- درصد ادیان و مذاهب مختلف
2- پراکندگی مسلمانان
فصل ششم
اوضاع اقتصادی و سیاسی
اوضاع اقتصادی
1- کشاورزی
2- معادن
3- انرژی
4- صنایع
5- توریسم
6- شاخصهای اقتصادی فیلیپین طی سالهای 2004 و 2003 و 2001
الف- کالاهای عمده صادراتی در سال 2003
ب- کالاهای عمده وارداتی در سال 2003
ج- مهمترین بازارهای صادراتی در سال 2003
د- مهمترین بازارهای وارداتی در سال 2003
هـ- مهمترین شرکای تجارتی در سال 2003
اوضاع و ساختار سیاسی
1- تشکیلات حکومتی
الف- نوع حکومت
ب- دولت
2- سیاست خارجی
الف- روابط با کشورهای جنوب شرقی آسیا (آ سه آن)
ب- روابط با ایالات متحده آمریکا
ج- روابط با کشورهای اروپایی.
سنگاپور
فصل اول
جغرافیایی طبیعی، اقلیمی و سرزمین
1- موقعیت جغرافیایی
2- مساحت
3- عوارض طبیعی
4- آب و هوا
5- بنادر
فصل دوم
جغرافیای انسانی
1- میزان جمعیت و ترکیب آن
2- میزان رشد جمعیت
3- ترکیب پراکندگی جمعیت
4- زبان
5- مهاجرت
فصل سوم
جغرافیای سیاسی
1- اهمیت استراتژیک کشور در منطقه
فصل چهارم
اوضاع اجتماعی، فرهنگی و آموزشی
1- اوضاع اجتماعی
الف- نژادهای اصلی
ب- ازدواج
2- اوضاع فرهنگی
الف- مهمترین مراسمات فرهنگی ملی
چینگ
عید فطر مسلمانان
مراسم حج
اعیاد تامیلیها
ب- مراکز فرهنگی
موزهها
3-نظام آموزشی
الف- آموزش و پرورش
ب- تحصیلات دانشگاهی
فصل پنجم
ادیان و مذاهب
1- درصد پیروان ادیان، مذاهب و فرقههای دینی
2- تاریخچه رشد هر یک ازادیان و مذاهب
الف- اسلام
مالاییهای مسلمان
هندیهای مسلمان
عربهای مسلمان
چینیهای مسلمان
ایرانیهای مسلمان
ب- بودیسم
ج- هندوئیسم (بوداییها)
د- مسیحیت
فصل ششم
اوضاع اقتصادی و سیاسی
اوضاع اقتصادی
1- بخشهای مختلف اقتصادی
الف- کشاورزی
ب- صنعت
ج- توریسم
2- اوضاع مالی و شاخصههای اقتصادی
الف- واحد پول
ب- نظام اقتصادی
3- بازرگانی خارجی
اوضاع و ساختار سیاسی
1- تشکیلات حکومتی
الف- تاریخچه
ب- حکومت
2- سیاست خارجی
3- روابط با جمهوری سالامی ایران
روابط سیاسی
الف- روابط تاریخی بین دو کشور
ب- روابط سیاسی پیش از انقلاب
ج- روابط سیاسی بعد از انقلاب
روابط اقتصادی
پیوستها
درجه حرارت متوسط در سراسر سال در تمام کشور بالاست. متوسط درجه حرارت در نواحی پست بین 78 تا 82 درجه فارنهایت (25 تا 28 درجه سانتیگراد )است. میزان رطوبت نیز بالاست و در حدّ میان 82 تا 86 درصد میباشد. در نتیجه آب و هوای منطقه گرم و مرطوب است.
ب- مالزی شرقی
مالزی شرقی در همان عرض جغرافیایی مالزی قارهای واقع شده است و بنابراین آب و هوای مشابه دارد. درجه حرارت بالا، رطوبت ، بارانهای شدید و الگوی آب و هوایی موسمی شمال شرقی و جنوب غربی از ویژگیهای آن است. در نواحی ساحلی حداقل درجه حرارت بین 72 تا 76 درجه فارنهایت (22 تا 24 درجه سانتیگراد) و حداکثر درجه حرارت بین 88 تا 92 درجه فارنهایت (31 تا 33 درجه سانتیگراد) میباشد، ولی درجه حرارت درون جزیره به دلیل وجود ارتفاعات به مراتب کمتر است. متوسط ریزش باران سالیانه در ایالت صباح بین 60 تا 120 اینچ است، در حالی که بیشتر قسمتهای ایالت ساراواک ریزش بارانی بین 100 تا 160 اینچ در سال است.
بادهای موسمی شمال شرقی موجب ریزش بارانهای سنگینی در سواحل جنوب غربی ساراواک وشمال و شمال شرقی ایالت صباح میشود. بادهای موسمی جنوب غربی تاثیر عمدهای بر آب و هوای جنوب غربی صباح میشود. سیلاب بخصوص در ساحل غربی ایالت صباح امری دائمی است. هیچ یک از دو قسمت مالزی در کمربند طوفانی قرار ندارند ولی سواحل کشور گاهی اوقات در معرض طوفانهای شدید قرار میگیرد.
7- شهرهای بزرگ:
مالزی دارای 14 ایالت و سه منطقه فدرالی است که مهم ترین شهرهای آن عبارتند از: جوهوربارو (مرکز ایالت جوهور)، آلورستار (مرکز ایالت کداح)، کوتابارو(مرکز ایالت کلانتان)، ملاکا(مرکز ایالت ملاکا)، کوانتان (مرکز ایالت پهنگ)، کنگر (مرکز ایالت پرلیس)، کوچینگ (مرکز ایالت ساراواک)، شاه عالم (مرکز ایالت سلانگور)، و کوالالامپور (مرکز منطقه کوالالامپور).
8- بنادر مهم:
بندر پینتولو، بندر جوهور، بندر کمامان، بندر کوآنتان، بندرکوچین، بندر لابوآن، بندر لنکاوی، بندر مالاکا، بندر پیننگ، بندر کلانگ وبندر صباح.
فصل دوم: جغرافیایی انسانی
1- سابقه تاریخی تشکیل جمعیت
مردم بومی مالزی در واقع از حدود 6000 سال پیش در این منطقه ساکن شدهاند. تحقیقات باستان شناسی شواهدی از تمدنهای عصر برنز و نیز فرهنگهای کهن را در مالزی نشان میدهد. هندیها در قرن دوم پیش از میلاد به مالزی مهاجرت کردهاند. نه تنها مالزی، بلکه بیشتر مناطق جنوب شرقی آسیا بیش از هزارسال نفوذ و ورود هندیها را مشاهده بودهاند و درواقع خون و فرهنگ هندی با عناصر بومی آن منطقه عجین شده و ترکیب جدیدی رابه وجود آورده است که خود منجر به برپایی دولتها و امپراتوریهایی در منطقه شده است. در طول هزار سال اول پس ازمیلاد حداقل سی دولت کوچک در ساحل شرقی مالزی تشکیل شده است. درقرن 15 میلادی با ورود اسلام به مالزی تحول جدیدی در تمام منطقه ایجاد شد.
مرکزیت مالزی درجنوب شرقی آسیا از نظر جغرافیایی باعث شده است تا اقوام مختلفی به تدریج به مالزی مهاجرت کنند و تنوع خاصی به ترکیب جمعیتی آن نبخشند. علاوه بر نژاد مالایو که اکثریت جمعیت کشور را تشکیل میدهندو غالباً مسلمان هستند، تعداد بی شماری چینی و سپس گروههای دیگر هندی از قرن نوزدهم به دلیل منافع اقتصادی و نیازهای استعمار انگلیس، به این کشور مهاجرت کردهاند.
اقلیتهای نژادی دیگری نیز به مالزی مهاجرت کردهاند که از جمله میتوان بنگالیها، پاکستانیها و عربها را نام برد. بنابراین مالزی از کشورهایی است که خصیصة چندنژادی دارد.
2- جمعیت :
جمعیت مالزی تا سال 4-2 میلادی برابر با 25 میلیون و 450 هزار و 482 تو برده است. جنس هنگام تولد معادل 16 درصد پسر و 25 درصد دختر میباشد در مالزی نیز هنچون کشورهای در حال توسعه توجه خاصی به کاهش میزان باروری شده است و فعالیتهایی از طریق مجمع ملی برنامه ریزی خانواده به عمل آمده است. با وجود این سرعت رشد جمعیت در حال حاضر به مراتب بیش از 2% پیش بینی شده است.
3- تراکم جمعیتی:
0 تا 14 سال 4/33% (حدود 4 میلیون نفر مرد و حدود 3 میلیون و 800 هزار نفر زن) 15 تا 64 سال 1/62% (حدود 7 میلیون و 300 هزار نفر مرد و حدود 7 میلیون و 200 هزارنفر زن).
65 سال به بالا 5/4% (حدود پانصد هزار نفر مرد و حدود 597 هزار نفر زن).
4- رشد جمعیت و پراکندگی آن
الف- مالزی شرقی
رشد جمعیت در مالزی شرقی نسبتاً بالاست. میزان باروری گروههای عمده قومی مالزی شرقی از 1945 تا 1960 رو به افزایش بود، ولی در طول دهه 1970 شدیداً رو به کاهش گذاشت. به گونهای که در حال حاضر متوسط میزان باروری حدود 32 نفر در هزار است. میزان مرگ و میر نیز کاهش یافته و تا حد کمتر از 5 در هزار نفر رسیده است.
تا قبل از جنگ رفت و آمد مردم به مالزی شرقی آزاد بود و در نتیجه رشد جمعیت بالا بود، ولی امروزه مهاجرت به مالزی شرقی و یا ترک آن عامل مهمی در تغییرات جمعیت نیست. رشد جمعیت در سالهای اخیر شدیداً کاهش یافت و به طور متوسط به 9/2% در سال رسید که بیشتر به دلیل رشد طبیعی جمعیت بود تا مهاجرت.
تراکم جمیعت در مالزی شرقی بیشتر در نواحی ساحلی و اطراف رودخانهها است و اراضی تپهای و مرتفع داخلی کشور جمعیت اندکی دارد. پراکندگی جمعیت در ساراواک حدود 27 نفر (10 نفر در هر کیلومتر مربع) و در ایالت صباح 38 نفر در مایع مربع است. در ایالت ساراواک تمرکز جمعیت در جنوب غربی این منطقه را به مهمترین بخش کشور تبدیل کرده است. خارج از این منطقه هر منطقهای به جز میری اوربان پراکندگی جمعیت ناچیزی دارد. در صباح نیز در جمعیت انبوهی در سواحل ساکن شدهاند، ولی تراکم جمعیت ساکن کنار رودخانهها کمتر از مورد مشابه در ایالت ساراواک میباشد. نصف جمعیت ایالت در قسمت ساحلی باریکه غربی و یا سن داکان، یعنی پایتخت سابق، زندگی میکنند. قسمتهای عمده داخلی ایالت صباح و ساحل شرقی آن جمعیت اندکی دارند. مالزی شرقی هنوز قابلیت جذب جمعیت را داردو میتواند علاوه بر اینکه ضریب طبیعی رشد جمعیت خود را حفظ کند، قسمتی از جمعیت مالزی غربی را نیز جذب نماید.
ب- مالزی غربی
آمارهای مربوط به مالزی غربی تغییرات قابل توجهی در بهبود وضعیت بهداشتی و بهسازی را نشان میدهد و به همین دلیل رشد جمعیت شدیداً افزایش یافته است به گونهای که بعد از دهه 1960 میزان مرگ و میر همه نژادها کاهش یافته و از 12 در هزار، در بعد از دهه 1950 به 6 در هزار در 1980 رسیده است. چینیها کمترین میزان مرگ و میر را دارند در حالی که روستاییان مالایایی بالاترین میزان مرگ و میر را در سطح کشور دارند.
ازدهه 1960 تاکنون میزان باروری کاملاً رو به کاهش گذاشته است که خصوصاً در میان چینیها کاملاً مشهود است. بعد از چینیها کمترین میزان باروری متعلق به هندیها و پاکستانیها و در مرتبه بعدی به گروههای مالایایی تعلق دارد.
میزان باروری از 8/4 در سال 1970 به 6/3 در 1980 رسیده است. میزان رشد جمعیت در مالزی شبه جزیرهای کند است و به حدود 6/2% در سال میرسد. علت میزان متوسط رشد جمعیت غلبه ضریب تولد بر مرگ است که کاملاً رو به کاهش بوده و از 5/3% در 1956 به حدود 4/2% در 1980 رسیده است. به هر صورت میزان رشد سالیانه جمعیت ایالت صباح و ساراوارک به نحو چشمگیری بیش از مالزی غربی است.
5- اقوام و نژادها وروابط آنها:
الف- مالزی غربی
موقعیت مالزی به عنوان یک گذرگاه اصلی و مهم در آبهای جنوب شرقی آسیا باعث شده است تا اقوام و نژادهای مختلف از نقاط دیگر آسیا در این کشور جمع شوند. امروزه به طور کلی چهار گروه مختلف: ارانگ اصلی، مالایو، 58 درصد، چینی24 درصد، و هند و پاکستانی 8 درصد در مالزی زندگی میکنند.
گروه ارانگ اصلی کوچکترین گروه است و به لحاظ قومی به گروههای جاکیون، سمانگ، و سنویی تقسیم میشود. این گروهها اساساً پیرو مذاهب سنتی هستند ولی بخشی از آنها نیز اسلام آوردهاند. قوم مالایو که هم در شبه جزیره و هم در جزیره زندگی میکنند، بیش از نیمی از جمعیت مالزی را تشکیل میدهند و به لحاظ سیاسی مهمترین گروه کشور هستند. آنها زبان و فرهنگ مشترک دارند و قویاً به اسلام پایبندند بنابراین اسلام ویژگی مهمی است که نژاد مالایو را از اقوام دیگر متمایز میسازد.
چینیها که حدود 3/1 جمعیت شب جزیره را تشکیل میدهند و گروه همگونی هستند از استانهای جنوبی چین به مالزی مهاجرت کردهاند. ولی نسبت به مالایوها از نظر زبان و مذهب کمتر همگن میباشند. مهمترین گروههای فرهنگی و زبانی چینیهای مالزی به قرار زیر است:
- گروه هوک کین که از استان فوکین مهاجرت کردهاند.
- گروه کانتونیها از منطقه کانتون استان کوانگ تونگ مهاجرت کردهاند.
- گروههاکاکه از ناحیه واقع در میان کانتون و سواتو مهاجرت کردهاند.
- گروه تی چیو که از استان کوانگ تونگ مهاجرت کردهاند
- گروه هایناتس از جزیرهای به همین نام مهاجرت کردهاند.
- گروه کوانگ سی از استانی به همین نام مهاجرت کردهاند
- گروه هوک چیو از استان فوکین مهاجرت کردهاند.
گروههای هندی، پاکستانی و تامیلی که از شبه قاره هند به مالزی مهاجرت کردهاند، حدود 10% جمعیت مالزی غربی را تشکیل میدهند. علاوه بر این گروههای کوچکی از اروپاییها امریکاییها، استرالیاییها عربها و تامیلیها در مالزی زندگی میکنند.
ب- مالزی شرقی
جمعیت مالزی شرقی از نظر قومی به مراتب از مالزی غربی متنوعتر است. دولت سعی میکند تا آنها را در هفت گروه قومی در ساراواک و هفت گروه در صباح تنظیم کند، در حالی که در حقیقت 25 گروه قومی در ساراواک و صباح، صرفنظر از بسیاری قبایل کوچک زندگی میکنند. گروه قومی عمده ساراواک چینیها هستند که 3/1 جمعیت را تشکیل میدهند. چینیهای ساراواک از استانهای جنوبی چین مهاجرت کردهاند، و بنابراین ریشه منطقهای مشترکی با چینیهای شبه جزیره دارند ولی تفاوت اندکی درگویش خود دارند. گروههای هاکا و فوچو روی هم رفته 3/2 جمعیت چینیهای ساراواک را تشکیل میدهند.
6- زبان
الف- زبان رسمی
زبان رسمی مردم مالزی، ملایو است البته با لهجههای گوناگون. گفتنی است زبانهای بومی نیز در این کشور به خصوص در شرق آن بسیار رایج بوده است که از جمله مهمترین آنها زبانهای ایبان و کدازن میباشد.
ب- زبانهای غیر رسمی:
بسیاری از مردم مالزی، به ویژه قشر تحصیل کرده با زبان انگلیسی آشنائی دارند، طوری
که تکلم با این زبان در کشور رایج است. چینی تبارهای این کشور به زبان چینی و هندی تبارها به زبان تامیلی نیز تکلم میکنند.
ج- اقوام و زبانها:
قوم اورانگ اصلی به زبان باستانی مالایو تکلم میکنند، در حالی که قوم سیمانگ و سنیویی به زبان مون خری صحبت میکنند. چینیهای مالزی به زبان مادری خود یعنی سبک کانتون یا ماندرین صحبت میکنند ولی نظر به گوناگونی اقوام، گویشهای متفاوتی دارند. گروه بابا چینی به زبان محلی مالایو تکلم میکنند ولی از نظر آداب و رسوم، عادات و شیوههای زندگی چینی باقی ماندهاند. برخی از چینیها نیز زبان انگلیسی و یا مالایو را در محاورات شفاهی خود به کار میبرند. مدارس چینی زبان نیز تا سطح دبیرستان در مالزی وجود دارد.
هندیها، پاکستانیها و تامیلیها به لحاظ زبانی با تامیلی، تلوگو، وزبانهای هند و اروپایی یعنی پنجابی، بنگالی، پشتو تکلم میکنند. گروههای بومی قومی مالزی شرقی به زبان آسترونزین تکلم میکنند. زبان تکلم قوم ایبان، سوماترایی مالایی قبل از اسلام است.
یکی از مسائل مهم که مانع از وحدت ملی کامل مالزی میشود و بعضاً اختلافاتی را میان نژادهای مهاجر مخصوصاً چینیها و مالایوها به وجود میآورد، اجباری بودن آموزش زبان مالایو نیز عدم امکان به کارگیری وسیع زبان محلی از سوی این اقوام است.
فصل سوم:
جغرافیایی سیاسی
1- موقعیت ژنوپلیتیک وژنواستراتژیک
کشور مالزی در قلب جنوب شرقی آسیا واقع شده است و به دو بخش جغرافیایی تقسیم
گردیده است، مالزی شبه جزیرهای و مالزی شرقی مشتمل بر ایالتهای صباح و ساراواک در شمال جزیزره بورنئو. این دو قسمت در فاصلهای به مسافت 650 کیلومتری، به واسطه دریای چین جنوبی، از یکدیگر جدا شدهاند.
همسایگان مالزی شبه جزیرهای، سنگاپور و تایلند هستند.ایالتهای صباح و ساراواک با رشته کوههای کلیمانجارو در اندونزی هم مرز بوده و از سوی دیگر ساراواک با کشور کوچک بروئنی همسایه است.
مالزی شبه جزیرهای 40% زمینهای این کشور را تشکیل میدهد. همچنین رشته کوههای متعددی از شمال به جنوب در این منطقه وجود دارد. جلگه حاصلخیز وسیعی از سمت سواحل غربی وجود دارد که در امتداد شرق نازک میشود. بخش صباح و ساراواک جنگلهای وسعی پوشیده شده است و شبکههای آبی متعددی در آن وجود دارد.
رودخانه همچنان به عنوا مهمترین راه حمل و نقل ساکنان دو بخش جدا شده میباشد بیشتر از 60% از این کشور پوشیده از جنگلهای انبوهی است که در طول سال بارندگیهای بسیار زیاد است. گفتنی است در این کشور تنها در منطقه شبه جزیره بالاکان 8000 گونه گیاهی وجود دارد.
2- اهمیت استراتژیک کشور در منطقه
کشور مالزی در منطقه حاصلخیز آسیای جنوب شرقی با معادن سرشار زمینی و زیرزمینی خود از دیرباز مورد توجه قدرتهای سیاسی و اقتصادی بوده اس. علاوه بر وجود منابع و ذخایر فراوان در مالزی، این کشوربر سر راههای تجاری دریایی مهمی (از جمله تنگه مالاکا) قرار دارد که دو اقیانوس هند و آرام را به هم متصل میسازد و خصوصاً مناطق آسیای غربی و خاورمیانه از این طریق قادر به تماس با شرق آسیا، ژاپن و ساحل غربی قاره آمریکایی میباشند.
همچنین مجاورت مالزی با کشورهای کمونیستی هند و چین بر اهیم استراتژیک این کشور میافزاید.
با توجه به اینکه مالزی از دو ناحیه جدا از هم (شبه جزیره مالزی و مالزی شرقی) تشکیل شده است که از نظر ویژگیهای اقتصادی اجتماعی امکاناتی برابر ندارند و نیز این کشور مرزهای طولانی (زمینی ودریایی) با تایلند، اندونزی، برونئی و فیلیپین دارد. مسئله حفظت امنیت ملی وتمامیت ارضی همواره از اهمیت خاصی در سیاست این کشور برخوردار بوده است.
3- نقش تعیین کننده هریک از عوامل جغرافیایی و منابع طبیعی
مالزی به دلیل دارا بودن منابع طبیعی فراوان از تولید کنندگان مهم مواد اولیه (مثل قلع، کائوچو و نفت) در منطقه آسیای جنوب شرقی میباشد. و به دلیل قرار داشتن بر سر راههای دریایی و نیز موقعیت خاص جغرافیایی کشور ( دو تکه بودن سرزمین و هم مرز بودن با کشورهای تایلند، اندونزی، برونئی و فیلیپین به ناچار به دنبال یافتن توان دفاعی کافی برای حفظ امنیت ملی و تمامیت ارضی کشور است. وجود اختلافات مرزی با اندونزی و فیلیپین و مهاجرتهای غیر قانونی کارگران اندونزیایی به مالزی و نیز بحرانی بودن بالقوه منطقه مرزی مالزی و تایلند که غالباً صحنه فعالیتهای چریکهای کمونیست و جدائی طلبان مسلمان تاینلدی است، باعث میشود که این کشور در یک رقابت منطقهای با همسایگان خود، همواره به دنبال به دست آوردن قدرت کافی برای حفظ منافع ملی خود باشد تا خطرات ناشی از تهدیدهای بالقوه علیه خود را به حداقل برساند.
فصل چهارم
اوضاع اجتماعی ، فرهنگی و آموزشی
1- اوضاع اجتماعی
الف- خصوصیات ویژه اجتماعی
یکی از خصوصیات عمده مالزی تنوع قومی این کشور است که مانع از تقسیم بندی طبقاتی میشود که آثار مهم سیاسی و اجتماعی به وجود میآورد. در واقع تنوع قومی بر تقسیم بندی طبقاتی پیش دستی گرفته است. برخی از صاحبنظران معتقدند گروههای حاکم بر مالزی از تقسیمات قومی به آن علت پشتیبانی میکنند تا بتواند زمانی را که به نظر آنه تقسیمات طبقاتی به مرحله ظهور میرسد، به تعویق اندازند. البته این فرض خیلی بعید است زیرا تنوع و تقسیمات قومی نیرومندتر از آن است که نیاز به پشتیبانی و تقویت داشته باشد.
دلایل تاریخی برای عدم وجود تقسیمات و تعارض طبقاتی موثر وجود دارد. درواقع عوامل موثر در تعیین منزلت اجتماعی نظیر احترام به بزرگسالان، آموزش ، ثروت و مالکیت، اقتدار مذهبی و غیره که جزو آداب سنتی مالزی است، هنوز نفوذ گستردهای دارد. به یک معنی حاکمان و رهبران مالزیایی مسئله احترام و وفاداری در یک سیستم و روش فئودالی گونه را در گذشته حفظ کردهاند. کما اینکه از حدود دو هزار سال پیش رسم بوده است که جوایز و نشان افتخار به سلاطین و حکام اعطا میشده و به این وسیله موقعیت اجتماعی آنها تثبیت میشده است که امروزه هم همین سنت مورد احترام و اجرا است. شواهد نشان میدهد که حداقل چهار رهبر اولیه سازمان متحد ملی مالزی از خانوادههای سطح بالا بودند.
با این حال وجود طبقات اجتماعی با معرفی برنامههای جدید اقتصادی شکل ملموستری به خود گرفته است. در جامعه امروزین مالزی ثروتمندان مالایو، تاجران، و آریستوکراتها به روشنی از طبقه متوسط شامل خدمه شهری و گروههای شغلی، و نیز طبقه پایین نظیر کشاورزان و نیز کارگران قابل تمیزند.
علاوه بر این وجود مقر نسبتاً گسترده در میان کشاورزان قابل ملاحظه است. هر چند فرهنگ مالایو تحت تاثیر فرهنگهای هندی و بودایی افراد را به سه گروه حاکم، افرادوالامقام و عامه مردم تقسیم میکند، با این حال امکان تحرک اجتماعی برای افراد وجود دارد و مردم عادی میتوانند از راههای مختلف از جمله با انتخاب شدن در مجامع ایالتی و پارلمان از منزلت بالاتری برخوردار شوند.
یکی از مشخصههای جامعه مالزیایی تفاوتی است که میان ساکنان شهرها و روستاییان مشاهده میشود. همچنین در جوامع شهری نخبگان غربگرا موقعیت برجستهای دارند و در روستاها نیز افراد برجسته و زمین داران ثروتمند از چنین منزلتی برخوردارند.
ب- روابط عاطفی و روانی مردم با یکدیگر
مردم مالزی خصوصاً افراد مالایو نژاد همانند بسیاری از ساکنان اصلی منطقه آسیای جنوب شرقی از روحیه آرام و مسمالمت جویانهای برخوردارند، ولی خود را صاحبان اصلی مالزی میدانند و از مهاجرت اقوام چینی و هندی و دیگر اقوام به این کشور خرنسد نیستند.
در واقع مسائل نژادی از همان ابتدای استقلال مطرح بود. ائتلاف حاکم در مالایا پس از استقلال، شامل بر کارمندان دولتی مالایو و اشراف از یک طرف و تجار چینی و هندی و متخصصان از سوی دیگر بود. هنگام استقلال، در نتیجه مصالحهای سیاسی توسط چینیها که نمایندگی آنها را جامعه چینیهای مالایا به عهده داشت و کنگره هندیهای مالایا به نمایندگی هندیها، حق حاکمیت سیاسی مالایوها و حقوق و امتیازات ویژهای برای آنها در مقابل کسب شهروندی کامل و نقش داشتن در دولت به رسمیت شناخته شد.
از آنجایی که به لحاظ تاریخی اقلیتهای چینی و هندی با کار خود رد معادل قلع و کشت کائوچو موجبات شروع موج توسعه اقتصادی کشور را فراهم آورند، ولی مالایوها همچنان به فعالیتهای سنتی خود یعنی ماهیگیری و کاشت برنج و تولید میوه ادامه داده و تمایلی به کار در شرایط سخت و طاقت فرسای معادن و مزارع کائوچو نداشتند، در نتیجه از همان آغاز نوعی جدایی بین آنها به وجود آمد که تاثیراتی بر روابط اجتماعی آنها داشت.
در حقیقت مشارکت گروههای مهاجر آسیایی در بخش مدرن اقتصادو اجتناب مالایوها از این بخش به طور ارادی و هم در نتیجه سیاستهای استعماری انگلیس سرانجام منجر به تقسیم مناقشه برانگیز درآمدها و اشغال گروههای نژادی بود، به گونهای که سهم مالایوها در صنعت و تجارت بسیار کم بود. در جریان بحرانهای مربوط به ناتوانی دولت در به دست آوردن 3/2 اکثریت آراء شورشهای نژادی بین چینیها و مالایوها در کوالالامپور در گرفت و به دنبال آن وضعیت اضطراری اعلام شد که از 1957 تا سال 1960 ادامه یافت. بنابراین متعاقب بازگشت حکومت پارلمانی به کشور موادی به قانون اساسی اضافه شد که بحث د رمورد مسائل حسصاس نژادی نظیر حقوق مالایوها، مذهب و موقعیت سنتی سلاطین مالایو و سلطان را ممنوع ساخت. همین تحول بود که تاثیر خاصی برروند مسائل سیاسی، اجتماعی و اقتصادی مالایو به جای گذاشت و باعث سیاست تازه اقتصادی شد.
ج- نقش زنان در جامعه
تا قبل از دهه 1980زنان مالزیایی بیش از 3/1 نیروی کار کشور را تشکیل میدادند ولی موقعیتهای اجتماعی مهم را نسبت به زنان فیلیپینی کمتر داشتند، و نیز در امور تجاری کمتری از زنان تایلندی فعال بودند. در طول دهه 1970 سهم زنان در امور اداری و تکنیکی فقط 2% در مقایسه باسهم 2% مردان بود.
تنوع قومی در مالزی باعث شده است تا نقش زنان مالایو در نیروی کار کشور کاملاً متفاوت از زنان چینی باشد. از نظر سنتی زنان مالایو بیشتر در امور کشاورزی بخصوص در زمینه وجین مزارع و کشت فعالیت دارند. با گسترش تکنولوژی و توسعه ماشینیسم، نیاز به نیروی کار کاهش یافته است. در نتیجه بخشی از زنان به شهرها مهاجرت کرده در صنایع الکترونیک مشغول به کار شدهاند که خود منجر به بروز مشکل نحوه اسکان آنها گردیده است.
زنان مالایایی در گسیختن از فرهنگ و مذهب روستایی و انطباق با اصول و مبانی زندگی شهری و اشتغال صنعتی چه بسا با مشکلاتی مواجه شدهاند، با وجود این بیشتر آنها زندگی شهری را با همه مشکلاتی که دارد به زندگی در روستا ترجیح میدهند. بر عکس زنان چینی سهم کمی از اشتغال در کارخانهها را دارند و غالباً در شرکتهای تجاری چینی فعالیت میکنند.
این حقیقت را باید مورد نظر قرار داد که از نقطه موفقیتهای شغلی، زنان در ردههای پایینتری نسبت به مردان قرار دارند و تبعیضهایی در پرداخت دستمزد در مقابل کار مساوی و نیز امنیت شغلی در مورد آنان وجود دارد. علاوه بر این برای تصدی مشاغل تکنیکی، مدیریت و خدمات برجسته شهری، اشتغال در امور قضایی، مطبوعات ووسایل ارتباط جمعی مجال کمتری داشتهاند. با تقویت موضوع سازمان متحد ملی مالزی در دولت، زنان مالایو موضوع بهتری نسبت به غیر مالایوها در موقعیتهای سیاسی به دست آوردهاند، با این حال شاخه زنان سازمان نقش اندکی در تصمیمگیریهای سیاسی حزبی دارد.
آمار نشان میدهد که از نظر آموزشی زنان با مردان برابر نیستند، زیرا اولاً میزان بیسوادی دو برابر مردان است، ثانیاً تعداد مردانی که دوره دوم سیستم آموزشی مالزی را طی کردهاند بیشتر از زنان است، ثالثاً تعداد مردانی که دوره سوم سیستم آموزشی مالزی را گذراندهاند دو برابر زنان میباشد.
اختلاف موقعیت زنان روستایی و شهری همچون بسیاری از کشورهای در حال توسعه متفاوت است. نقش زنان روستایی غالباً در حد وظایف سنتی است ولی در اجتماعات شهری زنان تحصیل کرده میتوانند تا منصبهای بالای اداری و حتی وزارت نیز ارتقا یابند.
در زمینه حضور زناندر صحنه سیاسی این کشور، لازم به ذکر است که تعداد سیاستمداران زنان در مالزی نشان دهنده عدم توجه به شناخت و آگاهی از این قشر میباشد. در حال حاضر تنها 9 نفر از 180 عضو مجلس نمایندگان مالزی زن میباشند و از 461 نفر اعضای مجلس قانونگذاری ایالتها فقط 12 نفر زن هستند. در هیات وزیران نیز تنها دو وزیر زن و سه معاون وزیر زن وجود دارند.
همچنین در مالزی سازمانی به نام سازمان هوا تاسیس شد که کار آن حمایت از حقوق زنان این کشور است. در مقدمه اساس نامه این سازمان آمده است که از سیاست ملی زنان به منظور توسعه عدالت، آزادی و حقوق بشر برای آحاد زنان این کشور حمایت میشود.
د- وضعیت بهداشت عمومی
وزارت بهداشت مالزی مسئول ارائه خدمات بهداشتی و درمانی است. در این کشور 93 بیمارستان دولتی وجود دارد که در مجموع شامل 25201 تحت میشود. به علاوه بیمارستانهای خصوصی متعددی نیز در مالزی دایر است. همچنین تعداد زیادی مراکز بهداشتی و درمانی در نقاط مختلف کشور وجود دارد.
ارائه خدمات بهداشتی ودرمانی در مناطق روستایی دور دست بر عهده تیمهای پزشکی است و این گروهها به صورت سیار و مستقر در این مناطق فعالیت دارند. در مالزی به طور متوسط برای هر 339 نفر یک تخت بیمارستانی وجود دارد.
2- اوضاع فرهنگی:
الف- تاثیر فرهنگها
حضور همزمان سه جریان فرهنگی عمده در مالزی که به ترتیب اهمیت و نفوذ عبارتاند از: فرهنگ مالایو، فرهنگ چینی و فرهنگ هندی، بافت فرهنگی متنوعی را در این کشور به وجود میآورد که خالی از مخاطرات بالقوه سیاسی و اجتماعی نیز نمیباشد.
پیوند میان دین اسلام و قوم مالایو سبب شده است که این فرهنگ از هویت مستقل و متمایزی برخوردار شود، خصوصاض که جمعیت افراد مالایو نژاد نیز نسبت به جمعیت سایر نژادها، از اکثر برخوردار است. بنابراین جریان فرهنگی غالب در مالزی اختصاص به فرهنگ مالایو دارد، اگرچه وجود فرهنگهای چینی و هندی در کشور مانع از آن است که این غلبه به صورت کامل و همه جانبه باشد.
هر یک از سه جریان فرهنگی اصلی در مالزی هنوز هویت اصلی خویش را حفظ کردهاند ولی همزیستی آنها و تاثیر متقابل در یکدیگر باعث پیدایش تغییراتی دربرخی مظاهر هر یک شده است. به نحوی که بعضاً به صورت پدیدههایی بین فرهنگی و تعدیل یافته نمودار میشود. برای مثال گرایش افراد چینی الاصل به فعالیتهای اقتصادی و اشتغال بیشتر آنها در مشاغل تجاری و خصوصی باعث پیدایش نوعی فرهنگ سوداگرانه متمایل به ارزشهای غربی در میان آنها شده است.
این روحیه در طبقات متوسط مالایوها یعنی در قشرهای تحصیل کرده و بوروکرات و نیز در میان شهر نشینان شاغل در بخش خصوصی و تجاری تاثیر قابل توجهی نهاده و دامنه نفوذ آن نسل جوان مالایوها را نیز تحت تاثیر قرار داده است.
ب- مهمترین رسانهها و نشریات
مطبوعات مالزی در مقایسه با سایر کشورهای منطقه آسیای جنوب شرقی از آزادی نسبی برخوردار هستند، اما دولت تلاش میکند ضمن تصویب قوانین جدید، کنترل بیشتری بر نشریات داشته باشد. آزادی بیان در مطبوعات، تا زمانی که مخل وحدت و منافع ملی و ضد دولت نباشد، رعایت میشود. مواردی چون زبان ملی، حقوق افراد مالایو نژاد، موقعیت خاص سلاطین و اعضای خانواده سلطنتی در این مقوله قرار دارد.
مالزی دارای روزنامهها و نشریات متعددی است که به زبانهای گوناگون ملایو، انگلیسی، چینی و تامیلی منتشر میشود. اولین روزنامه این کشور در سال 1806 در پنینگ منتشر شد. جراید مالزی در ابتدای انتشار، عمدتاً به زبان انگلیسی بودند اما اکنون غالب نشریات به زبان ملایو منتشر میشود.
در این کشور 63 عنوان روزنامه انتشار مییابد که 42 مورد در شبه جزیره مالزی و 21 مورد در ایالات صباح و ساراواک منتشر میشودو پرشمارگانترین آنها عبارتند از:
همچنین 63 عنوان مجله و نشریه از سوی سازمانهای مختلف دولتی و نهادهای خصوصی در زمینههای گوناگون منتشر میشود که 45 عنوان به زبان ملایو، 9 عنوان به زبان انگلیسی 8 عنوان به زبان چینی و یک عنوان به زبان تامیل میباشد.
ج- خبرگزاریهای داخلی و خارجی
آژانس ملی خبری مالزی برناما در 1967 تاسیس شده است. وظیفه این موسسه ارائه خدمات خبر (خبر، عکس، بررسی و نشریه) به نشریات و سایر رسانههای گروهی است که در خارج از کشور دفاتری دارد.
خبرگزاری خارجی در مالزی دفاتری دارند که عبارتند از:
- آژانس خبری فرانسه
- آسوشیتد پرس آمریکا
- سرویس خبری اینترپرس ایتالیا
- فیجی پرس ژاپن
- پرس تر است هند
- رویتر انگلیس
- خبرگزاری تاس شوروی
- آژانس خبری جمهوری خلق چین
- آژانس خبری تائی از تایلند
- یونایندپرس بین المللی امریکا
- آژانس خبری جمهوری خلق چین
- و آژانس خبری جمهوری آلمان
رسانههای گروهی:
الف- رادیو:
سازمان اصلی رادیوی مالزی تحت کنترل دولت است و رادیو تلویزیون مالزی نام دارد. این سازمان در کوالالامپور واقع شده است.
بخش ماورای بحار رادیو مالزی (صدای مالزی) برروی موج کوتاه برنامههایی به زبان عربی khz15295، برمهای khz6100، انگلیسی khz6175، اندونزیایی khz6175، تائی khz6100، تانگالونگ khz1476، و ماندارین khz11885 پخش میکند. زبانهای ویتنامی، لائوسی، فمر وژاپنی نیز بخشی دیگر از برنامهظهای رادیو مالزی راتشکیل میدهد.
رادیوی مالزی دارای 6 شبکه داخلی است که هفتهای 1416 ساعت برنامه به زبانهای مختلف پخش مینماید. این رادیو برنامه خاصی نیز برای خارج کشور دارد. براساس آمارها حدود 80% از جمعیت بزرگسال مالزی (حدود 2 و 6 میلیون نفر) جزء شنوندگان برنامههای رادیو هستند و 71% از مردم دارای گیرندههای رادیویی میباشند.
ب- تلویزیون:
صدا و سیمای مالزی در سال 1963 تاسیس شد. تا پیش از این مدت، برنامههای رادیویی و تلویزیونی از طریق سنگاپور دریافت میشد. در سال 1970 نخستین ایستگاه ماهوارهای زمینی مالزی آغاز به کار کرد و سپس با تاسیس ایستگاه ماهواره زمینی ایالت صباح در سال 1975 امکان پخش برنامهها در ایالات صباح و ساراواک نیز به وجود آمد.
تلویزیون مالزی دارای 4 شبکه دولتی است که هفتهای 117 ساعت برنامه پخش میکند. در حال حاضر 55% از برنامهها، تولید داخل و محلی است که دولت مالزی تلاش دارد این نسبت رابه 60% افزایش دهد. برنامههای شبکه 2 مالزی آموزشی است و هر روز برای دانشآموزان پخش میشود.
در سال 1984 اولین شبکه تلویزیونی خصوصی در مالزی تاسیس شد که بخشهایی از ایالات غربی شبه جزیره مالزی را تحت پوشش خود گرفت. طبق قانون اساسی، دارندگان کانالهای رادویویی وتلویزیونی خصوصی دز مالزی باید از دولت مجوز بگیرند و سالانه مبلغی را به دولت بپردازند.
کانالهای اقوام دیگر برنامههای خود را به زبان قومی پخش میکنند و موظفند که زبان مالایی و انگلیسی را در زیر نویس برنامههای خود ارائه کنند.
طبق آمار، تعداد بییندگان برنامههای تلویزیونی مالزی؛ بالغ بر 92% از جمعیت بزرگسال (حدود 2، 7 میلیون نفر) میباشد و 49% از مردم (حدود 2، 11 میلیون نفر) دارای گیرندههای تلویزیونی میباشند. تولیدات و برنامههایی که تلویزیون مالزی پخش میکند مطابق با موازین اسلامی نیست. امور مذهبی در برنامههای تلویزیون در حد اذان و پخش نماز جمعه و عید است و این برنامهها به صورت بسیار مختصر ارائه میگردد.
پخش برنامههای غیر اخلاقی و غیر شرعی در تلویزیون منع قانونی نداردو در صد فراوانی از برنامههای تلویزیون به این مقوله اختصاص داده شده است. شبکه کابلی آستر و در مالزی دایر است که بیشتر مردم در شهرهای مالزی مشترک این شبکه میباشند که در مقایسه با شبکههای رسمی، از بی بند و باری بیشتری برخوردار است.
ج- میزان کنترل دولت بر رسانههای گروهی
در جامعه چند نژادی مالزی، دولت در جهت کاهش مخاطرات سیاسی داخلی و حفظ وحدت و امنیتی ملی نظارت و کنترل موثری را بر وسایل ارتباط جمعی اعمال میکند تا احتمال بروز هر گونه تشنج و ناآرامی از میان برود.
وزارت اطلاعات مالزی مسئولیت اصلی امور مربوط به وسایل ارتباط جمعی را برعهده دارد. مهمترین وظیفه این وزارتخانه ترویج و تبلیغ سیاستهای حکومتی نظیر ایدئولوژی ملی و یا سیاست جدید اقتصادی در جهت نیل به وحدتو همبستگی ملی است همچنین مبارزه با فعالیتهای ضد ملی از جمله وظایف بخشهای مختلف این وزارتخانه است.
وزارت اطلاعات مالزی در جهت انجام وظایف فوق به کنترل مطبوعات، اخبار منتشر شده از سوی آژانس ملی خبری، فیلمها و برنامههای رادیو تلویزیون میپردازد، در عین حال اموری نظیر صدور اجازه انتشار مطبوعات و کنترل آگهیهای تبلیغاتی و نیز آموزش کارکنان شاغل در واسیل ارتباط جمعی را عهدهدار است. وظیفه کنترل کتابها و نشریاتی که از خارج وارد میشود به عهده وزارت اطلاعات است.
لازم به ذکر است که مطبوعات مالزی در مقایسه با سایر کشورهای منطقه آسیای جنوب شرقی از آزادی بیشتری برخوردارند، ولی دولت تلاش میکند ضمن تصویب قوانین جدید، کنترل خود را بر نشریات مخالف افزایش دهد.
3- نظام آموزشی
آموزش ابتدایی و متوسطه در مالزی رایگان است که وزارت آموزش و پرورش مسئولیت آن را به عهده دارد. علاوه بر آن موسسات آموزشی خصوصی هم وجود دارند که زیر نظر وزارت آموزش و پرورش فعالیت میکنند.
زبان اصلی در تمام سطوح آموزشی زبان مالایو است و زبان انگلیسی به عنوان زبان دوم تدریس میشود. آموزشهای زبانهای چینی و تامیل نیز در مدارس خاصی رایج است.
میزان هزینه دولت در خصوص آموزش کودکان حدود 4895 میلیون دلار مالزی و یا 4/17% کل بودجه دولت بوده است. تعداد ثبت نام دانش آموز در مدارس مالزی حدود 3608490 نفر بوده است برای ثبت نام در مدارس ابتدایی وجهی دریافت نمیشود، ولی در دوره دوم متوسطه هر دانش اموز میبایست مبلغی در حد 5/7 تا 15 دلار مالزی در ماه پرداخت کند.
براساس نظام آموزش مالزی مدت تحصیل در دوره ابتدایی شش سال است که از شش سالگی شروع میشود. دوره متوسطه خود به دو دوره تقسیم میشود: مرحله اول یک دوره سه ساله است که در آن آموزشهای عمومی و پیش حرفهای شامل رشتههای مختلف فنی و هنری ارائه میشود که در پایان دانش آموزان در یک امتحان عمومی شرکت میکنند. مرحله دوم که مدت آن دو سال است، آموزشهای عمومی و حرفهای را در بردارد و در پایان آن نیز امتحانی عمومی از دانش آموزان گرفته میشود. یک دوره پیش دانشگاهی دو ساله نیز در نظام آموزشی مالزی در نظر گرفته شده است.
تعداد دانش آموزان مالزیایی بر اساس آمار در مقطع ابتدایی حدود 2269764 نفر ودر مقطع متوسط 339108/1 نفر بوده است.
در مالزی مرکزی برای ترویج زبان و ادبیات مالایو و انتشار کتابهایی در این زمینه ایجاد شده است. در شهرهای مختلف مالزی مراکزی برای آموزش علوم اسلامی دایر است که مهمترین آنها در ایالات کلانتان واقع است و دولت بر نحوه فعالیت و نوع مواد آموزشی این مدارس نظارت میکند. طلاب این مرکز که بعضاً از کشورهای مجاور میباشند، پس از اتمام تحصیلات خود به عنوان معلم علوم اسلامی مشغول به کار میشوند. تعدادی از آنها نیز جهت تکمیل تحصیلات به مراکز اسلامی کشورهایی نظیر عربستان سعودی و مصر عزیمت میکنند.
الف- دانشگاهها:
مهمترین دانشگاههای مالزی عبارتند از:
دانشگاه بین المللی اسلامی- دانشگاه ملی مالزی- دانشگاه مالایا- دانشگاه کشاورزی مالزی- دانشگاه علوم مالزی- دانشگاه تکنولوژی مالزی- دانشگاه شمالی مالزی.
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 67 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 15 |
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 15 صفحه
موضوع : مشاوره گروهی تحت نظر استاد ارجمند : جناب آقای حسن زاده گرد اورنده : شهین ساربان دانشگاه آزاد اسلامی واحد تربت جام مشاوره گروهی مقدمه: در بحث خدمات مشاوره همواره تاکید بر شناخت، توانایی ها، قابلیت ها، رغبت ها، ماسئل ، نگرش ها، عقاید و دیگر ویژگیهای فرد بوده است و از فرآیند مشاوره بعنوان تکنیکی برای کاربرد این آگاهیها در کمک به فرد یادشده است .
بدیهی است بدلیل تغییر و تحولات سریع و گسترده اجتماعی از طرفی و ادغام نهادهای ایثارگری، تغییر هرم سنی همسران و فرزندان شاهد و ایثارگر و نیازهای جدید آنان از طرف دیگر، اکتفا نمودن به مشاوره های فردی نمی تواند پاسخگوی تمام نیازها و مسائل آنان باشد .
لذا بکارگیری و رواج سبک های از مشاوره که بتواند مکمل مشاوره فردی باشد به تمام نیازها و مسائل افارد جامعه هدف جوابگو باشد از ضروریات سبک زندگی فعلی می باشد .
روشهای گروهی بدون تردید محاسن و مزایای زیادی مثل صرفه جویی در وقت، هزینه ها، ارائه حداکثر خدمات با حداقل نیروی متخصص، بررسی مسائل با دیدگاههای متفاوت، تمایل بیشتر به ارتباط مناسب و کم شدن مقاومت افراد در مطرح نمودن مسائل، احساس آرامش و امنیت در میان گروه و .
.
.
دارد .
مشاوره گروهی تخصصی است که میزان و کیفیت تبادل نظر و ارتباط انسانی را گسترش می دهد و افراد در تعامل با یکدیگر و مشاور، زمینه های مورد علاقه و نیاز خود را شناسایی می کنند.
مازنی به سیاست های اجرایی طرح و مشاوره گروهی اشاره کرد و گفت: بهره گیری از روش های علمی برای شناسایی و حل مسایل و مشکلات، تاکید بر اقدامات پیشگیرانه در راستای سلامت و بهداشت روان، صرفه جویی در وقت و هزینه سازمان و جامعه ایثارگری، توجه همه جانبه به نیازهای زیستی، روانی، اجتماعی و معنوی افراد و افزایش مسوولیت آنها نسبت به خود در جامعه از مهم ترین سیاست های اجرایی این فعالیت است.
مشاوره گروهی بدون شک تخصصی است که میزان و کیفیت تبادل نظر و ارتباط انسانی را گسترش می دهد، در مشاوره گروهی افراد تعامل با یکدیگر و مشاور، زمینه های مورد علاقه و نیازخود را به تبادل نظر می گذارند و درباره خود از یکدیگر می آموزند .
علیهذا دستورالعمل مشاوره گروهی بشرح زیر تهیه و ارائه می گردد .
ماده یک- تعریف مفاهیم: 1.
مشاوره: فرآیندی است که مشاور از دانش حرفه ای خود به منظور کمک به تسهیل تغییرات رفتاری، بهبود تصمیم گیری، افزایش توانایی سازگاری، شکوفایی استعدادهای بالقوه مراجعان و .
.
.
بهره می گیرد .
2.
مشاوره گروهی: فرآیند دو جانبه انسانی است که در آن مشاور و یک گروه همسان به بررسی مشکلات، احساسات، نگرش ها، ارزشها و .
.
.
می پردازند و کوششی است در جهت تعدیل اصلاح نگرشها و ادراکات فرد تا بتواند در مورد مسائل و مشکلات خود بهتر و مؤثرتر اقدام کند .
.
گروه( اعضای مشاوره گروهی): به تجمیع عده ای از افراد که عملکرد مشترک و هدف مشخصی دارند و از قوانین و مقررات خاصی تبعیت می کنند گروه گفته می شود .
اعضای مشاوره گروهی از 6 تا 10 نفر را تشکیل می دهند و با همکاری کی مشاور فعالانه به بررسی مشکلات، احساسات و .
.
.
خود می پردازند و هدف آنان تفسیر نگرشها و
| دسته بندی | عمومی |
| فرمت فایل | zip |
| حجم فایل | 249 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 14 |
قسمتی از محتوی پاورپوینت
تعداد اسلاید : 14 صفحه
مروری بر وضعیت زبالۀ شهر تهران انجمن صنفی طراحان گرافیک ایران هفته ی طراحی گرافیک - ١٣۸۸ پژوهش و تحقیق: شهرزاد اسفرجانی با همکاری سارا مریدپور امروزه، ضریب افزایش تولید زباله (پسماند) روند سریع تری را نسبت به افزایش جمعیت در شهر تهران درپیش گرفته است.
در تهران روزانه ۸۰۰۰ تُن زباله ی خانگی تولید می شود که معادل ٦ میلیون تن در سال است! سرانه تولید زباله هر فرد تهرانی معادل ۸۲۰ گرم در روز است! و اما بزرگ ترین معضل، عدم آگاهی مردم ازخطرات آینده و مشکلات زیست محیطی ناشی از این رشد روز افزون زباله است.
زباله، بحرانی جدی! 2 انجمن صنفی طراحان گرافیک ایران- هفته ی طراحی گرافیک - ١٣۸۸ مشکلات آلودگی های محیطی ناشی از دفن زباله هدر رفتن سالانۀ هکتارها زمین به منظور دفن زباله هدر رفتن منابع طبیعی که به عنوان مواد اولیه درکارخانجات مورد استفاده قرار می گیرند.
(به دلیل عدم وجود فرایند بازیافت مؤثر) غیرقابل بازیافت بودن اقلام بازیافتی داخل پسماندها به دلیل عدم جداسازی آنها در مبدأ 3 انجمن صنفی طراحان گرافیک ایران- هفته ی طراحی گرافیک - ١٣۸۸ راه حل رفع مشکلات ناشی از تولید این میزان زباله و مدیریت آن، بدون همکاری شهروندان که تولید کنندگان اصلی زباله می باشند امری غیر ممکن است.
یکی از مهمترین راه کارهای کاهش و یا برطرف نمودن این مشکلات در مرحله اول کاهش تولید زباله و در مرحله بعد تفکیک زباله از مبدأ (منازل، محل کار و.
.
.
)، به صورت خشک و تر توسط شهروندان است.
4 انجمن صنفی طراحان گرافیک ایران- هفته ی طراحی گرافیک - ١٣۸۸ اهداف بهبود شرایط بهداشتی، کاهش آلودگی های ناشی از تولید زباله و حفظ محیط زیست از طریق: آموزش وبالا بردن سطح آگاهی عمومی در ارتباط با کاهش تولید زباله کاهش میزان پسماندهای دفنی و جلوگیری از هدر رفتن سالیانه چندین هکتار زمین ناشی از دفن پسماندها با کاهش تولید آن اطلاع رسانی از فواید بازیافت و بازگشت مواد قابل استفاده به چرخۀ تولید، همچنین آموزش و تشویق عموم به تفکیک پسماندهای خشک و تر بهینه سازی و صرفه جویی در هزینه های جمع آوری و حمل و نقل زباله، با دعوت از شهروندان برای همکاری با مسئولین شهرداری و خارج کردن زباله ها در ساعت ٩ شب 5 انجمن صنفی طراحان گرافیک ایران- هفته ی طراحی گرافیک - ١٣۸۸ انواع زباله های خانگی زباله های خانگی شامل پسماندهای عادی منازل، مواد اضافی بـاقیمانده در فـرآیندهای آشپزی، تغذیه، پسماندهای فضای سبز، پسماندهای میوه و سبزیجات، زایدات ناشی از فعالیت رستورانها، فروشگاههای مواد غذایی، میادین میوه و تره بارو.
.
.
است.
پسماندها در یکی از دو بخش عمدۀ زیر قرار می گیرند: پسماندهای تر پسماندهای خشک 6 انجمن صنفی طراحان گرافیک ایران- هفته ی طراحی گرافیک - ١٣۸۸ پسماندهای تر پسماندهای تر، ۷٥درصد زباله های خانگی را تشکیل می دهد و شامل: پسماندهای غذایی: برنج، نان، انواع خورشت، گوشت، مرغ، ماهی، روغن های خوراکی و .
.
.
سبزی و میوه: پسماند میوه، سبزی و میوه فاسد شده، تفاله چای و .
.
.
این دسته دارای خاصیت فسادپذیری ، ایجاد بوهای نامطبوع، جذابیت برای حیوانات و حشرات مختلف نظیر سگ و گربه ، مگس ، پشه، سوسک و.
.
.